ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે 95 ના સ્તરને પાર કરી જતાં ભારત હવે પોતાની આર્થિક સુરક્ષા માટે સજાગ થયું છે. RBIએ BRICS દેશો સાથે મળીને નવી ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ નવી પેમેન્ટ સિસ્ટમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવતા પ્રતિબંધો અને અમેરિકી ડોલરની અસ્થિરતાના પ્રભાવને ઓછો કરવાનો છે. આ ફ્રેમવર્ક હેઠળ BRICS સભ્ય દેશો (બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇન્ડોનેશિયા, ઇરાન અને UAE) સીમા-પારના વ્યવહારો સ્થાનિક ચલણમાં જ પતાવશે. આનાથી ડોલરમાં કન્વર્ટ કરવાની ફી બચશે અને પશ્ચિમી બેંકો પરની નિર્ભરતા ઘટશે.

વેસ્ટ એશિયાની જંગમાં ભલે અત્યારે હુમલા અટક્યા હોય, પરંતુ તણાવ હજુ પણ યથાવત છે. શાંતિના પ્રયાસો માટે થઈ રહેલી તમામ વાટાઘાટો લાંબી ખેંચાઈ રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અત્યાર સુધી કોઈ સહમતી સધાઈ નથી. આ વચ્ચે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા તેહરાનના નવા પ્રસ્તાવને ફગાવી દેવાતા તણાવ વધી ગયો છે. હવે આ માહોલ વચ્ચે ઈરાની સેનાએ નવા દાવા સાથે સૌને ચોંકાવી દીધા છે. આર્મીએ જણાવ્યું છે કે, તે ટૂંક સમયમાં જ નવા 'હથિયાર' વિશે ખુલાસો કરશે, જેનાથી અમારા દુશ્મનો ફફડી ઉઠશે.

ચીનમાં ૪૦ વર્ષીય પુરુષનું હૃદય અચાનક બંધ થઈ જતાં ડૉક્ટરોએ અત્યાધુનિક 'એક્મો' (ECMO) મશીન દ્વારા તેને નવજીવન આપ્યું છે. ઇલેક્ટ્રિક આંચકા છતાં હૃદય શરૂ ન થતા, આ મશીને શરીરની બહાર રહીને કૃત્રિમ હૃદય અને ફેફસાંની જેમ કાર્ય કર્યું હતું. તે દર્દીના લોહીમાં ઓક્સિજન ભેળવીને લોહી પમ્પ કરતું રહ્યું, જેનાથી લોહીનું પરિભ્રમણ જળવાઈ રહ્યું હતું. આ સફળ તબીબી પ્રક્રિયાએ સાબિત કર્યું કે આધુનિક ટેકનોલોજી હૃદય બેસી જવાના ગંભીર કિસ્સાઓમાં પણ જીવ બચાવવા માટે અત્યંત કારગત નીવડી શકે છે.

દેવાના બોજ તળે દબાયેલું પાકિસ્તાન હવે સંપૂર્ણપણે આર્થિક પાયમાલીના આરે આવી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધની સૌથી ગંભીર અસર પાકિસ્તાનની અર્થતંત્ર પર પડી છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે પોતે વિશ્વ સમક્ષ કબૂલાત કરી છે કે ઈરાન યુદ્ધે દેશની અર્થતંત્રને લકવાગ્રસ્ત કરી દીધી છે. બુધવારે (29મી એપ્રિલ) આપેલા એક નિવેદનમાં શરીફે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાને છેલ્લા બે વર્ષમાં જે પણ આર્થિક સુધારા કર્યા હતા, તે યુદ્ધને કારણે ધૂળમાં મળી ગયા છે. પાકિસ્તાન દર અઠવાડિયે ઓઈલ પર આશરે 30 કરોડ US ડોલર ખર્ચતું હતું. આજે, આ રકમ વધીને 80 કરોડ US ડોલર થઈ ગઈ છે.

ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોમાં ખટાશ ઊભી કરી શકે તેવી એક ઘટનામાં, નેપાળની રાષ્ટ્રીય એરલાઈન્સ (Nepal Airlines) એ ભારતના અભિન્ન અંગ એવા જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખને પાકિસ્તાનના નકશામાં દર્શાવ્યા છે. નેપાળ એરલાઈન્સે તેના ઓફિશિયલ સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર એક પ્રમોશનલ ગ્રાફિક અથવા રૂટ મેપ શેર કર્યો હતો. આ નકશામાં ભારતીય સરહદોનું ખોટું ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું હતું. સૌથી વધુ વાંધાજનક બાબત એ હતી કે, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખના વિસ્તારોને ભારતના બદલે પાકિસ્તાનના ભૂ-ભાગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.

આજે સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં મોટું ધોવાણ જોવા મળ્યું હતું. મળેલી વિગતો અને લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ સેન્સેક્સ 927.83 પોઈન્ટ (1.20%) ગબડીને 76,568.53 ના સ્તર પર ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો. બજાર 77,014.21 ના સ્તરે ખુલ્યા બાદ સતત નીચે ગયું હતું. જ્યારે નિફ્ટી 50 માં પણ 286.70 પોઈન્ટ (1.19%) નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી અત્યારે 23,890.95 ના સ્તર પર આવી ગઈ છે. શેરબજારમાં આજે આવેલા આ પ્રચંડ ઘટાડા પાછળ કેટલાક વૈશ્વિક અને આર્થિક પરિબળો જવાબદાર છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાર્તામાં પડેલા ગતિરોધને કારણે રોકાણકારોમાં ચિંતા વધી છે.

ન્યૂયોર્કના મેયર જોહરાન મમદાની ફરી એકવાર પોતાના નિવેદનને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચામાં આવ્યા છે. હાલમાં જ બ્રિટનના રાજા કિંગ ચાર્લ્સ III અને ક્વીન કેમિલા ન્યૂયોર્કની મુલાકાતે છે, જ્યાં મેમોરિયલ પર શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવા દરમિયાન મેયર મમદાનીએ કોહિનૂર હીરાનો મુદ્દો ઉઠાવશે તેવું જણાવ્યું હતું. એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન મમદાનીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, જો તેમને કિંગ ચાર્લ્સ સાથે અંગત વાતચીત કરવાની તક મળશે, તો તેઓ ભારતનો અમૂલ્ય 'કોહિનૂર' હીરો પરત કરવાની માંગ કરશે. તેમણે ઉમેર્યું કે, "કોહિનૂર માત્ર એક પથ્થર નથી, પરંતુ તે ભારતના ગૌરવશાળી ઈતિહાસ અને બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન થયેલા શોષણનું પ્રતીક છે."

અમેરિકાને ઇરાન સાથેના યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 25 અબજ ડોલરનો ખર્ચો થયો છે, એમ પેન્ટાગોનના ચીફ ફાઇનાન્સિયલ ઓફિસરે નીતિગત ઘડવૈયાઓ સમક્ષ જણાવ્યું હતું. હાઉસ આર્મ્સ કમિટી સમક્ષ સુનાવણી દરમિયાન અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના નાણા દારુગોળા પાછળ ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. બીજી બાજુ ઇરાની ચલણ રિયાલે નવું જ તળિયું બનાવ્યું છે. અમેરિકન લશ્કરે આ ઉપરાંત તેની લશ્કરી કામગીરી અને સાધનો પાછળ પણ ખર્ચ કર્યો છે.

ઈરાન હાલમાં ક્રૂડ સ્ટોરેજના ગંભીર સંકટમાં ફસાયું છે, કારણ કે હોર્મુઝની ખાડીમાં અમેરિકાની નાકાબંદીને કારણે સપ્લાય ઠપ્પ થઈ ગયો છે. ઈરાન દરરોજ ૧૦ થી ૧૨ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઉત્પાદન કરે છે, પરંતુ તેની સંગ્રહ ક્ષમતા માત્ર ૧.૩ કરોડ બેરલ હોવાથી તેની પાસે માંડ દસ-બાર દિવસનો સમય છે. ખર્ગ આઈલેન્ડની રિફાઈનરીઓ બંધ કરી શકાય તેમ નથી, કારણ કે ઉત્પાદન રોકવાથી તેલના કૂવાઓ અને મશીનરીને કાયમી નુકસાન થવાની ભીતિ છે. આમ, નિકાસના અભાવે ઈરાન માટે આ સ્થિતિ આર્થિક રીતે અત્યંત જોખમી બની છે.

