અમદાવાદની યુ.એન. મહેતા હોસ્પિટલ કેમ્પસમાં અંડરગ્રાઉન્ડ સુવેજ ટેન્કની સફાઈ દરમિયાન ત્રણ શ્રમિકો ઝેરી ગેસના કારણે ગૂંગળાઈને બેભાન થઈ ગયા હતા. એક શ્રમિક ટેન્કમાં પડી ગયો હતો, અને તેને બચાવવા ગયેલા અન્ય બે પણ બેભાન થયા. અમદાવાદ ફાયર બ્રિગેડની ટીમે તાત્કાલિક રેસ્ક્યુ ઓપરેશન હાથ ધરી ત્રણેયને સુરક્ષિત બહાર કાઢી હોસ્પિટલમાં ખસેડ્યા. આ દુર્ઘટના મેન્ટેનન્સ દરમિયાન બની હતી, અને AMCની કોઈ બેદરકારી પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવી નથી.

ગોંડલના ધારાસભ્ય ગીતાબા જાડેજાએ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીથી પીડાતી અને આર્થિક સંકડામણમાં સપડાયેલી અજીમાબેન લાકડીયાને મદદ કરી. અજીમાબેન, જેઓ છૂટાછેડા બાદ એકલા રહેતા હતા અને જેમની પાસે મહારાષ્ટ્રના ડોક્યુમેન્ટ્સ હતા, તેમને સારવાર માટે ગુજરાતમાં લાવવા અને તેમનું આધારકાર્ડ તથા અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર કરાવવામાં ધારાસભ્ય ગીતાબાએ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી. રજાના દિવસોમાં પણ અધિકારીઓનો સંપર્ક કરીને ડોક્યુમેન્ટ્સ તૈયાર કરાવ્યા અને ત્યારબાદ તેમને અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે દાખલ કરાવ્યા, જેથી તેઓ નવી જિંદગી જીવી શકે.

મધ્ય પ્રદેશ હાઈકોર્ટની ઈન્દોર ખંડપીઠે એક ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો છે. કાયદાકીય રીતે નિર્ધારિત સમયગાળામાં ગર્ભપાત કરાવવો કે નહીં તે અંગેનો અંતિમ નિર્ણય માત્ર મહિલાનો રહેશે, જેમાં પતિની સહમતિની કોઈ આવશ્યકતા નથી. આ ચુકાદો મહિલાઓના પ્રજનન અધિકારો અને વ્યક્તિગત સ્વાયત્તતાના મહત્વને રેખાંકિત કરે છે. કોર્ટે બંધારણની કલમ-21 હેઠળ મહિલાના શરીર અને પ્રજનન સંબંધિત નિર્ણયો લેવાની સ્વતંત્રતાને સર્વોપરી ગણાવી છે. આ આદેશ ગંભીર વૈવાહિક વિવાદો અને અલગ રહેતા દંપતીના કિસ્સાઓમાં મહિલાઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને આપવામાં આવ્યો છે.

લંડન: ઓફિસમાં કલાકો સુધી સતત બેસી રહેવાથી માત્ર શારીરિક પીડા જ નહીં, પરંતુ કેન્સરનું જોખમ પણ વધી શકે છે. નવા સ્ટડી મુજબ, ૩૦ મિનિટથી વધુ સમય સુધી સતત બેસી રહેવાથી કેન્સરથી મૃત્યુનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. PLOS Medicine માં પ્રકાશિત આ રિસર્ચમાં ૯૧,૦૦૦ થી વધુ લોકોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું. દિવસમાં એક કલાક સતત નિષ્ક્રિયતા કેન્સરથી મૃત્યુનું જોખમ લગભગ ૧૦ ટકા વધારે છે. જોકે, સ્લો વોકિંગ, સીડી ચઢવી, અથવા ઘરકામ જેવી હળવી કસરતો દ્વારા આ જોખમ લગભગ ૧૨ ટકા ઘટાડી શકાય છે.

