ભારતમાં ઓનલાઈન રિટેલ (ઈ-રિટેલ) બજાર 2025માં સંપુર્ણ જોશ સાથે આગળ વધ્યું છે. Bain & Company ના અહેવાલ મુજબ, ઓનલાઈન રિટેલ બજારનું ગ્રોસ મર્ચેન્ડાઇઝ વેલ્યુ (GMV) આશરે 65-66 Billion ડોલર સુધી પહોંચ્યું છે, જે મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ 21% જેટલો વધારો છે. GST દરમાં ઘટાડાને કારણે વૃદ્ધિ થઈ છે.

વાત-વિચાર લેખમાં શિશિર રામાવત જણાવે છે કે ઇલોન મસ્ક પાસે જીઓપોલિટિકલ અને ટેકનોલોજિકલ પાવર વધી રહ્યો છે, જે માનવ ઇતિહાસમાં અજોડ છે. 'SKY IS THE LIMIT' કહેવતની જેમ, મસ્કની મહત્વાકાંક્ષાઓ અસીમ છે. આ સ્થિતિને વખાણવી કે ખતરનાક ગણવી તે વિચારવા જેવું છે.

ફ્રાન્સ સરકારી વિભાગોમાં ડેટાબેઝ, નેટવર્ક, સાયબર સુરક્ષા અને AI ટૂલ્સમાં અમેરિકન નિર્ભરતા ઘટાડશે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથેના રાજકીય ઘર્ષણને પગલે ફ્રાન્સ Microsoft Windows હટાવી Linux અપનાવશે. યુરોપ અમેરિકન ટેક્નોલોજી કંપનીઓના પ્રભુત્વને પડકારી ડિજિટલ સ્વતંત્રતા મેળવવા માંગે છે અને આ માટે સરકારી કમ્પ્યુટર્સને Linux પર શિફ્ટ કરશે.

ગુજરાત પોલીસના ‘ચેક’ નામના નર શ્વાને રાષ્ટ્રિય કક્ષાની સ્પર્ધામાં ગોલ્ડ મેડલ જીતી પોલીસનું ગૌરવ વધાર્યુ છે. તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રનાં નાગપુર ખાતે યોજાયેલી 69મી ઓલ ઈન્ડિયા પોલીસ ડ્યુટી મીટ ચેમ્પિયનશિપ 2025–26માં બે અલગ-અલગ કેટેગરીમાં ગુજરાત પોલીસના 'ચેક' નામના શ્વાને 16 વર્ષ બાદ ગોલ્ડ અને બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યા હતા. માર્ચ–એપ્રિલ 2026 દરમિયાન નાગપુરમાં યોજાયેલી આ 69મી આવૃત્તિમાં દેશભરના પોલીસ K9 સ્ક્વોડ, ફોરેન્સિક નિષ્ણાતો અને પોલીસ કર્મચારીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ સ્પર્ધામાં વિસ્ફોટક અને નાર્કોટિક્સ શોધ, ટ્રેકિંગ, એજિલિટી અને ઓબીડિયન્સ જેવી ક્ષમતાઓ ચકાસવામાં આવી હતી.

ભાવનગરના ગઢડા તાલુકાના નાના ઝિંઝાવદર ગામે ડિગ્રી વિના એલોપેથિક પ્રેક્ટિસ કરતા તબીબને બોટાદ SOGએ ઝડપી પાડ્યો. BHMS ડિગ્રી હોવા છતાં એલોપેથિક દવા આપવાનો અધિકાર ન હોવા છતાં, શ્રીજી ક્લિનિક ચલાવી પ્રેક્ટિસ કરતો હતો. ગઢડા પોલીસ મથકમાં ગુનો નોંધી કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ.

