ગુજરાતમાં જમીનનું રણીકરણ ગંભીર સ્થિતિમાં પહોંચ્યું છે, જ્યાં 1.02 કરોડ હેક્ટર જમીન બિનઉપજાઉ બની રહી છે. દરિયાઈ ખારાશ, ભૂગર્ભ જળનું વધુ પડતું ખેંચાણ, અને કેમિકલ ખાતરોનો અંધાધૂંધ ઉપયોગ મુખ્ય કારણો છે. આ પરિસ્થિતિ મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન બાદ ગુજરાતને દેશમાં ત્રીજા ક્રમે મૂકે છે. તાત્કાલિક પગલાં ન લેવાયા તો અન્ન અને ખેતીલાયક જમીનની અછત સર્જાશે.

છોટાઉદેપુર જિલ્લાને પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના અંતર્ગત સિંચાઈ માળખાકીય સુવિધાઓમાં સુધારા માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે સન્માનિત કરાયો છે. નવી દિલ્હીમાં કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજસિંહ ચૌહાણે જિલ્લા કલેક્ટર ગાર્ગી જૈનને એવોર્ડ એનાયત કર્યો. આ સિદ્ધિ જિલ્લાના કૃષિ અને સિંચાઈ ક્ષેત્રે થયેલા પ્રયાસોની નોંધ લેવાઈ હોવાનું દર્શાવે છે.

પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના (PMDDKY) ના સફળ અમલીકરણના એક વર્ષ પૂર્ણ થવા પર નવી દિલ્હીમાં કાર્યક્રમ યોજાયો. કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં, ઓછા કૃષિ ઉત્પાદકતા ધરાવતા 100 જિલ્લાઓમાં ખેતી સુધારવાના યોજનાના ઉદ્દેશ્યોની ચર્ચા થઈ. ગુજરાતના દાહોદ, છોટાઉદેપુર અને કચ્છ જિલ્લાઓએ શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનાર ટોચના જિલ્લાઓમાં સ્થાન મેળવી નોંધપાત્ર સિદ્ધિ હાંસલ કરી.

જામનગર જિલ્લાના જોડિયા તાલુકાને તાત્કાલિક દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરી ખેડૂતોને રાહત અને પશુઓ માટે ઘાસચારા સહિતની સહાય પૂરી પાડવાની માંગ સાથે કોંગ્રેસે મામલતદારને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું. કોંગ્રેસ આગેવાનો લલિત કગથરા અને મનોજ પનારાએ ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ દૂર કરવા પગલાં ભરવા જણાવ્યું. બીજી તરફ, IMD અમદાવાદે આગામી ૭ દિવસ ગુજરાતમાં હવામાન સૂકું રહેવાની આગાહી કરી છે, તાપમાનમાં મોટા ફેરફારની સંભાવના નથી.

ચાલુ વર્ષે નબળા ચોમાસા બાદ ગુજરાત પર જળસંકટના વાદળો ઘેરાયા છે. રાજ્યના 206 ડેમમાં કુલ ક્ષમતાના માત્ર 69.56% પાણી છે, જેમાં 78 ડેમમાં 25%થી પણ ઓછું પાણી છે. નર્મદા ડેમ સિવાયના ડેમોની સ્થિતિ ચિંતાજનક છે, જે આગામી ઉનાળામાં પીવાના પાણી અને ખેતી માટે સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં વધુ વરસાદ થયો હોવા છતાં, અન્ય વિસ્તારોમાં ઓછા વરસાદને કારણે જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ ઓછો રહ્યો છે. દિવાળી બાદ જળ વ્યવસ્થાપન તંત્ર માટે આ એક મોટી કસોટી સાબિત થશે.