ભારત પડોશીઓ સાથે નિર્ણાયક સંબંધો બનાવી રહ્યું છે. પ્રાદેશિક રાજકારણની ગતિશીલતા વચ્ચે, ભારતે સંવાદ, વ્યૂહરચના અને શક્તિ સંતુલન દ્વારા સ્થાન મજબૂત કર્યું છે. ચીન, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા સાથેના સંબંધોમાં સહયોગ અને સ્થિરતા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

યુનાઈટેડ આરબ અમીરાત (UAE) દ્વારા ઓપેક (OPEC) સંગઠન છોડવાના નિર્ણય છતાં ક્રૂડ તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ૧૧૧ ડોલરની આસપાસ ઊંચા રહેવાની શક્યતા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં હોર્મુઝ ખાડી બંધ થવાને કારણે પુરવઠામાં અવરોધ, ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને જહાજોની અછત જેવી સ્થિતિમાં આ ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો નહીં થાય તેમ બજારના વર્તુળો માને છે. અખાત સિવાયના દેશોમાં નીચું રોકાણ અને વૈશ્વિક સ્તરે તેલની જળવાયેલી માંગ પણ ભાવ વધારાને ટેકો આપી રહી છે, જે લાંબા ગાળે બજારને અસર કરશે.

વર્ષ ૨૦૨૫માં વૈશ્વિક વાહન બજારના વિકાસમાં એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્ર, ખાસ કરીને ભારત અને ચીન મુખ્ય ચાલક બળ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ મોટર વ્હીકલ મેન્યુફેક્ચરર્સ અનુસાર, વૈશ્વિક ઉત્પાદન અને વેચાણમાં અનુક્રમે ૩.૯% અને ૪.૭% નો વધારો થયો છે. જોકે, આ વૃદ્ધિ સમાન નથી; એશિયામાં ઉત્પાદનમાં ૭.૬% નો નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે યુરોપ અને અમેરિકાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રે પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીએ એશિયાઈ દેશો વર્ચસ્વ જમાવી રહ્યા છે.

ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ હોર્મુઝની ખાડીમાં જહાજોની અવરજવર અટકી પડી હતી, પરંતુ તાજેતરમાં ૧.૩૫ લાખ ઘનમીટરની ક્ષમતા ધરાવતું પ્રથમ LNG ટેન્કર આ ખાડી પાર કરી ભારત નજીક પહોંચ્યું છે. આ જહાજે હોર્મુઝ પાર કરવા માટે સંભવતઃ પોતાનું સિગ્નલ બંધ કરવાની પદ્ધતિ અપનાવી હતી, જેથી તે રાડારમાં પકડાયા વિના સલામત રીતે નીકળી શક્યું. યુદ્ધના લાંબા ગાળા બાદ આ સફળતા મળતા હવે તે ભારત પહોંચવાની તૈયારીમાં છે, જે ઉર્જા પુરવઠા માટે મહત્વના સંકેત આપે છે.

બુધવારે રશિયાના અંતરિયાળ પર્મ ક્ષેત્રમાં આવેલી એક ઓઈલ ફેસિલિટીમાં ભીષણ આગ લાગી હતી, જેને યુક્રેને પોતાના લાંબા અંતરના ડ્રોન હુમલાનું પરિણામ ગણાવ્યું છે. યુક્રેન સરહદથી ૧૫૦૦ કિલોમીટર દૂર આવેલા આ પમ્પિંગ સ્ટેશન અને સ્ટોરેજ કોમ્પ્લેક્સ પરના હુમલાની પુષ્ટિ ગવર્નર દિમિત્રીએ પણ કરી છે. યુક્રેનનો દાવો છે કે આ હુમલો રશિયાની ઉર્જા વ્યવસ્થાને નબળી પાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. રશિયન મીડિયાના અહેવાલો મુજબ, ડ્રોન હુમલાને કારણે ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં ભારે નુકસાન થયું હોવાની આશંકા છે.

અમેરિકાના જ્યોર્જિયામાં આયોજિત 'મહાકુંભ: A Divine Gathering' ફોટો પ્રદર્શનમાં કુંભ મેળાની ઝલક જોવા મળી. વિપુલ માનેના ફોટોગ્રાફ્સ દ્વારા, ભારતીયોએ કુંભમાં હાજરી આપ્યાનો અનુભવ કર્યો, જેનાથી તેમની ત્યાં જવાની ઈચ્છા પ્રબળ બની.