NASA નું 'ઓરાયન' સ્પેસક્રાફ્ટ ચંદ્રની યાત્રા બાદ આજે પૃથ્વી પર પરત ફરશે. આ યાન સાન ડિયેગો નજીકના સમુદ્રમાં ઉતરશે. 40,000 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરશે ત્યારે 2,700 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન પેદા થશે. આ મિશનમાં રીડ વાઇઝમેન, વિક્ટર ગ્લોવર, ક્રસ્ટિના હેમ્મોક કોચ અને જેરેમી હેન્સન જેવા એસ્ટ્રોનોટ્સ જોડાયેલા છે.

મેટાએ નવું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડેલ Muse Sprak લોન્ચ કર્યું છે, જે મેટા સુપરઈન્ટેલિજન્સ લેબ્સ દ્વારા તૈયાર કરાયું છે. આ મોડેલ ટૂંક સમયમાં Instagram, WhatsApp અને Messenger માં AI આસિસ્ટન્ટ તરીકે જોવા મળશે. અબજો ડોલરના ખર્ચે બનેલું આ મોડેલ ChatGPT ને ટક્કર આપશે. AI એક્સપર્ટ એલેક્ઝાન્ડર વેંગ આ ટીમનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.

વિજ્ઞાનીઓની શોધથી બાયોટેકનોલોજીમાં નવો યુગ શરૂ, જેમાં મગજ વિનાની જીવિત માનવ જેવી Biological system 'બોડીઓઈડ્સ' વિકસિત થઈ રહી છે. બોડીઓઈડ્સના ઉપયોગથી દવા અને વેક્સિનના પરીક્ષણ માટે પ્રાણીઓ પર નિર્ભરતા સમાપ્ત થશે. આ નવી શોધથી પ્રત્યારોપણ સુલભ બનશે, પણ માનવ શરીર Commodity સહિતના પ્રશ્નો સર્જાવાની સંભાવના છે.

Google એ AI આધારિત ડિક્ટેશન એપ Google AI Edge Elequent લોન્ચ કરી છે, જે હાલમાં iPhone યુઝર્સ માટે ઉપલબ્ધ છે અને ભવિષ્યમાં Android પર પણ લોન્ચ થશે. આ એપ કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ, વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ માટે ઉપયોગી છે. આ એપ offline ફર્સ્ટ છે, એટલે કે ઇન્ટરનેટ વગર પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. કંપનીએ આ એપને સોફ્ટ લોન્ચ કરી છે.

Google Maps માં નવું ફીચર: Gemini મોડેલથી ફોટા અને વીડિયો માટે ઓટો કેપ્શન બનશે. યુઝર્સના અનુભવ શેર કરતી વખતે AI આપમેળે કેપ્શન તૈયાર કરશે. ફોટો સિલેક્ટ કર્યા બાદ, Gemini ઇમેજનું વિશ્લેષણ કરી કેપ્શન સૂચવે છે, જેને પોસ્ટ કરતા પહેલા એડિટ કરી શકાય છે.

ભારતે પરમાણુ ઊર્જામાં સ્વનિર્ભરતા તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સ્વદેશી કલપક્કમ રિએક્ટરથી વીજળી પેદા થવાની સાથે, ભારત પરમાણુ કાર્યક્રમના બીજા તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂક્યું છે. આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ વધીને Rs. 8,181 કરોડ થયો છે. 500 MW ક્ષમતાવાળા PFBRથી ભારત પોતાના વપરાશ કરતા વધારે વીજળી પેદા કરી શકશે, જે દેશના થોરિયમના ભંડારનો ઉપયોગ કરશે.

આંદામાનના નાર્કોન્ડેમ ટાપુ પર એક સેન્ડર્લિંગ પક્ષી 7,472 km નો પ્રવાસ ખેડી ઓસ્ટ્રેલિયાથી આવ્યું. આ વિશિષ્ટ પ્રજાતિનું પક્ષી આંદામાન પોલીસ વિભાગના અધિકારી જી. ટીકન્ના અને Bombay Natural History Society (B.N.H.S.) ના પક્ષી નિષ્ણાતો દ્વારા શોધાયું. આ નાનકડું પક્ષી લાંબી મુસાફરી કરીને અહીં પહોંચ્યું છે.

