એશિયન બજારોના સકારાત્મક વલણો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં મજબૂત વધારો થયો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષનો અંત આવવાની આશાએ રોકાણકારોના ભાવના પર અસર કરી. સેન્સેક્સ 77981 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, 1.67 ટકાનો વધારો થયો. NSE નિફ્ટી-૫૦ પણ 24163 પર ખુલ્યો, 24000 પોઈન્ટની મનોવૈજ્ઞાનિક થ્રેશોલ્ડ પાર થઈ ગઈ, અને 1.59 ટકાનો વધારો નોંધાયો.

IDFએ દાવો કર્યો છે કે તેણે દક્ષિણ લેબનોનના બિંત જ્બીલ શહેરને ઘેરી લીધું છે અને નિયંત્રણમાં લેશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલી સેનાએ ઘરો તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. ઈઝરાયેલના આ દાવા વચ્ચે, પાકિસ્તાનમાં US-Iranની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. સેનાએ હિઝબુલ્લાહના 100 આતંકવાદીઓના મોતનો દાવો કર્યો છે. હિઝબુલ્લાહે લોહિયાળ જંગ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોપના ઈરાન નીતિ પરના નિવેદનોને ખોટા ઠેરવ્યા અને માફી માંગવાનો ઈન્કાર કર્યો. ટ્રમ્પે પોપને રાજકારણથી દૂર રહી ધાર્મિક કાર્યો પર ધ્યાન આપવાનું કહ્યું. પોપ લિયોની નિમણૂંક માટે Trumpએ દાવો કર્યો અને ગુનાખોરીમાં પોપના વલણને નબળું ગણાવ્યું. પોપે Trump સાથે દલીલોમાં પડવાનો ઈન્કાર કર્યો.

Hormuz Strait પર ઈરાનના કબજા બાદ, ટ્રમ્પે જહાજોને બ્લોક કરવાની જાહેરાત કરી. ચીનના અધિકારીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી કે ઈરાન સાથેના સંબંધોમાં દખલ ન કરે. એડમિરલ ડોંગ જૂનની ચેતવણી નાકાબંધી શરૂ થતા જ આવી. ચીન માટે હોર્મુઝ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે તેલ અને LNG જરૂરિયાતો પૂરી પાડે છે. ચીને યુદ્ધવિરામનું સમર્થન કર્યું છે.

એશિયન બજારોમાં ઘટાડા વચ્ચે ભારતીય શેરબજાર નીચા સ્તરે ખુલ્યું, ટ્રમ્પની ધમકીથી બજારમાં ચિંતા વધી. Reliance Industries, HDFC અને ICICI બેંક જેવા શેરોમાં વેચાણ દબાણ આવ્યું, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધારાથી રૂપિયા પર અસર થઈ. સેન્સેક્સ 1518 પોઇન્ટના ઘટાડા સાથે અને નિફ્ટી 458.25 પોઇન્ટના ઘટાડા સાથે ખુલ્યો.

આ નાકાબંધી ઈરાનના બંદરો અને તટીય વિસ્તારોમાં આવતા-જતા જહાજો સામે લાગુ થશે. CENTCOMએ કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિના આદેશથી ઈરાનના બંદરોમાં આવનારા જનાર તમામ ટ્રાફિક પર નાકાબંધી લાગુ થશે. હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી ગેર-ઈરાની બંદરો તરફ જતા જહાજોને અવરોધ નહીં. અમેરિકા ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા જહાજોને રોકવાનું શરૂ કરશે અને ચીન અને ઈરાન બંને સામે કડક વલણ દાખવશે.

પાકિસ્તાનમાં US અને ઇરાન વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધ્યા. USએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાની બંદરોની નાકાબંધી જાહેર કરી. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 8.36% વધીને $103.16 પ્રતિ બેરલ અને WTI ક્રૂડ 8.22% વધીને $104.57 પ્રતિ બેરલ થયું. યુરોપિયન ગેસના ભાવમાં પણ ઉછાળો આવ્યો. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના તેલ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. યુએસ સૈન્યએ ઈરાની બંદરો પર નાકાબંધી કરી. ઇરાને પરમાણુ હથિયારો ન બનાવવાની બાંહેધરી આપવાનો USનો ઉદ્દેશ્ય અધૂરો રહ્યો.

