અમેરિકાએ 24 કલાકમાં બીજી વખત ઈરાનમાં મોટો હવાઈ હુમલો કર્યો છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેન્ટકોમ) મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આદેશ પર ઈરાનના મિલિટ્રી સર્વિલાન્સ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ, એર ડિફેન્સ સાઈટ્, ડ્રોનના ભંડાર અને સમુદ્રી માઈન્સની ક્ષમતાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી. સિરિક શહેરમાં વિસ્ફોટો થયા. શુક્રવારે પણ અમેરિકાએ ઈરાની મિસાઇલ બેઝ પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલાઓ ઈરાન દ્વારા પનામાના ધ્વજવાળા તેલ ટેન્કર પર થયેલા ડ્રોન હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવ્યા છે, જે યુદ્ધવિરામનો ભંગ માનવામાં આવે છે. આ ઘટનાઓએ બંને દેશો વચ્ચેના તણાવમાં ફરી વધારો કર્યો છે.

મધ્ય પૂર્વમાં ફરી તણાવ વધ્યો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વ્યાવસાયિક જહાજ પર ડ્રોન હુમલા બાદ અમેરિકાએ ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી કરી છે. અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) મુજબ, ઈરાનના અનેક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર જવાબી હવાઈ હુમલા કરાયા છે. આ કાર્યવાહી વ્યાવસાયિક જહાજ પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં છે. અમેરિકાએ ઈરાનના મિસાઈલ, ડ્રોન સંગ્રહ કેન્દ્રો અને રડાર સાઇટ્સને નિશાન બનાવ્યા. CENTCOM મુજબ, સિંગાપુરના ધ્વજવાળું જહાજ M/V Ever Lovely પર થયેલો હુમલો અયોગ્ય અને યુદ્ધવિરામ કરારનું ઉલ્લંઘન હતું.

પાટણ જિલ્લાના હારીજ તાલુકાના વેજાવાડા ગામમાં બુટલેગર દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે દારૂનું વેચાણ કરવા માટે રાખવામાં આવેલી કેબિન દૂર કરવામાં આવી છે. એક સગીર વયના યુવાન સાથે દારૂ વેચાણ કરતો વિડીયો વાયરલ થયા બાદ પોલીસ એક્શનમાં આવી હતી. પાટણ જિલ્લા પોલીસ વડા વી.કે.નાયીના માર્ગદર્શન હેઠળ, નાયબ પોલીસ અધિક્ષક પરેશ રેણુકા, પી.આઈ. એ.જે.મહેરિયા અને હારીજ પોલીસ જવાનોની ટીમે જેસીબી મશીન વડે કેબિન હટાવી દીધી. આ બુટલેગર વિરુદ્ધ 9 પ્રોહિબિશન ગુના નોંધાયેલા છે.

US પ્રમુખ ટ્રમ્પ ઇરાન સામે યુદ્ધ કરવાની તૈયારીઓ વચ્ચે, લાખો કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ અને વૈશ્વિક ઈંધણ કટોકટી પછી, અંતે શાંતિ સમજૂતી માટે રાજી થયા. ટ્રમ્પ ઇરાનમાં સત્તા પલટો ઈચ્છતા હતા, પરંતુ ઇરાને તેમને 111 દિવસ સુધી હંફાવ્યા. આખરે, ખર્ચાળ પ્રયાસો નિષ્ફળ જતાં, ટ્રમ્પ શાંતિ સમજૂતી તરફ વળ્યા. 18 જૂને બંને દેશોએ હસ્તાક્ષર કર્યા, પરંતુ ત્રણ મુખ્ય મુદ્દાઓ અનસુલઝ્યા રહ્યા છે: લેબેનોનમાં ઈઝરાયેલનું સૈન્ય અભિયાન, ઇરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ, અને હોર્મુઝની ખાડી પર નિયંત્રણ. આ મુદ્દાઓ શાંતિ સમજૂતી માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ, જે 40 દિવસ ચાલ્યું, તેણે વિનાશ વેર્યો અને હજારો નિર્દોષોના જીવ લીધા. આ ભીષણ સંઘર્ષમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેની અને IRGCના ટોચના કમાન્ડરો માર્યા ગયા. યુદ્ધને કારણે 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' બંધ થતાં વૈશ્વિક વેપાર અને અર્થતંત્ર પડી ભાંગ્યું. ક્રૂડ ઓઈલ, પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા અને જીવનજરૂરી ચીજો મોંઘી બની. આ યુદ્ધનો ખર્ચ એટલો વિશાળ હતો કે તેમાંથી વિશ્વમાં 50,000 થી વધુ અત્યાધુનિક હોસ્પિટલો અને લાખો શાળાઓ બની શક્યા હોત. આના બદલે, યુદ્ધે શરણાર્થી સંકટને વધુ ઘેરું બનાવ્યું છે, લાખો લોકોને વિસ્થાપિત થવા મજબૂર કર્યા છે, જે માનવજાત માટે એક કલંક સમાન છે.