પાવર સેક્ટર માટે મેગા રીફોર્મ! સૌર અને પવન ઊર્જાના વિસ્તાર માટે સરકારે 7.9 લાખ કરોડની યોજના બનાવી છે. દેશભરમાં નવી ટ્રાન્સમિશન લાઇન અને સબસ્ટેશન બનશે. આ યોજનાથી ગ્રીન એનર્જીને દેશના દરેક ખૂણે 24x7 પહોંચાડવામાં આવશે. POWER sector ને હાઇપાવર વીજ કનેક્શન મળશે. સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી દ્વારા આ પહેલ કરવામાં આવી છે.

આજના સમયમાં વિવિધ સર્વિસનું ઇન્ટિગ્રેશન જરૂરી છે. સ્માર્ટફોનમાં દુનિયા સમેટાઈ ગઈ હોવા છતાં, વિદ્યાર્થીઓ, એક્ઝિક્યુટિવ્સ કે બિઝનેસમેન પીસી/લેપટોપ પર Googleની સર્વિસનો ઉપયોગ કરે છે. આ સાઈડબારથી કાર્યક્ષમતા વધે છે.

કલ્પક્કમ ન્યુક્લિયર રિએક્ટરની સફળતાથી ભારત સિવિલ ન્યુક્લિયર ઉર્જામાં આગળ વધ્યું છે. PM મોદીએ જાહેરાત કરી કે ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા ડિઝાઈન અને નિર્મિત એડવાન્સ્ડ રિએક્ટર સફળતાપૂર્વક 'ક્રિટીકેલિટી' પર પહોંચી ગયું છે. ભારત રશિયા પછી કોમર્શિયલ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર ચલાવનાર બીજો દેશ બનશે. આ રિએક્ટર પોતાની જરૂરિયાત કરતા વધારે ઈંધણ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

વિજ્ઞાનીઓએ મ્યાન્મારમાંથી ૯.૯૦ કરોડ વર્ષ જૂના વિશ્વના સૌથી પ્રાચીન મચ્છરના લાર્વાની શોધ કરી છે, જે એમ્બરમાં સુરક્ષિત મળી આવ્યો છે. મેસોજોઈક યુગના આ મચ્છરને 'ક્રસ્ટોસાબેથેસ પ્રાઈમાવસ' નામ અપાયું છે. જર્મનીની LMU યુનિવર્સિટીના આ સંશોધન દ્વારા ભવિષ્યમાં એવી પદ્ધતિ વિકસાવવામાં આવશે, જેનાથી મચ્છરોને મનુષ્યોને કરડતા રોકી શકાશે અને ગંભીર રોગોનું સંક્રમણ અટકાવી શકાશે.

સોનામાં ભેળસેળ અને હોલમાર્કનાં ખોટા ઉપયોગને રોકવા સરકાર હોલમાર્કિંગ વ્યવસ્થાને કડક બનાવશે. દરેક ઘરેણાંને યુનિક ઓળખ નંબર મળશે, જે ફક્ત તે જ ઘરેણાં માટે હશે. આ નંબરનું પહેલાં 25 જિલ્લાઓમાં પરીક્ષણ થયું. New rules હેઠળ દરેક GOLD jewellery ને એક અલગ ID આપવામાં આવશે.

અમેરિકાની હોસ્પિટલોમાં હવે રેડિયોલોજિસ્ટ્સની જગ્યાએ AI કામ કરશે. NYC Health & Hospitals ના CEO એ જણાવ્યું કે AI એક્સ-રે, સીટી સ્કેન જેવી મેડિકલ ઈમેજિસ વાંચીને ડોક્ટરોનું ભારણ ઘટાડશે અને ઘણા કેસમાં તેઓનું સ્થાન પણ લેશે. સરકારની મંજૂરી મળ્યા બાદ AI ડોક્ટરો માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.