મહીસાગર જિલ્લામાં અપૂરતા વરસાદને કારણે ડાંગરના પાકને પાણીની અછત વર્તાઈ રહી છે. લુણાવાડા, ખાનપુર, વિરપુર અને બાલાસિનોર તાલુકાના ખેડૂતોએ સુજલામ સુફ્લામ કેનાલમાં પાંચ દિવસ માટે પાણી છોડવાની માંગ કરી છે. જો તાત્કાલિક પાણી નહીં મળે તો ડાંગરના પાકને વ્યાપક નુકસાન થવાની ભીતિ ખેડૂતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

ગુજરાત-રાજસ્થાન સરહદે અરવલ્લી જિલ્લામાં એન્ટી નાર્કોટિક્સ વિંગ અને SOG ની સંયુક્ત ટીમે શામળાજીના ગલીસેમરો ગામે દરોડો પાડી ખેતરમાં છૂપી રીતે કરાતા ગાંજાના વાવેતરનો પર્દાફાશ કર્યો છે. મકાઈ અને જુવારના પાકની આડમાં ઉગાડવામાં આવેલા ગાંજાના 169 લીલાછમ છોડ સાથે ખેડૂત અનિલભાઈ મરતાભાઈ ડામોરની ધરપકડ કરાઈ છે. FSL તપાસમાં ગાંજાની પુષ્ટિ થયા બાદ પોલીસે અંદાજે ₹43.12 લાખની કિંમતનો 86.25 કિલોગ્રામ ગાંજો જપ્ત કર્યો છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના પાટડી APMCની ચૂંટણીમાં ખેડૂત વિભાગની 10 બેઠકો માટે હવે 17 ઉમેદવારો વચ્ચે ખરાખરીનો જંગ જામશે. વેપારી પેનલની 4 બેઠકો અગાઉ જ બિનહરીફ જાહેર થઈ ચૂકી છે. ખેડૂત વિભાગ માટે કુલ 38 ફોર્મ ભરાયા હતા, જેમાંથી 1 ફોર્મ રદ થયું અને 20 ઉમેદવારોએ ફોર્મ પાછા ખેંચ્યા હતા. આગામી 16મી ઓક્ટોબરે APMCમાં નોંધાયેલા 482 મતદારો મતદાન કરશે, જ્યારે 17મી ઓક્ટોબરે પરિણામો જાહેર થશે. આ ચૂંટણીની જાહેરાત 23મી જુલાઈના રોજ કરવામાં આવી હતી.

રાજસ્થાનના દૌસા જિલ્લાની ઓર્ગેનિક બાજરીની ગુજરાત અને પંજાબ સહિત અનેક રાજ્યોમાં માંગ વધી રહી છે. મોટા દાણા, ચમક અને સ્વાદને કારણે આ બાજરી પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી રહી છે. આ વખતે દૌસા જિલ્લામાં 5 થી 6 અબજ રૂપિયાની બાજરીના વેપારનું અનુમાન છે. માર્કેટિંગ યાર્ડોમાં રોજની 30 થી 35 હજાર ગુણી બાજરીની આવક થઈ રહી છે. દૌસાની બાજરી પંજાબ, જમ્મુ-કાશ્મીર, હરિયાણા, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, તમિલનાડુ અને આંધ્ર પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં મોકલવામાં આવી રહી છે.

વડોદરા જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી ખાતે પાવર ગ્રીડની હાઈટેન્શન વીજ લાઈનથી અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો અને સરકારી અધિકારીઓ વચ્ચે વળતરના મુદ્દે યોજાયેલી બેઠક દરમિયાન ઉગ્ર બોલાચાલી થતાં ખેડૂતોએ બેઠકનો બહિષ્કાર કર્યો હતો. ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે તંત્ર દ્વારા વળતરનું મૂલ્યાંકન એકતરફી રીતે કરાય છે અને તેમની રજૂઆતોને ધ્યાનમાં લેવાતી નથી. જો તેમની માંગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે તો આગામી દિવસોમાં ઉગ્ર આંદોલનની ચીમકી ઉચ્ચારવામાં આવી છે.