ઈરાને વિશ્વના મુખ્ય તેલ માર્ગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ફરીથી નાકાબંધી લાદી દીધી છે, જેણે વૈશ્વિક બજારમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે. ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે શાંતિ કરારના MoU પર હસ્તાક્ષર થયા બાદ, અપેક્ષા હતી કે યુદ્ધ ટળી જશે, પરંતુ ઈરાને છેલ્લી ઘડીએ યુ-ટર્ન લઈને સૌને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં પરમાણુ વાટાઘાટોના બદલે, ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે અમેરિકાના શરતોના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવે છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિની આશા ફરી એકવાર યુદ્ધના ભયાનક 'પાર્ટ-2' માં ડૂબી ગઈ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલ અસ્થાયી સીઝફાયર ડીલ હવે જોખમમાં આવી ગઈ છે. દક્ષિણ લેબનાનમાં ઈઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે ભીષણ લડાઈમાં ઈઝરાયેલના 4 સૈનિકો અને 18 નાગરિકોના મોત થયા છે. આ હિંસાને કારણે અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સનો ઈરાન સાથેના કરાર માટેનો સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ પ્રવાસ રદ કરવામાં આવ્યો છે. ઈરાને ઈઝરાયેલના હુમલાના વિરોધમાં ટીમ મોકલવાનો ઈનકાર કર્યો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો છે.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતો 'Strait of Hormuz' નો જળમાર્ગ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે થયેલા હંગામી કરાર બાદ ફરી સંપૂર્ણપણે ખુલી ગયો છે. કરાર મુજબ, અમેરિકી સેનાએ નાકાબંધી હટાવી લીધી છે અને ઈરાને વ્યાપારી જહાજોને પસાર થવા દીધા છે. જોકે, સુરક્ષાના કારણોસર અને દરિયાઈ સુરંગો (માઈન્સ) તથા ટોલ ટેક્સના વિવાદને કારણે જહાજોની અવરજવર હજુ ધીમી છે. પહેલા દિવસે માત્ર 25 જહાજો જ પસાર થયા, જે યુદ્ધ પહેલાના દૈનિક ટ્રાફિક (100-130 જહાજો) કરતાં ઘણું ઓછું છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં છેલ્લા સાડા ત્રણ મહિનાથી ચાલી રહેલો તણાવ વધુ વિસ્ફોટક બન્યો છે. ઈઝરાયેલે દક્ષિણ લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ પર ભીષણ હવાઈ અને ડ્રોન હુમલા શરૂ કર્યા છે. આ હુમલાઓ દ્વારા ઈઝરાયેલ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના 'ઇસ્લામાબાદ કરાર'ને અવગણી રહ્યું છે. આ સંઘર્ષમાં લેબનોનમાં ૧૮ લોકોના મોત થયા છે અને ૩૩ થી વધુ ઘાયલ થયા છે, જ્યારે ઈઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સિસના ચાર સૈનિકો પણ માર્યા ગયા છે. ઈરાને આ હુમલાઓનો વિરોધ કર્યો છે, જેના કારણે અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ બેઠક ટળી છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ ડીલમાં કતારના અમીર કે પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ નહીં, પણ UAE ના બિઝનેસમેન શેખ તહનુન બિન જાયદ અલ નાહયાન મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી. તેમની કુશળ કૂટનીતિથી UAE એ યુદ્ધના બદલે શાંતિનો માર્ગ અપનાવ્યો. આ ડીલ હેઠળ, UAE એ ઈરાનને તેની ૩ અબજ ડોલરની રકમ પરત કરી અને ઈરાને UAE પર હુમલો ન કરવાની ખાતરી આપી. આના કારણે મધ્ય પૂર્વમાં ઈઝરાયેલ એકલું પડી ગયું છે. આગામી બેઠકમાં સંવર્ધિત યુરેનિયમ, સેન્ટ્રીફ્યુજનો નાશ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ટોલ ટેક્સ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની તાજેતરમાં થયેલી ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતી બાદ યોજાનારી પ્રથમ મહત્વપૂર્ણ ટેકનિકલ સ્તરની વાતચીત હાલ પૂરતી ટળી ગઈ છે. આ બેઠક માટે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સનો સ્વિટ્ઝરલેન્ડ પ્રવાસ રદ કરવામાં આવ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા લોજિસ્ટિક કારણોસર આ નિર્ણય લેવાયો છે. લ્યુસર્ન શહેરમાં યોજાનારી આ બેઠકમાં સમજૂતીના ટેકનિકલ પાસાઓ પર ચર્ચા થવાની હતી, પરંતુ હવે નવી તારીખો ટૂંક સમયમાં જાહેર કરાશે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા શાંતિ કરાર બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી શિપિંગ માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવ્યું છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ નીચા ગયા છે. લગભગ ચાર મહિનાના તણાવ બાદ આ રાહતરૂપ પગલું છે. જોકે, ઇઝરાયલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેનો સંઘર્ષ ચાલુ રહેતાં શાંતિ કરારની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. અમેરિકામાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પર આંતરિક વિરોધ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે ઈરાનના નેતાઓ પણ કરારને દબાણ હેઠળ થયેલો ગણાવી રહ્યા છે. આગામી 60 દિવસ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને લાંબા અંતરની મિસાઇલો અંગે નિર્ણાયક રહેશે.