દેશમાં દર વર્ષે કેન્સરના 15 લાખ કેસ આવે છે, અને માત્ર 4,000 કેન્સર ડોક્ટરો છે. તેમાંથી PM જન આરોગ્ય યોજનામાંથી ડોક્ટરોને દૂર કરવાથી નાના શહેરોના દર્દીઓ પર અસર થશે. આના કારણે ભારતમાં આરોગ્ય કટોકટી વધી શકે છે, કારણ કે PM જન આરોગ્ય યોજનાની યાદીમાંથી ઘણા સ્પેશ્યાલિસ્ટોને બહાર કાઢી દેવાયા છે.

યંગ જનરેશનમાં Snapchat જેવું પોપ્યુલર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ હવે WhatsApp માં પણ સુવિધા આપશે. WhatsAppમાં શેર કરેલા મેસેજ આપોઆપ ડિલીટ થશે. આ ફિચરથી યુઝર્સ મેસેજ વાંચ્યા પછી આપોઆપ ડિલીટ કરી શકશે.

મહાભારતમાં પાંચ પાંડવોના અલગ વ્યક્તિત્વો છે: અર્જુનનું ગાંડિવ, ભીમની ગદા, યુધિષ્ઠિરનો ધર્મ અને નકુલનું સૌંદર્ય. પાત્રતા વગરનું દાન અને જીજ્ઞાસા વગરનું જ્ઞાન વ્યર્થ છે. 'જો સામેની વ્યક્તિ પૂછે જ નહીં, તો તેનામાં હજુ સત્ય સ્વીકારવાની તૈયારી નથી'. છોડને ખાતર, પાણી અને સૂર્યપ્રકાશ આપવા જરૂરી છે. આમાં સહદેવ બનવું યોગ્ય છે કે નહીં તેની ચર્ચા છે.

લાઈટ ફિશિંગ પર 2017માં પ્રતિબંધ હોવા છતાં, ઘણા રાજ્યોમાં ઈન્ડસ્ટ્રીયલ બોટ્સ દ્વારા આ ટેકનિકનો ઉપયોગ થાય છે. માછીમારી એક જૂનો ધંધો છે, જે આર્કિયોલોજિકલ પુરાવા પ્રમાણે એક લાખ વર્ષ પહેલાં પણ અસ્તિત્વમાં હતો. શિકાર અને માછીમારી માણસની સર્વાઈવલ મેથડનો ભાગ હતી.

અમેરિકાને વિયેતનામ અને અફઘાનિસ્તાનમાં બે દાયકાના સંઘર્ષ બાદ પાછા જવું પડ્યું. 19મી સદીમાં બ્રિટન સામે કેનેડા માટેના સંઘર્ષમાં હાર મળી. ઉત્તર કોરિયાને હરાવવામાં પણ આબરૂના કાંકરા થયા. વિયેતનામ યુદ્ધમાં અમેરિકાએ 58,000 સૈનિકો ગુમાવ્યા, જેમાં 120 અબજ ડોલરનો ખર્ચ થયો. CIA દ્વારા Fidel Castro ને હટાવવાના પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા.

FBIએ કેલિફોર્નિયામાં પાંચ કરોડ ડોલરથી વધુના હેલ્થકેર કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ કૌભાંડમાં આઠ લોકોની ધરપકડ થઇ છે. વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ વાન્સની આગેવાની હેઠળની ટાસ્ક ફોર્સે FBI સાથે સંકલન સાધી આ કૌભાંડ પકડ્યું. હોસ્પાઇસ કેર ફેસિલિટીમાં સર્વાઇવલ રેટ વધુ હોવાથી અને બિલો બનાવી કૌભાંડ કર્યુ હતું.