નોર્થ કેરોલિનાના શ્રમ કમિશનર લ્યુક ફાર્લેએ H-1B અને E-3 વિઝા હેઠળના વિદેશી કામદારો માટે લઘુત્તમ વેતનના નિયમો વધારવાના ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રના પ્રસ્તાવને સમર્થન આપ્યું છે. તેમનું માનવું છે કે વિદેશી વિઝા કાર્યક્રમોને કારણે અમેરિકન કામદારોની નોકરીઓ અને વેતનમાં ઘટાડો થાય છે. આ ફેરફારથી H-1B વિઝા પર નિર્ભર ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને મોટો આર્થિક ફટકો પડી શકે છે. આ નવા નિયમોનો હેતુ અમેરિકન કામદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો અને વિદેશી શ્રમના કારણે થતા વેતન કાપને અટકાવવાનો છે, જેની સીધી અસર ભારતીય આઈટી ક્ષેત્ર પર પડશે.

ઓસ્ટ્રેલિયાની સરકારે એવો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પોતાની આવકમાંથી અમુક હિસ્સો આપીને પત્રકારત્વમાં આર્થિક યોગદાન આપે. આ યોજનાનો હેતુ મેટા, ગૂગલ અને ટિકટોક જેવી કંપનીઓને ન્યુઝ સંગઠનો સાથે સોદા કરવા પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. સરકારનો જુલાઈના પ્રારંભ સુધી સુધી સંસદમાં બિલ રજૂ કરવાનો ઈરાદો છે અને તેને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપયોગમાં લેવાતી પત્રકારત્વ સાથે સંકળાયેલ સામગ્રી માટે યોગ્ય વળતર સુનિશ્ચિત કરવા આવશ્યક પગલુ ગણાવ્યું છે.

સંયુક્ત આરબ અમીરાતે ક્રૂડ ઓઈલ ઉત્પાદન કરતા દેશોના સંગઠન OPECમાંથી બહાર નિકળવાનો નિર્ણય લઈને સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાનના ગઠબંધનને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. UAE OPEC નિયમોથી હટીને પોતાની ક્રૂડ ઓઈલ ક્ષમતા વધારવા માંગે છે, તેથી તેણે પહેલી મેથી OPECમાંથી ખસી જવાનો નિર્ણય લીધો છે. UAEના આ નિર્ણયથી ભારતને ફાયદો થવાની શક્યતા છે. UAE અને સાઉદી વચ્ચે પહેલેથી જ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે, જ્યારે તાજેતરમાં જ સાઉદી અને પાકિસ્તાને મજબૂત ભાગીદારી કરી છે. UAEના આ નિર્ણયના કારણે વૈશ્વિક માર્કેટમાં ઓઈલની સપ્લાય વધવાની શક્યતા છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ પોતાનું વલણ વધુ કડક બનાવ્યું છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર ચેતવણી આપતા કહ્યું કે ઈરાને ટૂંક સમયમાં પરમાણુ હથિયાર વગરનો કરાર કરવો પડશે, નહીં તો તેને ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. ટ્રમ્પે પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું છે કે ઈરાન યોગ્ય રીતે કરાર કરતા જાણતું નથી અને તેણે ઝડપથી સમજણ બતાવવી જોઈએ. ટ્રમ્પની પોસ્ટ ઘણી ડ્રામેટિક છે, જેમાં તેઓ એક ગન સાથે વિસ્ફોટક આગની જ્વાળાઓ વચ્ચે જોવા મળી રહ્યા છે.

ગુજરાત રાજ્ય કેબિનેટ બેઠકમાં આજે એક મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય ઇવેન્ટને લઈને ચર્ચા થઈ છે. ગત વખતે દિલ્હીમાં યોજાયેલી જ આંતરરાષ્ટ્રીય BRICS દેશોની હાઇ-લેવલ બેઠક આ વખતે ગુજરાતમાં યોજાવા જઈ રહી છે. આગામી 11 અને 12 મેના રોજ ગાંધીનગરના લીલા હોટેલમાં આ આંતરરાષ્ટ્રીય સમિટ યોજાશે, જેમાં 11 મેના રોજ PM નરેન્દ્ર મોદી પણ હાજરી આપશે. આ બેઠકનું મહત્વ એટલા માટે પણ વધે છે કારણ કે ગયા વખતે દિલ્હીમાં BRICSના પ્રતિનિધિઓ ભેગા થયા હતા, જ્યાં “યુથ સબ-ગ્રુપ” પર ખાસ ફોકસ સાથે ચર્ચા થઈ હતી.