તાજેતરના યુદ્ધવિરામ કરાર બાદ અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો છે. ઈઝરાયલી મંત્રીઓના વિરોધથી નારાજ યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વાન્સે ઈઝરાયલને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે. વાન્સે યાદ અપાવ્યું કે ઈઝરાયલના શસ્ત્રો અમેરિકન કરદાતાઓના પૈસાથી બનેલા છે. તેમણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રધાન ઇટામાર બેન ગ્વીર અને નાણાં પ્રધાન બેઝાલેલ સ્મોટ્રિચની ટીકા કરતાં કહ્યું કે દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ હિંસા નથી. વડા પ્રધાન નેતન્યાહૂ લેબનોનમાંથી પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી, જેનાથી આ સંઘર્ષ ચરમસીમા પર પહોંચ્યો છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે 14 મુદ્દાની સમજૂતી જાહેર થઈ છે, પરંતુ G7 મંચ પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનથી વિરોધાભાસ સર્જાયો છે. આ સમજૂતી કાયમી શાંતિ કરાર નથી, પરંતુ એક મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ (MOU) છે. ટ્રમ્પનું નિવેદન દબાણ સાથેની રાજનીતિ દર્શાવે છે. આ સમજૂતીમાં ઈરાનને પ્રતિબંધોમાં રાહત અને આર્થિક મદદ મળશે, જ્યારે અમેરિકાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલ્લો મળ્યો છે. જોકે, ઈઝરાયેલની નારાજગી અને બંને દેશો વચ્ચેનો ઊંડો અવિશ્વાસ શાંતિની શક્યતાઓ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.