આ લેખમાં ઍના પૉલા માઇઆ, પોર્ટુગીઝ લેખિકા, કતલખાનાં, જેલ, ખાણ અને બંજર જમીનમાં રસ ધરાવે છે. તેમની કૃતિઓ 'ડર્ટી રિયલિઝમ' અને 'બુ્રટલિસ્ટ ફિક્શન' તરીકે ઓળખાય છે. ઇન્ટરનેશનલ બૂકર પ્રાઇઝ માટે શોર્ટ લિસ્ટ થયેલી નવલકથાનો અંગ્રેજી અનુવાદ પદ્મા વિશ્વનાથને કર્યો છે. આ લેખમાં તેમના કાર્યોની વાત કરવામાં આવી છે.

MIT ના સંશોધકોની AI યુઝર્સને ચેતવણી: AI ચેટબોટ દરેક વાતમાં સહમત થતા યુઝર્સ ભ્રમિત થયા. AI એક પેટર્નથી જવાબ આપે છે, સાવધાન રહેવું. AI ચેટબોટ્સનું વર્તન યુઝર્સને ગેરમાર્ગે દોરે છે, જ્ઞાન પર અસર કરે છે. AI નો વધારે ઉપયોગ જ્ઞાન માટે નુકશાનકારક છે.

રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતીય નૌસેનામાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી સજ્જ પરમાણુ સબમરીન INS અરિદમન (INS Aridaman) ને સામેલ કરી ભારતની દરિયાઈ શક્તિમાં પ્રચંડ વધારો કર્યો છે. અરિહંત શ્રેણીની આ ત્રીજી સબમરીન (SSBN) સાથે ભારત હવે જમીન, આકાશ અને સમુદ્ર ત્રણેય સ્તરે પરમાણુ હુમલો કરવાની ક્ષમતા (Nuclear Triad) ધરાવતા વિશ્વના ગણ્યાગાંઠ્યા દેશોમાં મજબૂત સ્થાન ધરાવે છે. આ સબમરીન ૩૫૦૦ કિમીની રેન્જ ધરાવતી K-4 બેલિસ્ટિક મિસાઇલ અને ૭૫૦ કિમીની ક્ષમતાવાળી સાગરિકા મિસાઇલથી સજ્જ છે, જે ભારતની 'નો-ફર્સ્ટ-યુઝ' નીતિને અભેદ્ય સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ વૈશ્વિક સ્તરે ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું છે, જેમાં ભારત 92% દર સાથે મોખરે છે. ચીન ટોચના ૧૦માં પણ નથી, જ્યારે US નવમા ક્રમે છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં ઘણા દેશો ભારે રોકાણ કરી રહ્યા છે. ભારત AI અપનાવવામાં વિશ્વમાં નંબર વન છે.

NASA ના ARTEMIS-II મિશનનું ઓરાયન અવકાશયાન કેનેડી સ્પેસ સ્ટેશનથી રવાના થયું. આ યાન ચંદ્રથી 7,600 કિ.મી. દૂર જઇને દસ દિવસ બાદ પૃથ્વી પર પાછું ફરશે. ઓરાયન અવકાશયાનને સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ(SLS) રોકેટ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ મિશન ચંદ્ર ફરતેની દસ દિવસની યાત્રા કરશે.

માંડલમાં શ્રી ખંભલાય માતાજીના મંદિરમાં વર્ષમાં માત્ર એકવાર સર્જાતી ખગોળીય ઘટના 'સૂર્યતિલક' યોજાઈ. સવારે આરતી સમયે ભક્તોએ દર્શનનો લ્હાવો લીધો, અને ગર્ભગૃહ પ્રકાશથી ઝળહળી ઉઠયું. આ 'સૂર્યતિલક' એક અદભૂત અને અલૌકિક ઘટના છે જે ભક્તો માટે આસ્થાનું પ્રતિક છે. આ ઘટના ભક્તોમાં ખુશી લાવે છે.