મોટા ભાગના ઘરોમાં સવારની શરૂઆત ચાથી થાય છે, પરંતુ શું તમને ખબર છે કે તમારી ચા સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે? ઉત્તર પ્રદેશમાં નકલી ચાના રેકેટનો પર્દાફાશ થયો છે, જેમાં સિન્થેટિક કલર અને કેમિકલ ભેળવીને વેચાણ થતું હતું. ગુજરાતમાં પણ આવી ફેક્ટરીઓ ઝડપાઈ ચૂકી છે. નફાખોરી માટે ભેળસેળિયાઓ લાકડાનો વહેર, ચામડું, નકામી ડાઈ અને વપરાયેલી ચાની પત્તીનો ઉપયોગ કરે છે. આનાથી લિવર, કિડની અને પેટની ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે.

મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેની તબિયત લથડતાં તેમને થાણેની એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. ગઈકાલથી તેમને તાવ, શરીરમાં દુઃખાવો અને ભારે અશક્તિ જણાતી હતી. ડૉક્ટરોની સલાહ બાદ સાવચેતી રૂપે તેમને હોસ્પિટલમાં એડમિટ કરાયા હતા. હાલ તેમનું હેલ્થ ચેકઅપ અને ટેસ્ટ થઈ રહ્યા છે. તેમની સ્થિતિ સ્થિર છે અને વિશેષ ટીમ દેખરેખ રાખી રહી છે. રાજકીય ગરમાવા વચ્ચે તેમની તબિયત બગડી છે.

વૈજ્ઞાનિકો મુજબ સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં સરેરાશ પાંચ વર્ષ વધુ જીવે છે, જેના પાછળ જૈવિક, હોર્મોનલ અને જીવનશૈલી સંબંધિત કારણો જવાબદાર છે. એસ્ટ્રોજન હૃદય અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને સુરક્ષા આપે છે, જ્યારે બે X ક્રોમોસોમ પણ લાભદાયી બને છે. બીજી તરફ પુરુષોમાં જોખમી આદતો અને સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની બેદરકારી આયુષ્ય ઘટાડે છે. જોકે લાંબું આયુષ્ય હંમેશા સારું સ્વાસ્થ્ય દર્શાવતું નથી. સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત, પૂરતી ઊંઘ અને તણાવમુક્ત જીવનશૈલી બંને માટે લાંબા અને સ્વસ્થ જીવનની ચાવી છે.

ગુજરાત કેન્સર સોસાયટીના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ અને ઝાયડસ હોસ્પિટલના જાણીતા મેડિકલ ઓન્કોલોજિસ્ટ (કેન્સર નિષ્ણાત) પદ્મશ્રી ડો. પંકજ એમ. શાહનું દુઃખદ અવસાન થયું છે. 50 વર્ષથી વધુના અનુભવ ધરાવતા ડો. શાહને તબીબી ક્ષેત્રે તેમના અમૂલ્ય યોગદાન બદલ 2018માં 'પદ્મશ્રી' એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમને 2005માં 'ડો. બી.સી. રોય એવોર્ડ' સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારો મળ્યા હતા. તેમના નિધનથી તબીબી જગતને મોટી ખોટ પડી છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને જૂન મહિનામાં 709 ખાદ્ય પદાર્થોના નમૂના તપાસતાં 46 નમૂના અસુરક્ષિત અથવા હલકી ગુણવત્તાના હોવાનું બહાર આવ્યું છે. બે કેસમાં કોર્ટ કાર્યવાહી અને 44 કેસમાં કાયદેસરની કાર્યવાહી થશે. શહેરમાં 1,877 ખાદ્ય એકમોની તપાસ દરમિયાન 545ને નોટિસ ફટકારાઈ, 2,748 કિલો અને 1,269 લીટર બિનઆરોગ્યપ્રદ ખાદ્ય જથ્થો નાશ કરાયો તેમજ ₹10.29 લાખનો દંડ વસૂલાયો. ગંદકી અને જીવાત મળતાં ચાર એકમોને સીલ કરવામાં આવ્યા.