પાકિસ્તાન ઇચ્છે છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીઝફાયર ચાલુ રહે. ઈસ્લામાબાદ વાટાઘાટોમાં US અને ઈરાનના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો. સંરક્ષણ દળોના વડાએ બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી. પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામ કરાવવા માટે બંને પક્ષોનો આભાર માને છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું કે 10 દિવસમાં ફરી વાટાઘાટો થઈ શકે છે, જ્યારે ઈરાને વાતચીતનો ઈનકાર કર્યો છે.

ઇસ્લામાબાદમાં US અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ રહી છે, કારણ કે ઈરાને પરમાણુ હથિયારો ન વિકસાવવાની USની શરતનો અસ્વીકાર કર્યો છે. USના ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ઈરાનના ઈરાદા પર શંકા વ્યક્ત કરી છે અને ચેતવણી આપી છે કે પરમાણુ બોમ્બ બનાવવાની જીદ વિશ્વને સંકટમાં નાખશે. US, ઈરાન પાસેથી નક્કર ખાતરી ઈચ્છે છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ઇસ્લામાબાદમાં શાંતિ ચર્ચા નિષ્ફળ રહી છે, કારણ કે ઈરાને USની શરતો સ્વીકારવાનો હાલમાં ઇનકાર કર્યો છે. જેડી વેન્સે જણાવ્યું કે તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને માહિતી આપશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ કોઈ સમજૂતી સુધી પહોંચી શક્યા નથી અને ઈરાન સમજૂતી માટે તૈયાર નહોતું. પાકિસ્તાને મતભેદ દૂર કરવા મદદ કરી હતી, પણ કોઈ પરિણામ આવ્યું નથી.

મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વચ્ચે ભારતે ઉર્જા અને સંરક્ષણ હિતોની સુરક્ષા માટે રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ તેજ કરી છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર યુએઈની મુલાકાતે છે, જ્યારે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરી અમેરિકા બાદ હવે ફ્રાન્સ અને જર્મનીના પ્રવાસે છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધની સ્થિતિમાં ભારતની તેલ-ગેસની નિર્ભરતા સુરક્ષિત રાખવી અને સંરક્ષણ તથા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી મજબૂત કરવાનો છે, જેથી વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે ભારત આત્મનિર્ભર રહી શકે.

વૈશ્વિક રાજકારણમાં ઐતિહાસિક વળાંક સમાન ઘટનામાં, ઇસ્લામાબાદ ખાતે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ અને ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો શરૂ થઈ છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફની મધ્યસ્થીમાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં ઈરાને દાયકાઓ જૂની નીતિ તજી લવચીક અભિગમ અપનાવ્યો છે. ક્ષેત્રીય અર્થતંત્રને થયેલું નુકસાન અને ઉર્જાના વધતા ભાવો વચ્ચે, વધુ એક ભીષણ યુદ્ધ ટાળવા અને કાયમી શાંતિ સ્થાપવા બંને પક્ષો મહત્વના મુદ્દાઓ પર સમજૂતી સાધવા પ્રયત્નશીલ છે, જે હકારાત્મક સંકેત આપે છે.

અમેરિકા-ઈરાનના યુદ્ધવિરામથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટ્યા છે, જે ગયા અઠવાડિયે 13% ઘટ્યા, જે 2020 પછીનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ $95 અને WTI $96 પ્રતિ બેરલ થયું. ફેબ્રુઆરીમાં યુદ્ધ પછી બજાર અસ્થિર હતું, ભાવ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરથી 30% વધારે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ઉર્જા પુરવઠો શરૂ થવાની શક્યતા છે. US ટેન્કરો પર રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીને મંજૂરી આપતી છૂટનો સમયગાળો લંબાવાશે કે નહીં તેના પર પણ નજર છે.

