રશિયાના બ્લેક સી (કાળા સમુદ્ર) કિનારે અનમેન્ડ વેસલ (ડ્રોન) વડે થયેલા હુમલા બાદ લાઈબેરિયાના ધ્વજ હેઠળના ઓઇલ ટેંકર 'Aframax Rio' માં ભીષણ આગ લાગી હતી. રશિયન કોસ્ટગાર્ડ અને ઈમરજન્સી ટીમોએ તાત્કાલિક રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન ચલાવી ટેંકર પર સવાર તમામ ૨૩ ભારતીય ક્રૂ મેમ્બર્સને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી લીધા. રશિયાના ટ્રાન્સપોર્ટ મંત્રાલયે પુષ્ટિ કરી કે કોઈ ભારતીયને ઈજા થઈ નથી. દરિયાઈ કિનારા સામાન્ય લોકો માટે બંધ કરાયા હતા.

ફિલ્મોમાં દર્શાવાતા હીરોથી વિપરિત, અસલી નાયકો આપણી આસપાસ જ હોય છે. ફ્લાય દુબઈના પાઇલટ સ્મિત મચ્છર, પોલિયો રસીના જનક જોનાસ સૉક, નીરજા ભનોત, મુંબઈ હુમલાના વીર જવાનો, સરહદના સૈનિકો, દશરથ માંઝી, અમરનાથ યાત્રાના મુસ્લિમ ડ્રાઈવર સલીમ મિર્ઝા, અને હડસન નદીમાં વિમાન ઉતારનાર પાઇલટ સુલેનબર્ગ જેવા અનેક લોકોએ અસાધારણ હિંમત અને બલિદાન આપી લાખો લોકોના જીવ બચાવ્યા છે. આવા અસલી હીરોને યાદ રાખવાની જવાબદારી આપણી છે.

વર્ષ 1983માં, ભારતીય વાયુસેનાના ગ્રૂપ કેપ્ટન જસજીત સિંહે અમેરિકન ગુપ્તચર એજન્સી CIA ના જાસૂસી પ્રયાસોને નિષ્ફળ બનાવ્યા. નવા મેળવેલા સુપરસોનિક રિકોનિસન્સ ફાઇટર જેટ 'મિગ-25' (નાટો કોડનેમ 'ફોક્સબેટ') ના ટેકનિકલ મેન્યુઅલ્સ મેળવવા અમેરિકા પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. જસજીત સિંહે 'ડબલ એજન્ટ' તરીકે કામ કરીને, દેશને નુકસાન ન થાય તેવા દસ્તાવેજો આપીને, બે નિવૃત્ત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, મેજર જનરલ ફ્રેન્ક ડી. લાર્કિન્સ અને એર વાઇસ માર્શલ કેનેથ લાર્કિન્સને રંગેહાથ પકડાવ્યા. આ અધિકારીઓએ સંરક્ષણ દસ્તાવેજો અમેરિકાને વેચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં તણાવ વધ્યો છે, જ્યાં યુક્રેને રશિયા પર લગભગ ૯૦૦ ડ્રોન વડે હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં મોસ્કોમાં આવેલા એક ફ્યૂઅલ ડેપોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું, જેના કારણે ભારે આગ લાગી અને બે લોકોના મોત થયા. રશિયાએ પણ યુક્રેનના કેટલાક બ્રિજ પર હુમલા કર્યા, જેમાં પાંચ લોકો ઘાયલ થયા. યુક્રેન તેના કબજા હેઠળના વિસ્તારોમાં પણ ડ્રોન હુમલા કરી રહ્યું છે. રશિયાનો દાવો છે કે મોટાભાગના ડ્રોનને હવામાં જ નષ્ટ કરવામાં આવ્યા, પરંતુ કેટલાક મોસ્કો સુધી પહોંચવામાં સફળ રહ્યા. આ પહેલા પણ યુક્રેને રશિયાની રિફાઇનરીની ક્ષમતાને નિષ્ક્રિય કરવાનો દાવો કર્યો છે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.

ફ્રાન્સમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રે વધુ બજેટ ફાળવણીની માગ સાથે જેન-ઝી દ્વારા શરૂ થયેલું આંદોલન હિંસક બન્યું છે અને સમગ્ર દેશમાં ફેલાયું છે. હજારો વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને અન્ય લોકો રસ્તા પર ઉતર્યા, જેના કારણે મોટાભાગની શાળાઓ બંધ રહી. પોલીસે વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીચાર્જ અને ટીયરગેસનો ઉપયોગ કર્યો, જેના પગલે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી. અનેક સ્થળે પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે અથડામણ થઈ, જેમાં વાહનોને આગ લગાડવામાં આવી. રોબર્ટા નામના વિદ્યાર્થીએ જણાવ્યું કે શાળાઓની હાલત ખરાબ છે અને સરકારે બજેટ વધારવું પડશે. અત્યાર સુધીમાં ૬૧૦૦ લોકોની અટકાયત થઈ છે.