મધ્યપ્રદેશના કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વમાંથી સામે આવેલા એક વીડિયોએ સૌને ચિંતિત કરી દીધા છે, જેમાં એક વાઘ પ્લાસ્ટિકની બોટલ ચાવતો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ હવે વન્યજીવોના સૌથી સુરક્ષિત વિસ્તારો સુધી પહોંચી ગયું છે. આ પ્રદૂષણ પ્રાણીઓના આંતરડામાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે અને માઇક્રોપ્લાસ્ટિક દ્વારા સમગ્ર ખોરાકની સાંકળને અસર કરી શકે છે. વન્યજીવ ફોટોગ્રાફર અનિલ વોહરા દ્વારા રેકોર્ડ કરાયેલ આ વીડિયો, પર્યટકો દ્વારા ફેલાવવામાં આવતા કચરા સામે કડક કાર્યવાહીની જરૂરિયાત દર્શાવે છે. આ સમગ્ર પર્યાવરણ અને જૈવ વૈવિધ્ય માટે ગંભીર ચેતવણી છે.

આજકાલ 10 વર્ષના બાળકોના હાથમાં સ્માર્ટફોન સામાન્ય છે. ગેમિંગ, મેસેજિંગ, યુટ્યુબ, AI ચેટ ટુલ્સ, અને સ્કૂલના ડિજિટલ ડિવાઇસ બાળકોની દિનચર્યાનો ભાગ બન્યા છે. બાળકોને ઓનલાઇન કેટલી અને કઈ ઉંમરે આઝાદી આપવી તે મોટો પ્રશ્ન છે. આ માત્ર સ્ક્રીન ટાઈમનો મુદ્દો નથી, પણ તેમની ડિજિટલ સમજણ અને માનસિક સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો છે. વાલીઓએ એપ્સ, ગેમ્સ અને ઓનલાઇન કમ્યુનિટીઝની જાળનો સામનો કરવો પડે છે. વધુ પ્રતિબંધોને બદલે, ડિજિટલ માધ્યમો વિશે બાળકો સાથે ખુલીને વાતચીત કરવી વધુ હિતાવહ છે.

ટીવી અભિનેત્રી જેસ્મીન ભસીન તેની જન્મદિવસની ટ્રીપ માટે દુબઈ ગઈ હતી, જ્યાં તેણીને ‘ટર્મિનલ આઇલીટીસ’ નામની ગંભીર આંતરડાની બીમારી હોવાનું નિદાન થયું છે. દુબઈ પહોંચતાની સાથે જ તેની તબિયત લથડી હતી, જેના કારણે તેને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવી પડી. તેણીએ સોશિયલ મીડિયા પર ચાહકોનો આભાર માન્યો અને ક્ષમા માંગી. તેના પાર્ટનર અલી ગોનીએ જણાવ્યું કે તે હવે ધીમે ધીમે સ્વસ્થ થઈ રહી છે. ‘ટર્મિનલ આઇલીટીસ’ એ નાના આંતરડાના છેલ્લા ભાગમાં થતો સોજો છે, જે ઘણીવાર ક્રોહન્સ ડિસીઝ સાથે સંકળાયેલ છે.