સાબરકાંઠા જિલ્લાના હિંમતનગર તાલુકાના સુરજપુરા ગામના ખેડૂત પ્રગ્નેશકુમાર પટેલે 2 વિઘા જમીનમાં ઔષધીય પાક સફેદ મુસળીનું પ્રાયોગિક વાવેતર કર્યું છે. મધ્યપ્રદેશથી પ્રતિ કિલો રૂ.450ના ભાવે કંદમૂળ ખરીદી જૂન માસમાં વાવેતર કરાયું હતું. આશરે સાડા ચાર મહિનાના પાક સમયગાળા બાદ ઓક્ટોબર માસમાં ઉત્પાદન મળવાની અપેક્ષા છે. ખેડૂતના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, એક વિઘા દીઠ 250-300 કિલો ઉત્પાદન મળી શકે છે. આ પ્રયોગ ઉત્તર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે વૈકલ્પિક પાકોની નવી દિશા દર્શાવે છે.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી તાલુકાના બરોલી સહિત 10 ગામોના ખેડૂતોને નર્મદાની માઈનોર કેનાલમાંથી સિંચાઈનું પાણી ન મળતાં ભારે આક્રોશ છે. વરસાદ બંધ થતાં પાકને પાણીની તાતી જરૂરિયાત છે, પરંતુ તંત્ર દ્વારા પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો કેનાલમાં ઉતરી સૂત્રોચ્ચાર કરી વિરોધ નોંધાવ્યો. નર્મદા નિગમના અધિકારીઓ કેનાલ સફાઈનું બહાનું આપી રહ્યા છે, જ્યારે ખેડૂતોએ 4 દિવસનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. પાણી ન મળ્યે મુખ્ય કેનાલનો ગેટ બંધ કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે. ખેડૂતોએ સ્થાનિક ધારાસભ્યની ભૂમિકા સામે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા.

બોલિવૂડ અભિનેતા નાના પાટેકરનું 75 વર્ષની વયે નિધન થયું છે. તેમના નિધન બાદ, ખેડૂતોના પરિવારોની મદદ માટે ₹1.5 કરોડની લક્ઝરી કાર ખરીદવાનો નિર્ણય છોડી દેવાની તેમની સંવેદનશીલતા ચર્ચામાં આવી છે. લેખક રણબીર પુષ્પે જણાવ્યું કે, ટીવી પર ખેડૂતોની આત્મહત્યાના સમાચાર જોઈને નાના પાટેકરે પોતાની કાર માટે રાખેલા પૈસા ખેડૂતોના પરિવારોને મદદ કરવા માટે આપ્યા હતા. તેઓ NAAM Foundation દ્વારા પણ ખેડૂતોની સમસ્યાઓ માટે કામ કરતા હતા.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળની ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે એક વિશેષ નિરીક્ષણ ટીમની રચના કરી છે. આ ટીમ રાજ્યમાં દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મૂલ્યાંકન કરશે અને NDRF તથા SDRF હેઠળ ખેડૂતોને સહાય તથા પુનર્વસન માટે ભલામણો સુપરત કરશે. કૃષિ મંત્રી દત્તાત્રેય ભરણેએ આ અંગે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સમક્ષ રજૂઆત કરી હતી. રાજ્યના 265 તાલુકાઓ અને લગભગ 80% વિસ્તાર દુષ્કાળની અસરમાં છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ટીમ દુષ્કાળ વ્યવસ્થાપન સંહિતા 2020 મુજબ પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરશે.

સુરેન્દ્રનગરમાં 33 દિવસથી વધુ સમયથી વરસાદ ન થતાં ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અત્યાર સુધી 97.81% વરસાદ નોંધાયો છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. કપાસ સહિતના પાકોમાં સુકારો આવવાની ભીતિ છે. ખેડૂતોએ 5,56,449 હેક્ટર જમીનમાં વિવિધ પાકોનું વાવેતર કર્યું છે. અલ નીનોની અસર ડિસેમ્બર સુધી રહેવાની આગાહી વચ્ચે ચોમાસુ પાક સુકાવાનો અને શિયાળુ પાક પર પણ અસર થવાનો ભય છે. નિવૃત્ત ખેતીવાડી અધિકારી જનકભાઇ કલોત્રાએ ઓછા પાણીવાળા પાક પસંદ કરવા અને મલ્ચિંગ દ્વારા ભેજ જાળવવાની સલાહ આપી છે.