રોયલ સ્વીડિશ એકેડમી ઓફ સાયન્સે ૨૦૨૬ના ફિઝિક્સ નોબેલ એવોર્ડની જાહેરાત કરી છે, જે બેલ્જિયમના ૮૨ વર્ષના વૈજ્ઞાનિક ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને આપવામાં આવશે. આઈસક્યુબ ન્યૂટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરીમાં તેમના યોગદાન અને ખગોળીય મૂળના હાઈ એનર્જી ન્યૂટ્રિનોની શોધ માટે તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. હાલ્ઝને શોધ્યું કે દક્ષિણ ધૂ્રવના બરફનો ઉપયોગ ન્યૂટ્રિનોને ટ્રેક કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ બનેલી આઈસક્યુબ ઓબ્ઝર્વેટરી દૂર બ્રહ્માંડની અત્યંત ઊર્જાવાન પ્રક્રિયાઓથી આવતા ન્યૂટ્રિનોને પકડી શકે છે.

ફ્લાયદુબઇની ફ્લાઇટના હાઇજેકિંગના નિષ્ફળ પ્રયાસના આરોપી કો-પાયલટ હમમ-અલ-હમ્મામી ગાઝામાં અત્યાચારોનો બદલો લેવા ઇઝરાયેલમાં વિમાન ક્રેશ કરવા માંગતો હતો. ઓમાનનો રહેવાસી હમ્મામી તેલ અવીવ પાસેના એરપોર્ટ પર વિમાન ક્રેશ કરવાનું આયોજન કર્યું હતું અને ગુરિયન એરપોર્ટની અનેકવાર રેકી કરી હતી. ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની હત્યા કરીને વિમાનનું કન્ટ્રોલ લેવાનો તેનો ઇરાદો હતો, જેના માટે તેણે કુહાડીનો ઉપયોગ કર્યો. જોકે, સ્મિતે હિંમતથી સામનો કર્યો અને ઓફ ડ્યુટી પાયલટની મદદથી વિમાન સુરક્ષિત લેન્ડ થયું.

દુબઈથી તેલ અવીવ જતી ફ્લાઇટમાં આતંકવાદી હુમલા છતાં કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરે હિંમતભેર સામનો કર્યો. ત્રણ ઇઝરાયેલી મુસાફરો અને ડોક્ટરે મદદ કરી. આખરે, વિમાન સાઉદી અરેબિયામાં સુરક્ષિત ઉતર્યું. વઢવાણમાં મૂળ ધરાવતા સ્મિત મચ્છર વિશ્વભરમાં હીરો બન્યા. સોશિયલ મીડિયા પર શુભેચ્છાઓનો ધોધ વહેવા લાગ્યો. નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સ્મિત અને તેમના પરિવાર સાથે વાત કરી. ઇઝરાયલ સ્મિતના સન્માનમાં બેન ગુરિઓન એરપોર્ટ પર લાઉન્જનું નામ બદલવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

અમેરિકાના મેરીલેન્ડમાં હેલિકોપ્ટર પરથી ઉતરતી વખતે US સેકન્ડ લેડી ઉષા વેન્સ તેમના નવ સપ્તાહના પુત્ર સાથે પડી જતાં માંડ બચી ગયા. આશ્ચર્યજનક રીતે, નજીકમાં જ ઊભેલા સુરક્ષા અધિકારીઓએ તેમને મદદ કરવાનો પ્રયાસ પણ ન કર્યો, માત્ર જોતા રહ્યા. ઉષા વેન્સએ પોતાની સૂઝબૂઝથી રેલિંગ પકડીને પોતાના પુત્ર Alec સાથે મોટી દુર્ઘટના ટાળી. સુરક્ષાકર્મીઓની આ બેદરકારીનો વીડિયો વાયરલ થતાં લોકોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

OpenAI હવે ChatGPT માં વિઝ્યુઅલ ડિસ્પ્લે એડ્સ રજૂ કરી રહ્યું છે, જે ChatGPT દ્વારા જનરેટ થયેલી ઈમેજીસની બાજુમાં દેખાશે. આ પગલું જાહેરાતકર્તાઓને ટાર્ગેટેડ ઓડિયન્સ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે. શરૂઆતમાં, પસંદગીના જાહેરાતકર્તાઓ આ સ્પેસમાં તેમના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ પ્રદર્શિત કરશે. સ્પષ્ટ 'Ad' લેબલ સાથે, આ જાહેરાતો ChatGPT ના સામાન્ય જવાબોમાં ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. આ નવા ફેરફારો ChatGPT ના 1.2 અબજ સાપ્તાહિક યુઝર્સ સુધી પહોંચશે, જે ફ્રી અને લો-કોસ્ટ પ્લાન્સને સપોર્ટ કરશે.