Google Pay દ્વારા નવું Pocket Money ફીચર લોન્ચ, હવે બેંક એકાઉન્ટ વગર પણ UPI પેમેન્ટ થશે. આ ફીચરથી પરિવાર કે મિત્રોને પેમેન્ટ કરી શકાશે, કંટ્રોલ મુખ્ય યુઝર પાસે રહેશે. UPI Circle હેઠળ, સેકન્ડરી યુઝર્સ બેંક એકાઉન્ટ વગર પણ પેમેન્ટ કરી શકશે, પણ ખર્ચની મંજૂરી પ્રાઈમરી યુઝરે આપવી પડશે. મુખ્ય યુઝર મંથલી ₹15,000 સુધીની લિમિટ સેટ કરી શકે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં વિનાશ રોકવા પાકિસ્તાનમાં સંવાદ શરૂ, American પ્રતિનિધિમંડળ તૈયાર, પણ ઈરાનનું સસ્પેન્સ યથાવત છે. ઇઝરાયલની શરત મુખ્ય કારણ છે. કટ્ટર હરીફ America અને ઈરાન પાકિસ્તાનમાં સાથે બેસવા તૈયાર, ઇઝરાયલના હુમલાની તૈયારી અને પાકિસ્તાની મંત્રીના નિવેદને ઇઝરાયલને કાર્યવાહી માટે મજબૂર કર્યું.

પાકિસ્તાનમાં US-ઈરાન સીઝફાયર મંત્રણા થશે, જેમાં મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે. તેઓ ઈરાની સંસદના સ્પીકર છે અને 'પ્રેક્ટિકલ હાર્ડલાઈનર' ગણાય છે. તેઓ ભૂતપૂર્વ સૈન્ય કમાન્ડર પણ છે, અને તેઓ IRGC સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે. તેઓ રાજકીય સમજ ધરાવે છે અને ઈરાનના કટ્ટરપંથી અને સુધારાવાદી જૂથો વચ્ચે કડી સમાન છે. તેમના અનુભવને કારણે શાંતિ મંત્રણામાં રસ્તો નીકળવાની આશા છે.

કેપ્સૂલ ‘ઇન્ટિગ્રિટી’ પ્રશાંત મહાસાગરમાં કેલિફોર્નિયાના દરિયાકાંઠે ઉતર્યું. આ મિશન 10 દિવસ ચાલ્યું, જેમાં માનવોએ 50 વર્ષ પછી ચંદ્રની નજીકની યાત્રા કરી, 11.16 લાખ કિલોમીટર અંતર કાપ્યું. Artemis II નાસાનું ક્રૂવાળું ટેસ્ટ ફ્લાઇટ હતું, જેનો હેતુ 2028 સુધીમાં ચંદ્ર પર માનવને ઉતારવાનો છે અને મંગળની યાત્રા માટે ચંદ્રને સ્ટેપિંગ સ્ટોન બનાવવાનો છે.

એશિયન બજારોમાં સકારાત્મક વલણ વચ્ચે, ભારતીય શેરબજાર શુક્રવારે મજબૂત ખુલ્યું. રિલાયન્સ, HDFC, અને ICICI જેવા શેરોમાં વધારાથી બજારને ટેકો મળ્યો. BSE સેન્સેક્સ 77198 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, અને નિફ્ટી-50 23880 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો. સવારે 9.30 વાગ્યે સેન્સેક્સ 534.74 પોઇન્ટના વધારા સાથે ખુલ્યો. જોકે, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવને કારણે રોકાણકારો સાવચેત છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધ્યો, સીઝફાયર બાદ ઈરાને Strait of Hormuz બંધ કર્યું. લેબનાન પર ઈઝરાયલી હુમલા ચાલુ રહેતા આ નિર્ણય લેવાયો, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા સર્જાઈ. ઈરાન, ઇઝરાયેલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે સીઝફાયર થયું હતું, પણ ઇઝરાયલના વડાપ્રધાને કહ્યું કે આ સીઝફાયર લેબનાન માટે લાગુ પડતું નથી. હાલ પરિસ્થિતિ પર વિશ્વભરના દેશો નજર રાખી રહ્યા છે.