વિશ્વભરમાં અત્યારે યુદ્ધ અને વર્ચસ્વની લડાઈ તેજ બની રહી છે, જેમાં એકતરફ ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે તણાવ છે, તો બીજીતરફ ચીને તાઇવાન પર દબાણ વધારવાનું શરૂ કર્યું છે. તાઇવાનના સંરક્ષણ મંત્રીએ દાવો કર્યો છે કે ચીનના બે યુદ્ધ જહાજો પેંઘુ દ્વીપ સમૂહની નજીક દરિયાઈ વિસ્તારમાં જોવા મળ્યા હતા. આ ઘટના બાદ તાઇવાને તાત્કાલિક ધોરણે ઍલર્ટ જાહેર કરી દીધું છે. માનવામાં આવે છે કે ચીન આ રીતે તાઇવાન સ્ટ્રેટમાં પોતાની સૈન્ય હાજરી મજબૂત કરી રહ્યું છે, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારમાં ગંભીર તણાવ ઊભો થયો છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાની ટેરિફ પોલિસીને કોઈપણ ભોગે ચાલુ રાખવા મક્કમ છે. ફેબ્રુઆરી 2026માં અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટે ટ્રમ્પ દ્વારા અન્ય દેશો પર લાદવામાં આવેલા ટેરિફને ગેરબંધારણીય ગણાવી રદ કર્યા હતા. કોર્ટના મતે ટ્રમ્પે 1977ના 'ઇન્ટરનેશનલ ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ એક્ટ'(IEEPA)નો દુરુપયોગ કરીને ડબલ ડિજિટમાં ટેરિફ લગાવ્યા હતા. આ ચુકાદાને કારણે અમેરિકન તિજોરીમાં જમા થયેલા 166 બિલિયન ડૉલર હવે આયાતકારોને પરત કરવા પડે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. જોકે, આ આંચકા છતાં ટ્રમ્પે તુરંત જ 150 દિવસ માટે 10 ટકા ટેમ્પરરી ટેરિફ લાગુ કરી દીધો હતો, જેની અવધિ 24 જુલાઈના રોજ પૂર્ણ થઈ રહી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જર્મનીના ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્જની આકરી ટીકા કરતા આરોપ લગાવ્યો છે કે મર્જ ઈરાનના પરમાણુ હથિયારો પ્રત્યે નરમ વલણ ધરાવે છે, જે વિશ્વ માટે ખતરનાક છે. ટ્રમ્પે જર્મનીની આર્થિક સ્થિતિને પણ નબળી ગણાવી હતી. બીજી તરફ, ચાન્સેલર મર્જે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન ધાર્યા કરતા વધુ શક્તિશાળી છે અને અમેરિકા પાસે આ સંઘર્ષ પૂરો કરવાની કોઈ સ્પષ્ટ યોજના નથી. તેમણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં માઈન્સના જોખમ અંગે પણ વૈશ્વિક ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેના મુક્ત વેપાર કરાર (FTA)ને ટેક્સટાઈલ, લેધર, એપરલ અને જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી ઉદ્યોગોએ ઉમળકાભેર વધાવ્યો છે. આ કરારથી આ ક્ષેત્રોમાં નિકાસ વધવાની ઉજળી તકો છે. ખાસ કરીને જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરીની નિકાસ જે હાલ ૧.૬૬ કરોડ ડોલર છે, તે આગામી ત્રણ વર્ષમાં વધીને ૫ કરોડ ડોલર થવાની ધારણા છે. અન્ય ક્ષેત્રો પહેલેથી જ ડ્યુટી ફ્રી લાભ મેળવતા હોવાથી ત્યાં ખાસ ફેરફાર નહીં જણાય, પરંતુ લેધર અને ફૂટવેર ઉદ્યોગમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થવાનો અંદાજ છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં આજે સોના-ચાંદીના ભાવ વિશ્વ બજાર પાછળ ઝડપી તૂટી ગયા હતા. જો કે ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચે મડાગાંઠના પહલે વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવ ઉછળી બેરલદીઠ ૧૧૨ ડોલર ઉપર ગયાના સમાચારથી વૈશ્વિક ક્રૂડ તેલના બજારોમાં આજે અજંપો વધ્યો હતો. દરમિયાન, વિશ્વ બજારમાં આજે ક્રૂડતેલના ભાવ વધુ ચાર ટકા વધતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ બેરલના ઉંચામાં ૧૧૨.૭૦  ડોલર થઈ ૧૧૧.૯૫ ડોલર રહ્યા હતા.