સોશિયલ મીડિયાનો દુરુપયોગ હવે 'બેધારી તલવાર' સમાન બની ગયો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ગુજરાતમાં મનોચિકિત્સક પાસે કાઉન્સિલિંગ માટે આવતા સોશિયલ મીડિયા એડિક્શનના દર્દીઓની સંખ્યામાં 650 ટકાનો ચોંકાવનારો વધારો થયો છે. સરકારી હોસ્પિટલમાં આ દર્દીઓની સંખ્યા 116 થી વધીને 861 પર પહોંચી ગઈ છે. આ વળગણને કારણે ગુસ્સો, ચીડિયાપણું, અધીરાપણું જેવી સમસ્યાઓ વધી રહી છે. ગુજરાતના 40% યુવાનો દરરોજ 2-4 કલાક સોશિયલ મીડિયામાં ફાળવે છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા તા.28થી 30 જૂન દરમિયાન આયોજિત રાષ્ટ્રીય પલ્સ પોલિયો અભિયાનનો પ્રારંભ મેયર ગીતાબેન મકવાણાના હસ્તે કરાયો હતો. શહેરના 5 વર્ષ સુધીના કુલ 2,02,559 બાળકોને પોલિયોની રસી પીવડાવવાનો લક્ષ્યાંક છે, જેના માટે 861 પોલિયો બૂથ અને 1,722 ટીમો કાર્યરત છે. અભિયાનના પ્રથમ દિવસે 91% બાળકોને રસી અપાઈ હતી. હવે ટીમો ઘર-ઘર જઈ બાકી રહેલા બાળકોને રસી આપશે અને ટ્રાન્ઝિટ પોઈન્ટ પર પણ કામગીરી ચાલુ રહેશે.

બ્રિટનના સંશોધકોના એક અભ્યાસ મુજબ, બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં સ્માર્ટફોન અને ડિજિટલ સ્ક્રીનનો ઉપયોગ તેમના સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસ પર લાંબાગાળાની નકારાત્મક અસરો કરે છે. આનાથી બાળકોનો માતા-પિતા સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ, શારીરિક રમત, ભાષાનો વિકાસ મર્યાદિત થાય છે. સાથે જ, ઓવરસ્ટિમ્યુલેશન, ઊંઘમાં મુશ્કેલી, આંખોનું નુકસાન અને મેદસ્વીતાનો ખતરો વધે છે. માતા-પિતાએ આ બાબતે સાવચેત રહેવું જોઈએ અને નાના બાળકોને શાંત રાખવા માટે ભૂલથી પણ ફોન ન આપવો જોઈએ.

નર્મદા જિલ્લાના દેડિયાપાડા તાલુકામાં ભારે વરસાદ અને કાદવ-કીચડ વચ્ચે 108 ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ સેવાના કર્મચારીઓએ અદ્ભુત ફરજનિષ્ઠા દાખવી છે. એક દર્દીની ગંભીર સ્થિતિમાં, એમ્બ્યુલન્સ ઘટનાસ્થળ સુધી પહોંચી શકી નહીં. આથી, 108ના પાયલોટ મેહુલ વસાવા અને EMT સુનિલ રાઠવાએ દર્દીને ઝોળીમાં ઉપાડીને કાદવવાળા રસ્તા પર ચાલીને મુખ્ય માર્ગ સુધી પહોંચાડ્યા. સમયસર હોસ્પિટલ પહોંચાડવાથી દર્દીનો જીવ બચી ગયો, અને તેમની આ માનવતાવાદી કામગીરીની ખૂબ પ્રશંસા થઈ રહી છે.

કેન્દ્ર સરકારે ક્લિનિકલ એસ્ટાબ્લિશમેન્ટ એક્ટ-2010માં સુધારો કરીને હોસ્પિટલો અને ક્લિનિકોને મોટી રાહત આપી છે. હવે વહીવટી કે કાગળની નાની ભૂલો માટે જેલની સજાને બદલે માત્ર વહીવટી દંડ વસૂલાશે. કાયદાની પાંચ કલમોમાં ફેરફાર કરીને ભૂલની ગંભીરતા મુજબ કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ કરાઈ છે. દંડ પહેલાં હોસ્પિટલને પોતાની વાત રજૂ કરવાની તક અને અપીલનો અધિકાર પણ મળશે. જોકે, દર્દીઓની સુરક્ષા અને સારવારના ધોરણોમાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવશે નહીં.