Strait Of Hormuz પર નાકાબંધીથી તેલના ભાવ વધ્યા હતા. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ બાદ જહાજોને સુરક્ષિત રીતે પસાર થવાની મંજૂરી મળી છે. ઈરાને યુદ્ધમાં કેટલાક જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલ્યો હતો, જેનાથી અંદાજે $4.5 billion સુધીની કમાણી થઈ શકે છે. ભારતને ઓમાન અને ઈરાન સાથેના સારા સંબંધોને કારણે કરમાં છૂટ મળવાની શક્યતા છે, અને પરિસ્થિતિ સરળ બની શકે છે.

યુએસ ડિફેન્સ સેક્રેટરી પીટ હેગસેથના જણાવ્યા અનુસાર, ઓપરેશન એપિક ફ્યુરીમાં યુએસએ 800થી વધુ હવાઈ હુમલાઓથી ઈરાનના લશ્કરી માળખાને નુકસાન પહોંચાડ્યું. ઈરાનની 80% એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને 90 જેટલા હથિયાર કારખાનાઓનો નાશ થયો. બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ બાદ, બંને દેશો વચ્ચે ઇસ્લામાબાદમાં વાટાઘાટો શરૂ થશે. US president ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરી.

સીઝફાયર પછી પાકિસ્તાનનો જોશ હાઈ છે. પાકિસ્તાનને કયા ફાયદા મળશે તેના પર સૌની નજર છે. પાકિસ્તાને 'થેન્ક ગિવિંગ ડે'ની ઉજવણી જાહેર કરી. નિષ્ણાંતોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાને આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે આ પગલું લીધું. આનાથી મીડલ ઇસ્ટમાં તેની ઉપસ્થિતિ વધશે. જો કે, UAE નારાજ છે, કેમ કે પાકિસ્તાને તેમને સીઝફાયર વિશે માહિતી આપી ન હતી અને સંબધો ખરાબ થતા વ્યાજ ચુકવવું પડશે.

ઓડિશા પૂર્વ ભારતનું ગેટ વે બની રહ્યું છે, જ્યાં Adani Ports દ્વારા રૂ. 33,081 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરાયા. જેમાં ડેટા સેન્ટર, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ અને સિમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત AI અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ માટે ભુવનેશ્વરમાં ડેટા સેન્ટર સ્થપાશે અને કટક નજીક થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ બનશે. જેનાથી હજારો લોકોને રોજગારી મળશે અને ઓડિશાના $1.5 ટ્રિલિયનના અર્થતંત્રના સ્વપ્નને સાકાર કરવામાં મદદ મળશે.

જાપાનની MUFG બેન્કે શ્રીરામ ફાઈનાન્સમાં રૂ. 39,618 કરોડનું રોકાણ કરી 20% ભાગીદારી મેળવી. આ ભારતના ફાઈનાન્સિયલ સેક્ટરમાં મોટું રોકાણ છે. કંપની મેનેજમેન્ટે MUFGને પ્રિફરેન્શિયલ ઈશ્યૂ દ્વારા શેર આપવાની મંજૂરી આપી, જેમાં MUFGએ રૂ. 840.93 પ્રતિ શેરના ભાવે 47.11 કરોડ શેર ખરીદ્યા. આ રોકાણથી MUFG ભારતમાં મજબૂત થશે અને SFLને વિકાસમાં મદદ મળશે.