અમેરિકા સામે મેળવેલા ફાયદાને જાળવી રાખવા માટે, ખોમેનીએ ઈરાનીઓને અહંકાર અને સ્વાર્થથી ઉદ્ભવતા સંઘર્ષોથી બચવા વિનંતી કરી છે. ઈરાનના વર્તમાન ઇસ્લામિક શાસનના સ્થાપક રુહોલ્લાહ ખોમેનીના પૌત્ર હસન ખોમેનીએ ઈરાન-US એમઓયુને ઈરાન માટે એક મોટી જીત અને તેહરાન માટે પ્રગતિનું પ્રતીક ગણાવ્યું છે. ઇઝરાયેલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તણાવને કારણે વરિષ્ઠ નેતાઓમાં મતભેદો વચ્ચે હસનનો ટેકો સરકાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ દક્ષિણ તેહરાનમાં તેમના દાદાના મકબરાના રક્ષક તરીકે મહત્વપૂર્ણ પ્રતીકાત્મક ભૂમિકા ભજવે છે.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચેની સમજૂતી (MoU) થી ઇઝરાયેલના 'ગ્રેટેર ઇઝરાયેલ' ના સ્વપ્નને ફટકો લાગી શકે છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસનની આ એક મોટી વ્યૂહાત્મક નિષ્ફળતા માનવામાં આવી રહી છે, જે પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઇસ્ટ) ની ભૂ-રાજનીતિ (Geopolitics) બદલી શકે છે. ઇરાનને નબળું પાડવાના પ્રયાસો નિષ્ફળ જઈ રહ્યા છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન પાસે હવે સમજૂતી સ્વીકારવાનો અથવા યુદ્ધ ચાલુ રાખવાનો વિકલ્પ છે. જો ટ્રમ્પ પાછળ હટે છે, તો તેમને રાજકીય નુકસાન થઈ શકે છે.

અમેરિકા-ઈરાન ઐતિહાસિક ડીલ બાદ વ્યૂહાત્મક 'Hormuz Strait' ફરી ખુલવાની પ્રક્રિયામાં છે. પહેલા ભારત 46% ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG કતારથી આ માર્ગે મંગાવતું હતું. 3 રિપોર્ટ મુજબ, બ્લૂમબર્ગ (60 દિવસ) કતારના ગેસ સપ્લાયની સામાન્યતા, પેન્ટાગોન (180 દિવસ) માર્ગની સંપૂર્ણ સફાઈ અને નિષ્ણાતો (30 દિવસ) આંશિક સફાઈ અને ધીમા સપ્લાયની શરૂઆત સૂચવે છે. ઈરાન પરથી પ્રતિબંધ હટતા ભારત સીધું તેલ ખરીદી શકશે, જે પુરવઠાને વેગ આપશે.

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિઆને તેને 'મજબૂત ઈરાનનો અવાજ' ગણાવ્યું છે. આ ઐતિહાસિક સમજૂતી હેઠળ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ફી વસૂલાત અને પ્રતિબંધોમાં રાહત તેમજ નુકસાન માટે વળતરની શક્યતાઓ છે. ઈરાને તેના મિસાઈલ કાર્યક્રમ પર કોઈપણ ચર્ચાનો ઇનકાર કર્યો છે. આ 14-મુદ્દાનો MoU શાંતિ કરારનો આધાર છે. ઈરાન અને અમેરિકા દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા, પ્રતિબંધો હટાવવા, દરિયાઈ વેપાર ફરી શરૂ કરવા અને ઈરાનના આર્થિક પુનર્નિર્માણમાં મદદ કરવા માટે સંમત થયા છે.