કેન્દ્ર સરકારે ફિક્સ્ડ ડોઝ કોમ્બિનેશન્સ (FDC) એટલે કે બે કે તેથી વધુ દવાઓના ઘટકો મિશ્રિત દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ આરોગ્ય વિભાગે આ નિર્ણય લીધો છે. પ્રતિબંધિત દવાઓમાં એન્ટિબાયોટિક્સ, ડાયાબિટીસ, સ્કિન કેર, પેટના દુખાવા અને પેઈનકિલર્સનો સમાવેશ થાય છે. આ ૧૬ કોમ્બિનેશન દવાઓ બિનઅસરકારક હોવાનું અને માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી હોવાનું નિષ્ણાતોની સમિતિએ શોધી કાઢ્યું છે. બિનજરૂરી કોમ્બિનેશનથી દર્દીઓનો ખર્ચ અને આડઅસરો વધે છે.

પ્રસિદ્ધ ગાયિકા અલકા યાજ્ઞિકને કળા ક્ષેત્રે અમૂલ્ય યોગદાન બદલ પ્રતિષ્ઠિત 'પદ્મ ભૂષણ' સન્માન મળ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ તેમને સન્માનિત કર્યા. છેલ્લા 2 વર્ષથી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત તકલીફોમાંથી પસાર થઈ રહેલી અલકા યાજ્ઞિક આ સન્માન બાદ ભાવુક થઈ ગયા. મંચ પર ચડવા માટે મદદ લેવાનો વીડિયો વાયરલ થતાં ચાહકો ચિંતિત બન્યા હતા. તેમણે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર જણાવ્યું કે તેઓ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે અને ધીમે ધીમે સ્વસ્થ થઈ રહ્યા છે. તેઓ પોતાના શ્રોતાઓનો પણ આભાર માને છે.

ગુજરાતના ગૌરવ સમા ગીરના જંગલમાં તાજેતરમાં 8 થી વધુ એશિયાઈ સિંહોના રહસ્યમય મોત બાદ વન વિભાગ અને સરકાર પર અનેક સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) સુધી પહોંચેલા આ મામલે, સિંહોના મોતનું ચોક્કસ કારણ હજુ અકબંધ છે. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ, 'કૅનાઇન ડિસ્ટેમ્પર વાયરસ' (CDV) ને જવાબદાર ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે, સરકાર દ્વારા રિપોર્ટ જાહેર ન કરવાથી વન્યજીવ પ્રેમીઓમાં રોષ છે. નિષ્ણાતોના મતે, સરકાર પોતાની નિષ્ફળતા છુપાવી રહી છે.

Ozempic અને Wegovy જેવી વજન ઘટાડતી દવાઓ, જે ગિલા મોન્સ્ટર ગરોળીના ઝેરમાંથી પ્રેરિત છે, તેના ગંભીર આડઅસરોના ખુલાસા થયા છે. આ દવાઓ બ્લડ સુગર અને ભૂખ નિયંત્રિત કરે છે, પરંતુ પાચનતંત્રની ગંભીર સમસ્યાઓ, પેટનો લકવો, આંતરડામાં જીવલેણ અવરોધ, અને દૃષ્ટિ ગુમાવવાનું (NAION) જોખમ વધારી શકે છે. ઉપરાંત, 'ઓઝેમ્પિક ફેસ', મસલ લોસ, અને થાઇરોઇડ કેન્સરનું જોખમ પણ જોવા મળ્યું છે. દવા બંધ કરતા વજન ફરી વધી શકે છે.