જ્યારે આપણે વરસાદ વિશે વિચારીએ ત્યારે પાણીના ટીપાં યાદ આવે, પણ Neptune અને Uranus જેવા ગ્રહો પર હીરાનો વરસાદ થાય છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, આ ગ્રહોના વાતાવરણમાં પૃથ્વી કરતાં પણ શુદ્ધ અને મોટા હીરાનો વરસાદ થાય છે. મિથેન ગેસના દબાણને લીધે કાર્બન અલગ પડે છે અને હીરા બને છે. આ પ્રક્રિયા હજારો વર્ષથી ચાલી રહી છે. Saturn અને Jupiter પર પણ આવી સ્થિતિ છે.

સીઝફાયર બાદ Donald Trumpએ કહ્યું કે યુરેનિયમ સંવર્ધન ન થાય. તેઓએ જાહેરાત કરી કે, ઇરાનને હથિયાર આપનાર દેશ પર 50% ટેરિફ લાગશે. Iranમાં સકારાત્મક સત્તા પરિવર્તન થયું છે અને ઘણી શરતો પર સહમત થયું છે. અમેરિકા હવે ઈરાન સાથે કામ કરશે અને પરમાણુ અવશેષોનું ખોદકામ કરશે. US ઈરાનને શસ્ત્રો આપનાર દેશ સામે કાર્યવાહી કરશે.

સીઝફાયર બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ થવાની વાત કરી અને ઈરાન સાથે કામ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. તેમણે ઈરાનને હથિયાર સપ્લાય કરનારા દેશો પર 50% ટેરિફ લગાવવાની ચેતવણી આપી. Trumpએ પરમાણુ અવશેષોનું ખોદકામ કરવાની અને ટેરિફ મુદ્દે ઈરાન સાથે વાટાઘાટો ચાલુ હોવાની પણ વાત કરી. અમેરિકા આવા દેશોથી આવતા માલ પર 50% ટેરિફ લાદશે.

વોશિંગ્ટન તેહરાનની શરતો પર સંમત; ઈરાને 39 દિવસમાં USને હરાવ્યું, $40 billion ખર્ચ છતાં નિષ્ફળ. ટ્રમ્પની ટીકા વધી, પણ વ્હાઇટ હાઉસ યુદ્ધવિરામને વિજય ગણાવે છે. અમેરિકાની હારના કારણોમાં યુરેનિયમ ટ્રાન્સફરની શરત બદલાઈ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનનું નિયંત્રણ અને મધ્ય પૂર્વના સાથીઓ સાથે સલાહ ન કરી તે સામેલ છે. હવે વાટાઘાટોમાં યુદ્ધની ધમકી નકામી, ફક્ત વ્યાપારી હિતોથી સમાધાન શક્ય.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જાહેરાત અને RBIની નીતિને પગલે રૂપિયો મજબૂત થયો છે. બજાર ખુલતા સમયે રૂપિયો 92.92 હતો, જે ટ્રેડિંગમાં 92.56 સુધી પહોંચ્યો અને અંતે 92.59 પર સ્થિર થયો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને ડોલર નબળો પડતા રૂપિયાને ફાયદો થયો. સેન્સેક્સ 2,946 પોઈન્ટ ઉછળ્યો અને નિફ્ટી 23,997 પર પહોંચ્યો. RBIના અંદાજ મુજબ FY27માં ક્રૂડ ઓઈલ $85 અને ડોલર સામે રૂપિયો 94 રહેશે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ પછી, ઈરાનના લાવન આઈલેન્ડમાં ઓઈલ રિફાઈનરીમાં બ્લાસ્ટ થયો છે. સીઝફાયર પછી આ પહેલી ઘટના છે, કારણ અજ્ઞાત છે. લાવન દ્વીપ રણનીતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યાંથી તેલની નિકાસ થાય છે. 15 દિવસ માટે હુમલો ન કરવા પર સહમતિ થઈ છે. યુદ્ધવિરામનું પાલન જરૂરી છે. બ્લાસ્ટનો સોર્સ હજુ સુધી જાણી શકાયો નથી.