પંચમહાલ જિલ્લાના કાલોલ તાલુકામાં પાનમ સિંચાઈ યોજનાની 37-R કેનાલમાં પાણી ન છોડાતા ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ડેમમાં પાણી ઉપલબ્ધ હોવા છતાં, ચોમાસા પછી લાંબા સમયથી કેનાલમાં પાણી છોડવામાં આવ્યું નથી. આ વિસ્તારમાં અંદાજે 200-250 હેક્ટર જમીનમાં ડાંગરનું વાવેતર થયું છે અને પાક તૈયાર થવાના તબક્કામાં છે. પાછોતરો વરસાદ ન પડતાં અને કેનાલમાં પાણીના અભાવે ખેડૂતોની મહેનત અને હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ નિષ્ફળ જવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ખેડૂતોએ તાત્કાલિક પાણી છોડવા અને કેનાલની સફાઈની માંગ કરી છે.

ભરૂચ જિલ્લાના જંબુસર-આમોદ તાલુકા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો સિંચાઈના પાણી માટે ચિંતિત હતા. ખેડૂતોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે નર્મદા નહેરમાં પાણી છોડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. નર્મદાનું પાણી નહેરમાં આવતા ખેડૂતો અને આગેવાનોએ નર્મદા મૈયાના વધામણાં લીધા હતા. આ પ્રસંગે નર્મદા નહેર ખાતે શ્રીફળ અને પુષ્પ અર્પણ કરી પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી અને મબલખ પાક મળે તેવી પ્રાર્થના કરાઈ. રાજ્ય સરકારને નવરાત્રી પહેલાં પાણી છોડવા કરાયેલી રજૂઆતને પગલે આ નિર્ણય લેવાયો હતો.

જામનગરના કાલાવડ તાલુકાના અરલા ગામ પાસે મગફળીનો ભૂકો ભરેલું ટ્રેક્ટર ચલાવી રહેલા 37 વર્ષીય લાલજીભાઈ કારાભાઈ લાંબરીયાને અચાનક છાતીમાં દુખાવો ઉપડ્યો હતો. સારવાર માટે 108 એમ્બ્યુલન્સ મારફતે કાલાવડ સરકારી હોસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા. જ્યાં ફરજ પરના તબીબે હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ થયાનું જાહેર કર્યું. કાલાવડ ગ્રામ્ય પોલીસે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતાની કલમ 194 મુજબ અકાળે મૃત્યુની નોંધ કરી તપાસ હાથ ધરી છે.

કપાસ, જેને 'સફેદ સોનું' કહેવાય છે, તે માત્ર કાપડ ઉદ્યોગનો આધાર નથી, પરંતુ ખેડૂતો, રોજગાર અને આપણા રોજિંદા જીવનને જોડતી મહત્વની કડી છે. તેના રેસામાંથી કપડાં, ચાદર, ટુવાલ અને અન્ય અનેક વસ્તુઓ બને છે. કપાસિયામાંથી તેલ અને પશુઆહાર મળે છે. ચીન, ભારત, બ્રાઝિલ, અમેરિકા અને પાકિસ્તાન કપાસના મુખ્ય ઉત્પાદક દેશો છે. ભારત વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં બીજા ક્રમે છે અને ગુજરાત તેમાં અગ્રેસર છે. આ દિવસ કપાસ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવા અને ખેડૂતોના સમર્થન પર ભાર મૂકે છે.

મહારાષ્ટ્રમાં દુષ્કાળ અને વરસાદની અછતને કારણે શાકભાજીના ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. મુંબઈ-નવી મુંબઈની APMC માર્કેટમાં શાકભાજીની આવક ઘટતાં ભાવમાં મોટો વધારો થયો છે. તુરીયા, કારેલા, ફલાવર ૧૦૦ રુપિયા પાર પહોંચ્યા છે, જ્યારે લીંબુ ૧૨ રુપિયા નંગ અને વટાણા ૨૦૦ રુપિયે કિલો વેચાઈ રહ્યા છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન માંગ વધતાં અને આવકમાં ૨૫-૩૦% ઘટાડો થતાં ભાવ વધ્યા છે. ઓછી આવક અને વધતી માંગને કારણે ગ્રાહકોના બજેટ પર બોજ વધ્યો છે.