યુએસ અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા "ઈસ્લામાબાદ MoU" શાંતિ કરારે વિશ્વભરમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને મસૂદ પેઝેશ્કિયાને વર્સેલ્સના મહેલમાં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા. કેટલાક તેને ઐતિહાસિક ગણાવે છે, જ્યારે કેટલાક "સરેન્ડર" કહે છે. ઈરાન તેને જીત માને છે, પણ ઇઝરાયેલમાં "વિશ્વાસઘાત" ના નારા ગુંજી રહ્યા છે. ગલ્ફ દેશોએ સાવચેતીભર્યો આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો છે, જ્યારે પાકિસ્તાન તેને પોતાની રાજદ્વારી સફળતા ગણાવે છે. G7 દેશોએ પણ કરારનું સ્વાગત કર્યું છે.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે થયેલા શાંતિ કરાર બાદ વિશ્વમાં હાશકારો છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ સીલ થવાથી કાચા તેલની તંગી અને ભારત સહિત અનેક દેશો પર અસર પડી હતી. આ કરારના 14 મુદ્દાઓમાં યુદ્ધનો અંત, બળનો ઉપયોગ નહીં, સૈનિકોની વાપસી અને જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર જેવા મહત્વના પાસાઓ શામેલ છે. જોકે, કરાર પછી પણ જહાજોની અવરજવર ધીમે ધીમે શરૂ થઈ છે, પરંતુ સામાન્યતા આવવામાં હજુ સમય લાગી શકે છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના કામચલાઉ શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર બાદ વ્યૂહાત્મક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખાતે શિપિંગ ફરી શરૂ થયું છે. જોકે, હાલમાં જહાજોની અવરજવર ખૂબ મર્યાદિત છે. હજારો જહાજો હજુ પણ ફસાયેલા છે, જેમાં અનેક ભારતીય જહાજો શારજાહના દરિયાકાંઠે રાહ જોઈ રહ્યા છે. કરાર બાદ તણાવ ઓછો થવાના સંકેતો મળ્યા છે, પરંતુ ઘણા જહાજો સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા રાજદ્વારી મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કેટલાક ભારતીય અને ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કરોએ નાકાબંધી પાર કરી છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ જાળવવા અને નિયંત્રણ અંગે બંને દેશો વચ્ચે વિવાદ યથાવત છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયા વચ્ચે 14-મુદ્દાના કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા છે. આ સમજૂતીથી બંને દેશો વચ્ચે દુશ્મનાવટનો અંત આવશે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખુલશે અને પ્રતિબંધો તથા ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અંતિમ કરાર માટે 60-દિવસની વાટાઘાટો શરૂ થશે. આ કરાર 'ઇસ્લામાબાદ મેમૉરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ બિટવીન યુએસ એન્ડ ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઇરાન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ડીલમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું તાત્કાલિક પુનઃખોલન, ઈરાનના સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારનો નાશ અને જો ઈરાન વર્તન સુધારે તો આર્થિક પ્રતિબંધોમાં રાહત આપવાનો સમાવેશ છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી ૧૪-મુદ્દાની શાંતિ સમજૂતી (MOU) એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માંથી થતા જહાજોના અવરજવર અને ટોલ ટેક્સ મુદ્દે વૈશ્વિક ચર્ચા જગાવી છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના 20% ક્રૂડ ઓઈલ પુરવઠા માટે મહત્ત્વનો છે. સમજૂતી મુજબ, ઈરાન 60 દિવસ સુધી વાણિજ્યિક જહાજોના મુક્ત અને સુરક્ષિત પરિવહનને સુનિશ્ચિત કરશે, જેમાં કોઈ ટોલ વસૂલવામાં આવશે નહીં. 30 દિવસમાં ઈરાન દરિયાઈ માઇન્સ દૂર કરશે. 60 દિવસ પછી, ઈરાન અને ઓમાન સંયુક્ત વ્યવસ્થાપન સિસ્ટમ વિકસાવવા વાટાઘાટો કરશે, જેમાં ટોલ ટેક્સ લાદવાની શક્યતા છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવનો અંત લાવવા માટે આખરે શાંતિ પ્રસ્તાવ પર સહમતી સધાઈ ગઈ છે. ઘણા દિવસોથી ગુપ્ત રાખવામાં આવેલા આ સમજૂતી પત્ર (MOU) ની વિગતો વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ જાહેર કરી છે. આગામી હસ્તાક્ષર સમારોહ પહેલાં, ઈરાનના સરકારી ટીવી દ્વારા પણ સમાન દસ્તાવેજો પ્રકાશિત કરાયા છે. આ 14 મુદ્દાઓ પર સમજૂતી થઈ છે, જેમાં યુદ્ધનો અંત, બળનો ઉપયોગ નહીં, સાર્વભૌમત્વનો આદર, વાટાઘાટો માટે સમયસીમા, નૌકાદળ નાકાબંધી હટાવવી, સૈનિકોની વાપસી, અને પ્રતિબંધોમાં રાહત જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને મહિનાઓથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર તાત્કાલિક અમલમાં આવશે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને બંને દેશો વચ્ચે મહિનાઓથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે ઔપચારિક રીતે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ઈરાન તેના તેલની મુક્તપણે નિકાસ કરવા માંગે છે અને તેની તેલ અને વીમા સેવાઓ વહન કરતા જહાજો પર કોઈ પ્રતિબંધ ન હોવો જોઈએ.