ભારતમાં UPI પેમેન્ટ લોકપ્રિય છે, પરંતુ તેના માટે સ્માર્ટફોન જરૂરી છે. ચીનમાં "પામ સ્કેન પેમેન્ટ" નામની નવી સિસ્ટમ શરૂ થઈ છે. જેમાં વપરાશકર્તાઓએ ફક્ત કેમેરા-સજ્જ ઉપકરણ સામે પોતાની હથેળી ધરવાની હોય છે. QR અને ફોન વગર, PIN દાખલ કર્યા વગર, સેકન્ડોમાં ચૂકવણી પૂર્ણ થઈ જાય છે. WeChat Pay દ્વારા શરૂ થયેલી આ સિસ્ટમ હથેળી અને કાંડાની અંદરની નસોને ઓળખીને ઓથેન્ટિકેશન કરે છે. આ માટે પહેલા રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે, જેમાં હથેળી સ્કેન કરી બેંક ખાતું લિંક થાય છે.

ન્યૂયોર્કમાં ઓરી (Measles) ના કેસોમાં સતત વધારો થતાં ગવર્નર કેથી હોચુલે રાજ્યમાં ડિઝાસ્ટર ઇમર્જન્સી જાહેર કરી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછા રસીકરણને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાજ્ય સરકારે MMR (Measles-Mumps-Rubella) રસીકરણ માટે અધિકૃત આરોગ્ય વ્યાવસાયિકોનો વ્યાપ વધાર્યો છે. 1991 પછી આ અમેરિકામાં ઓરીનો સૌથી મોટો પ્રકોપ છે, જેમાં દેશભરમાં લગભગ 3,900 કેસ નોંધાયા છે. નવા નિયમો હેઠળ રજિસ્ટર્ડ નર્સો શંકાસ્પદ કેસોના પરીક્ષણનો ઓર્ડર આપી શકશે.

પ્રખ્યાત સિંગર મિકા સિંહે તાજેતરમાં પાકિસ્તાન અને ત્યાંના લોકો વિશે એક નિવેદન આપ્યું છે, જે હાલમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે. એક પોડકાસ્ટ દરમિયાન, મિકાએ પાકિસ્તાની મુસ્લિમો અને દુબઈના મુસ્લિમો પ્રત્યેના લોકોના અલગ-અલગ દ્રષ્ટિકોણ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે પાકિસ્તાની મુસ્લિમોએ શીખ ધર્મસ્થળોની સેવા કરવામાં મદદ કરી હતી, તેથી તેમને સમજાયું નહીં કે લોકો પાકિસ્તાની મુસ્લિમોથી કેમ અકળાય છે, જ્યારે દુબઈના મુસ્લિમો તેમને ખૂબ ગમે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે પાકિસ્તાન અને તેના લોકો ખરાબ નથી.

નાઇજીરિયામાં એક ભયાનક વિમાન દુર્ઘટનામાં સેનાનું પ્લેન નદી કિનારે ક્રેશ થયું, જેમાં સવાર તમામ 32 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા. આ દુર્ઘટનામાં 25 મુસાફરો અને 7 ક્રૂ મેમ્બર સામેલ હતા. મળતી માહિતી મુજબ, વિમાનમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા અથવા અન્ય અસ્પષ્ટ કારણોસર તે ક્રેશ થયું. બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ કરૂણ ઘટના અંગે રાષ્ટ્રપતિએ ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસના આદેશ આપ્યા છે, જેથી ભવિષ્યમાં આવા અકસ્માતો અટકાવી શકાય.

રિયાધમાં યોજાયેલી કટોકટી બેઠક બાદ પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તૂર્કિયેએ હૂતી હુમલાઓના જવાબમાં મક્કા રક્ષા કરાર હેઠળ સામૂહિક રક્ષા જવાબદારી તાત્કાલિક લાગુ કરવા સહમતિ દર્શાવી છે. આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય બાદ નિર્ધારિત લશ્કરી દળોની સાઉદી અરેબિયામાં વ્યાપક તૈનાતી, સહિયારી સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને ઉભરતા જોખમો સામે નિવારક તૈયારીઓ પર ભાર મૂકવામાં આવશે. ત્રણેય દેશોએ સુરક્ષાને લઈને આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે.