મધ્યપ્રદેશમાંથી સરદાર સરોવરમાં પાણીનો આવરો ઓછો થતાં નર્મદા ડેમની સપાટી ઘટી રહી છે. ડેમની વર્તમાન જળસપાટી 138.54 મીટર નોંધાઈ છે, જે તેની પૂર્ણ સપાટી 138.68 મીટર કરતાં માત્ર 14 સેન્ટિમીટર ઓછી છે. ડેમમાં પાણીનો કુલ જીવંત સંગ્રહ 99.52 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, તેથી આ વર્ષે પાણીની અછત નહીં રહે. ડેમમાં 9414.91 ગ્રોસ સ્ટોરેજ પાણી ઉપલબ્ધ છે. રૂલ લેવલ જાળવવા અને વીજળી ઉત્પાદન માટે સીએચપીએચ અને કેનાલ હેડ પાવર હાઉસના ટર્બાઇન ચલાવાઈ રહ્યા છે.

જૂનાગઢમાં ઝાંઝરડા ટીપી સ્કીમ નં. 7 સામે ૪૦૦ થી વધુ ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ છે. નગર નિયોજક કચેરી દ્વારા ખેડૂતોને કપાસ જમીનનું વળતર અને રોડ, સ્ટ્રીટ લાઇટ જેવી સુવિધાઓ માટે 35 લાખથી અઢી કરોડ સુધીનો બેટલમેન્ટ ચાર્જ ભરવાની નોટિસ મળતા રોષ ફેલાયો છે. આ નોટિસ સામે વિરોધ રજૂ કરવા માટે 8 ઓક્ટોબરે વિશાળ રેલી યોજાશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ છે કે આ ટીપી સ્કીમ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે, કારણ કે 750 વિઘા જમીન પર અસર થશે અને કુલ 600 કરોડનો ચાર્જ ભરવો પડશે.

સંજેલી તાલુકામાં ચોમાસાની શરૂઆતમાં સારો વરસાદ થયો હતો, પરંતુ ત્યાર બાદ લાંબા સમયથી વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો પરેશાન છે. ખેડૂતોએ ડાંગર, મકાઈ અને સોયાબીન જેવા પાકોનું વાવેતર કર્યું હતું, પરંતુ હવે પાણી વિના પાક નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે. કેનાલો પણ ખાલીખમ છે અને સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી. આગામી દિવસોમાં વરસાદ કે સિંચાઈનું પાણી ન મળે તો ખેડૂતોને મોટું આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે. કાળિયાહેલ ડેમમાંથી તાત્કાલિક પાણી છોડવામાં આવે તો જ ઊભો પાક બચી શકે તેમ છે.

દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢબારીઆ તાલુકામાં અપૂરતા વરસાદના કારણે મકાઈ, ડાંગર, મગફળી, કપાસ, તુવેર, મગ, અડદ, સોયાબીન જેવા મુખ્ય પાકો સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા છે. જેના લીધે ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું છે. તળાવો, કુવાઓ અને નદીઓ સુકાઈ ગઈ છે. ખેડૂતોએ મોંઘા બિયારણ અને ખાતરો પર મોટો ખર્ચ કર્યો છે, અને હવે પાક નિષ્ફળ જતાં આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેઓ ધિરાણની ચુકવણી અંગે પણ ચિંતિત છે. તેથી, ખેડૂતોએ સરકાર પાસે પાક વીમો અને ખેત ધિરાણ માફી યોજના જાહેર કરવાની માંગ કરી છે.

વ્યારા સુગર ફેક્ટરીમાં શેરડી પકવતા ખેડૂતોના બાકી નાણાંની ચૂકવણી ન થતાં શરૂ થયેલો સત્યાગ્રહ ચોથા દિવસે વધુ તેજ બન્યો છે. ધવલભાઈ ચૌધરીના નેતૃત્વમાં ચાલી રહેલા ધરણાં સ્થળે સાંસદ પ્રભુભાઈ વસાવાએ મુલાકાત લીધી હતી. ખેડૂતોએ સરકારી રિવાઇવલ પેકેજ છતાં આર્થિક કટોકટી અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે. તેઓ મજૂરી, ખાંડ, સ્ક્રેપ વેચાણ અને મોલાસીસની આવક અંગે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ કે સીબીઆઈ દ્વારા તપાસની માંગ કરી રહ્યા છે. બોગસ લેબર બિલિંગ અને સ્ટોકના ઓછા ભાવે વેચાણથી લિક્વિડિટી ક્રન્ચ સર્જાયો હોવાનું મનાય છે.