18 જૂન, 2026, દેશ અને દુનિયા માટે એક મહત્વપૂર્ણ દિવસ બની રહેશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાનો વૈશ્વિક પ્રવાસ પૂર્ણ કરશે, જ્યારે અનેક રાજ્યોમાં રાજકીય ગરમાવો અને કુદરતી આફતોનો સંભાવના છે. 10 રાજ્યોની 24 રાજ્યસભા બેઠકો માટે મતદાન થશે, અને હવામાન વિભાગે 13 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને તોફાની પવનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આ ઉપરાંત, મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના (UBT) પર સંકટ, દિલ્હીમાં રાહુલ ગાંધીની સભા, અને ટેલિગ્રામ પર પ્રતિબંધ અંગે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી જેવી અનેક રસપ્રદ ઘટનાઓ બનશે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ જતાં વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં ચિંતા વધી છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે ઈરાન ગમે ત્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી બ્લોક કરી શકે છે, જે તેલ અને ગેસના વૈશ્વિક પુરવઠા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. આ પરિસ્થિતિ ક્રૂડ ઓઈલની અછત અને ફુગાવાને વેગ આપી શકે છે, જેના કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી વધારો થઈ શકે છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓએ આ જોખમ અંગે ચેતવણી આપી છે. આ તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ જનતા માટે ચિંતાનો વિષય બની રહેશે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ જતાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી બ્લોક થવાની સંભાવના છે. આના પરિણામે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી વધારો થઈ શકે છે અને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારોમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓના અહેવાલો મુજબ, ઈરાન ગમે ત્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી શકે છે, જે તેલ અને ગેસની અછત અને ફુગાવાને વેગ આપશે. આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક અને તણાવપૂર્ણ છે, જે જનતા માટે સારા સમાચાર નથી.

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેના વર્તમાન કરારને "ફાઈનલ ડીલ" ગણાવવાની ના પાડી દીધી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો ઈરાન અમેરિકાની શરતો નહીં માને અને પોતાનું વર્તન નહીં સુધારે, તો અમેરિકા બોમ્બમારો કરતા અચકાશે નહીં. ટ્રમ્પે ઈરાનના 47 વર્ષના ખરાબ વર્તનનો ઉલ્લેખ કરી કહ્યું કે, જો તેઓ યોગ્ય રીતે નહીં વર્તે તો સીધો બોમ્બમારો થશે. તેમણે ઓબામા પર JCPOA હેઠળ ઈરાનને 1.7 બિલિયન ડોલર રોકડા આપવાનો આરોપ મૂક્યો અને પોતાની કડક નીતિ પર ભાર મૂક્યો.

ઈરાન સાથે શાંતિ ચર્ચાઓ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ G7 શિખર સંમેલન દરમિયાન ઈજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની બેઠકમાં ચેતવણી આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે જો અંતિમ સમજૂતી સ્વીકાર્ય નહીં હોય તો સૈન્ય કાર્યવાહીનો વિકલ્પ અપનાવાશે. Trump એ કહ્યું કે MOU અંતિમ તબક્કે નથી અને સમજૂતી નિષ્ફળ જતાં વૈશ્વિક અર્થતંત્ર મંદી તરફ ધકેલાઈ શકે છે. તેમણે 300 અબજ ડોલરના રોકાણના અહેવાલોને ખોટા ગણાવ્યા અને સ્પષ્ટ કર્યું કે હિતો મુજબ નહિં હોય તો યુદ્ધ સહિત તમામ વિકલ્પો ખુલ્લા છે.