આજની મહત્વાકાંક્ષી પેઢી કરિયર અને માતૃત્વ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા માટે એગ ફ્રીઝિંગનો અભિગમ અપનાવી રહી છે. અમદાવાદ સહિત મેટ્રો સિટીની યુવતીઓ ભવિષ્યમાં માતૃત્વનો અનુભવ કરવા માટે આ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી રહી છે. ખાસ કરીને 25 થી 35 વર્ષની મહિલાઓમાં આ ચલણ વધ્યું છે, જેઓ IT, મેડિકલ, એવિએશન અને લો જેવા ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલી છે. આ પ્રક્રિયા લગ્ન અને બાળજન્મમાં વિલંબ, સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ, તેમજ કારકિર્દીને પ્રાથમિકતા આપવા જેવા કારણોસર અપનાવાય છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ નિમિત્તે, પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ ડિવિઝને એક અનોખી પહેલ કરી છે, જેમાં ચાર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેનોમાં મુસાફરો માટે ખાસ યોગ સત્રોનું આયોજન કરાયું. આ પહેલમાં, ટ્રેનની ઓડિયો સિસ્ટમ દ્વારા યોગ ગુરુઓના માર્ગદર્શન અને સ્વયંસેવકોની મદદથી મુસાફરોએ તેમની સીટ પર બેસીને સરળ યોગ, પ્રાણાયામ અને ધ્યાનનો અભ્યાસ કર્યો. આ ઉપરાંત, રેલવે કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોને પણ યોગ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરાયો, જે "સ્વસ્થ વૃદ્ધત્વ માટે યોગ" થીમ સાથે સુસંગત છે.

તમિલનાડુના તિરુવલ્લુર જિલ્લામાં આવેલી એક સીફૂડ પ્રોસેસિંગ ફેક્ટરીમાં એમોનિયા ગેસ લીક થવાથી મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ છે. ગેસ ગળતરની ઘટનામાં 7 કર્મચારીઓના મોત થયા છે, જ્યારે 10થી વધુ શ્રમિકોની હાલત ગંભીર હોવાનું જણાવાયું છે. 65થી વધુ લોકો ગેસની અસર હેઠળ આવ્યા હતા અને તેમને નજીકની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા છે. ઘટનાને પગલે ફેક્ટરીમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. પોલીસે FIR નોંધી ફેક્ટરીના બે માલિકોની અટકાયત કરી છે, જ્યારે રાજ્ય સરકારે તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ નિમિત્તે અમદાવાદમાં સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ખાતે 12મા યોગ દિવસની ભવ્ય ઉજવણી થઈ. 'Yoga for Healthy Aging' થીમ પર આયોજિત કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં અમદાવાદીઓએ ભાગ લીધો. શહેરી વિકાસ રાજ્ય મંત્રી દર્શનાબહેન વાઘેલા અને સાંસદ દિનેશ મકવાણા સહિત મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કોલકાતાથી લાઈવ ઉદબોધનનું પ્રસારણ થયું. નાગરિકોએ વિવિધ યોગાસનો અને પ્રાણાયામ કર્યા.

12મા આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ નિમિત્તે PM મોદીએ કોલકાતાના રેડ રોડ પર હજારો લોકો સાથે યોગાભ્યાસ કર્યો. આ વર્ષની થીમ 'યોગા ફોર હેલ્ધી એજિંગ' (healthy aging) હતી. PM મોદીએ જણાવ્યું કે, 40ની ઉંમરે 20 વર્ષની સરખામણીએ વધુ ફ્લેક્સિબલ, 50ની ઉંમરે 30 વર્ષ કરતાં વધુ એનર્જેટિક અને 70 વર્ષની ઉંમરે રોગો સામે વધુ સક્ષમ બનવું જોઈએ. યોગ માત્ર વૃદ્ધો માટે નથી, દરેક વયજૂથ માટે ફાયદાકારક છે, તે શરીર અને મનને સ્વસ્થ રાખે છે.

રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વેક્ષણ (NFHS) ના એક આઘાતજનક અહેવાલમાં જાણવા મળ્યું છે કે ભારતમાં પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના 35% બાળકો કુપોષિત છે, જેના કારણે તેમનો વિકાસ રૃંધાય છે. 67% બાળકો એનિમિયાથી પીડાય છે, જ્યારે 3% બાળકો ઓવરવેઈટ છે. ઝારખંડમાં 41.1% અને ઉત્તર પ્રદેશમાં 34.5% બાળકો ઓછું વજન ધરાવે છે. દેશની અડધાથી વધુ મહિલાઓ પણ એનિમિયાથી પીડાય છે, જે આ ચિંતાજનક સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવે છે.

પાકિસ્તાનમાં થતા કઝિન મેરેજ (સગા સંબંધીઓમાં લગ્ન) પર એક મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસ થયો છે. આ અભ્યાસ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં આશરે 34,000 લોકો 'હ્યુમન નોકઆઉટ' છે, એટલે કે તેમના શરીરમાં કોઈ ચોક્કસ જીન કાર્યરત નથી, છતાં તેમના સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર નથી. આ 'હ્યુમન નોકઆઉટ' કેસો વૈજ્ઞાનિકોને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે કોઈ જીન વિના માનવ શરીર કેવી રીતે કાર્ય કરી શકે છે. આ સંશોધન નવી દવાઓના વિકાસમાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તે દવાઓની સચોટતા વધારશે અને સંભવિત આડઅસરો ઘટાડશે.

જેનરિક દવાઓના ભાવ નિર્ધારણની સ્પષ્ટ ફોર્મ્યુલાના અભાવનો લાભ લઈને દવા ઉત્પાદકો, હોલસેલર્સ અને કેમિસ્ટ ગરીબ દર્દીઓને લૂંટી રહ્યા છે. દવાના પેકિંગ પર છાપેલી મહત્તમ છૂટક વેચાણ કિંમત (MRP) પર 50% થી 75% ડિસ્કાઉન્ટ આપ્યા બાદ પણ દર્દીઓ 50% થી 200% વધુ કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે. ગુજરાતના કેમિસ્ટોએ હવે ડિસ્કાઉન્ટ ન આપવાનો નિર્ણય કરીને આ લૂંટને વધુ તીવ્ર બનાવી છે. ₹22 ની સ્ટ્રીપ પર ₹297 નો નફો, એટલે કે 1250% થી વધુનો વધારો જોવા મળે છે. બ્રાન્ડેડ અને જેનરિક દવાઓમાં મુખ્ય ઘટક સમાન હોવા છતાં, જેનરિક દવાઓ બ્રાન્ડેડ દવાઓ કરતાં 85% સુધી સસ્તી હોઈ શકે છે.

રશિયામાં જન્મેલાં યુઝની પીટરસન નામનાં મહિલા ભારતના એવા પ્રેમમાં પડે છે કે યોગને પશ્ચિમમાં પ્રચાર-પ્રસાર કરવાના મિશનને પોતાના જીવનનું લક્ષ્ય બનાવી દે છે. ઇન્દ્રાદેવી તરીકે ઓળખાયેલાં આ માનુની કહેતાં કે, 'યોગ એ કોઈ ધામક પ્રક્રિયા નથી. યોગ તો મુક્તિનો માર્ગ છે. મનુષ્યની પૂર્ણ મુક્તિ પોતાની જાતને શોધવામાં રહેલી છે. નવેમ્બર ૧૯૨૭માં યુઝનીએ ભારતમાં પગ મૂક્યો. કલકત્તા જઈને ટાગોરને મળ્યાં, ગાંધીજી અને જે. કૃષ્ણમૂર્તિને પણ મળ્યાં. દિલપૂર્વક ભારતભ્રમણ કર્યું. તેઓ ભારતના પ્રેમમાં પડી ગયાં. એમને તીવ્રતાથી અનુભૂતિ થઈ કે મારું આધ્યાત્મિક ઘર તો ભારત જ છે.