ગુજરાતમાં આ વર્ષે ઓછા વરસાદના કારણે ડાંગરની ખેતી પર માઠી અસર થવાની ભીતિ વચ્ચે ખેડૂતોને તાત્કાલિક સહાય આપવા માટે મુખ્યમંત્રીને રજૂઆત કરવામાં આવી છે. વડોદરાના સચિન કોહલીએ મહીસાગર, પંચમહાલ સહિત મધ્ય ગુજરાતના વિસ્તારોમાં ખેડૂતોની ગંભીર સ્થિતિ અંગે ધ્યાન દોર્યું છે. ઓછા વરસાદ અને પાણીની અછતને કારણે ડાંગરની વાવણી મોડી થઈ છે અને પાકની વૃદ્ધિ નબળી પડી છે, જેનાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. નાના અને સીમાંત ખેડૂતોની આજીવિકા પર સીધી અસર પડી શકે છે. તેથી, અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પાક નુકસાનનો સર્વે કરાવી તાત્કાલિક રાહત અથવા વળતર આપવાની માગ કરાઈ છે.

પાટણ જિલ્લાના સરસ્વતી, પાટણ, હારિજ અને ચાણસ્મા જેવા વિસ્તારોમાં પાછોતરા વરસાદ બાદ બીટી કપાસના ઊભા છોડ સુકાવા લાગ્યા છે. ફૂલ અને ઝીંડવા બગડવા, તેમજ મોંઘી દવા છતાં રોગ નિયંત્રણમાં ન આવતા ખેડૂતોની ચિંતા વધી છે. અંદાજે 20 હજાર હેક્ટરમાં થયેલા વાવેતરમાં ઉત્પાદન 50 ટકા સુધી ઘટવાની ભીતિ છે. ઘણા ગામોમાં છોડ સુકાઈ રહ્યા છે અને રૂની ગુણવત્તા પણ ઘટી રહી છે, જેના કારણે ખેડૂતોને ઉત્પાદન અને બજારભાવ બંનેની ચિંતા સતાવી રહી છે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં 2024-25 દરમિયાન 90% સામાન્ય વરસાદ નોંધાયો છે, જે પાક માટે અનુકૂળ છે. જોકે, સવારે ઠંડી અને બપોરે તાપના 'ડબલ ઋતુ'ના માહોલે ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ડેમોમાં 50% થી 98% પાણીનો જથ્થો હોવાથી રવિ સીઝન અને પીવાના પાણીની તંગી સર્જાશે નહીં તેવું હાલ લાગી રહ્યું છે. પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2024 અને 2025 માં 130% થી વધુ વરસાદ નોંધાયો હતો, જેની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘટાડો છે. પરંતુ આ સ્થિતિ પાક માટે સારી માનવામાં આવે છે.

સાબરકાંઠામાં કરાર આધારિત બટાકા પકવતા ખેડૂતોની કંપનીઓ સામે લડતને મજબૂત બનાવવા ગઢોડામાં થયેલ બેઠકમાં તમામ ખેડૂતોએ એકસૂરે દરેક ઝોનમાં ટીમો બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો. જો કંપનીઓ 300 કે તેથી વધુ ભાવ ન આપે તો વૈકલ્પિક રવિપાકની તૈયારી રાખવા હાકલ કરાઈ. શુક્રવારે વિજાપુરના પીરોજપુરમાં આજુબાજુના 8 ગામના ખેડૂતો સાથે વધુ એક બેઠક યોજાશે. ખેડૂતોએ એકજૂટ થઈ માગણીઓ નહીં સંતોષાય ત્યાં સુધી બટાકાનું વાવેતર નહીં કરવાનો નિર્ણય કર્યો. કંપનીઓ દ્વારા ખેડૂતોને ઘેર બિયારણ પહોંચાડી ફૂટ પડાવવાના પ્રયાસ સામે ખેડૂત પ્રતિનિધિઓએ રણનીતિ ઘડી.