આયાતકારોને ડોલર સામે રૂપિયો વધુ નબળો પડવાની ચિંતા સતાવી રહી છે, જેના કારણે સપ્ટેમ્બરમાં કરન્સી હેજિંગમાં જંગી વધારો થયો. પ્રાપ્ત ડેટા મુજબ, આયાતકારો દ્વારા રૂપિયાની નબળાઈ સામે સુરક્ષિત રહેવા માટે $૭૭ અબજ ડોલરનું કરન્સી હેજિંગ કરવામાં આવ્યું, જે એક મહિનામાં અત્યાર સુધીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ પરિસ્થિતિ ક્રુડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને ભારતીય ઈક્વિટીમાં FPIs (Foreign Portfolio Investors) દ્વારા સતત વેચવાલીને કારણે સર્જાઈ છે, જેના લીધે રૂપિયા પર દબાણ જળવાઈ રહ્યું છે.

નાઇજીરિયાના ઓંડો રાજ્યમાં નાઇજીરિયન વાયુસેનાનું ATR-42 સૈન્ય વિમાન ક્રેશ થતાં સવાર તમામ 32 લોકોના મોત થયા છે. બેનિન સિટીથી લાગોસ જઈ રહેલા આ વિમાનનો એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો હતો અને તે ઇગ્બોકોડા વિસ્તારમાં તૂટી પડ્યું હતું. આ દુર્ઘટનામાં 25 મુસાફરો અને 7 ક્રૂ સભ્યો હતા. પ્રમુખ બોલા અહમદ ટિનુબુએ તપાસના આદેશ આપ્યા છે અને મૃતકો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે.

ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073 માં થયેલ નિષ્ફળ હાઇજેક કાવતરા પાછળ ઈરાનનો હાથ હોવાનો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સીધો આરોપ લગાવ્યો છે. દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી આ ફ્લાઇટમાં ઓમાનના કો-પાઇલટ અલ-હમ્મામીએ ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર કુહાડી વડે હુમલો કરી વિમાનનું નિયંત્રણ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેની યોજના 9/11 જેવો મોટો વિનાશ વેરવાની હતી, પરંતુ કેપ્ટન મચ્છરની બહાદુરી અને ક્રૂ તેમજ મુસાફરોના સહયોગથી આ કાવતરું નિષ્ફળ ગયું. ટ્રમ્પના આરોપ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા જગાવી છે.

વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો વધારો ઉભરતા બજારો (EM) માટે મૂડી ખર્ચ સામે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યો છે. આ ફક્ત નાણાકીય અને રાજકોષીય નીતિઓનો પ્રશ્ન નથી, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ડેટ-ફાઇનાન્સિંગ પ્રયાસોની અસર પણ છે. AIના રોકાણ ચક્રથી મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો થયો છે, જેના માટે ડેટા સેન્ટરો, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને વીજળીમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. આ કારણે, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં સમજી શકાય નહીં.

નાટો (NATO) સંસ્થાના આંતરિક અસ્તિત્વ પર ગંભીર પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે, ખાસ કરીને યુરોપિયન સહયોગીઓમાં અમેરિકી વહીવટીતંત્રના કડક વલણને કારણે અસંતોષ વધી રહ્યો છે. બ્રિટન અને ફ્રાન્સ જેવા મુખ્ય દેશોને પોલેન્ડમાં યોજાનારી એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાંથી બાકાત રાખવાના અહેવાલોએ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ચકચાર મચાવી છે. ટ્રમ્પની વિદેશનીતિ, સંરક્ષણ ખર્ચમાં વધારાનું દબાણ અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર મતભેદોને કારણે નાટો એક નાજુક વળાંક પર આવી ઊભું રહ્યું છે.

પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધની અસર હેઠળ ભારતના લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) સપ્લાયમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં, ઓમાને ૨૭% હિસ્સા સાથે ભારતનું સૌથી મોટું LNG સપ્લાયર બની ગયું છે. જ્યારે ઓગસ્ટમાં ૩૫% સાથે ટોચ પર રહેલું અમેરિકા હવે ત્રીજા સ્થાને ધકેલાઈ ગયું છે. આ સમયગાળામાં, નાઈજીરીયા ૩.૫૧ લાખ ટન LNG સાથે બીજા ક્રમે આવ્યું છે.

વૈશ્વિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં થયેલા સુધારાને પગલે ભારતીય બજારોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી. અમેરિકી દેવામાં વધારો અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદર વધારવાની ઘટતી શક્યતાને કારણે આ તેજી જોવા મળી, જોકે ડોલરની મજબૂતાઈને કારણે સુધારો મર્યાદિત રહ્યો. ક્રૂડ તેલમાં પુરવઠા વધવાના સંકેતોને કારણે સ્થિરતા જોવા મળી, જ્યારે રૂપિયામાં પ્રમાણમાં સ્થિરતા રહી. ફેડરલ રિઝર્વની નાણાકીય નીતિ વિશે સંકેતો આપતી મિનિટ્સ પર બજારની નજર છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.