અમેરિકાના ૩૩મા પ્રમુખ હેરી ટ્રૂમન એક વિરલ કર્મયોગી હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવી કપરી સ્થિતિમાં દેશનું નેતૃત્વ કરવા છતાં, નિવૃત્તિ સમયે તેમની લોકપ્રિયતા ન્યૂનતમ હતી અને તેમણે અત્યંત આર્થિક તંગીમાં જીવન ગુજાર્યું હતું. તેમની આ સ્થિતિ જોઈ અમેરિકન કોંગ્રેસે 'પૂર્વ પ્રમુખ કાયદો-૧૯૫૮' પસાર કર્યો. ટ્રૂમને ક્યારેય હોદ્દાનો દુરુપયોગ કે પ્રસંશાની અપેક્ષા રાખી નહીં. સમય જતાં ઇતિહાસે તેમની કદર કરી અને આજે તેઓ અમેરિકાના શ્રેષ્ઠ દસ પ્રમુખોમાં સ્થાન પામે છે, જે સાબિત કરે છે કે સાચી પ્રતિબદ્ધતા ક્યારેય એળે જતી નથી.

‘સાયન્સ’ જર્નલના અભ્યાસ મુજબ, વન્યજીવોનો વધતો વેપાર આગામી મહામારીનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે વેપાર થતી ૪૧% પ્રજાતિઓ મનુષ્યોમાં રોગ ફેલાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે જોખમ બિન-વ્યાપારી પ્રાણીઓ કરતા અનેકગણું વધુ છે. ગેરકાયદેસર વેપાર અને વિદેશી પ્રાણીઓને પાળવાનો ક્રેઝ જીવલેણ વાયરસોના સંક્રમણનું જોખમ ૫૦% સુધી વધારે છે. આથી, માનવ સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે વૈશ્વિક સ્તરે બાયો-સર્વેલન્સ મજબૂત કરી વન્યજીવોના શિકાર અને વેપાર પર કડક પ્રતિબંધ મૂકવો અનિવાર્ય છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઓઈલ પુરવઠો ખોરવાવાની આશંકા અને રૂપિયાના અવમૂલ્યન જેવા નકારાત્મક પરિબળોએ શેરબજારની તેજી પર બ્રેક લગાવી છે. વૈશ્વિક સંકટને પગલે બેંકોના માર્જિન પર અસર થવાની ભીતિથી વિદેશી ફંડોએ બેંકિંગ શેરોમાં ભારે વેચવાલી કરી હતી, જેના કારણે સેન્સેક્સ ૪૧૬.૭૨ પોઈન્ટ ગબડીને ૭૬,૮૮૬ પર બંધ રહ્યો હતો. બેંકિંગ ઉપરાંત ઓટો અને આઈટી શેરોમાં પ્રોફિટ બુકિંગ જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે રિલાયન્સ અને મેટલ શેરોમાં પસંદગીની ખરીદી નીકળી હતી.

વૈશ્વિક સ્તરે શિક્ષણમાં મોટા બદલાવના પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે, જે ભારત માટે બોધપાઠ સમાન છે. ચીને ૬ થી ૧૫ વર્ષના બાળકો માટે શિક્ષણના વેપારીકરણ પર પ્રતિબંધ મૂકી તેને જાહેર હિત માટે અનિવાર્ય બનાવ્યું છે. બીજી તરફ, ટેક્નોલોજીના વધુ પડતા ઉપયોગથી વિદ્યાર્થીઓની સમજશક્તિ કથળતા સ્વીડન હવે ડિજિટલ શિક્ષણ છોડી ફરી પાઠ્યપુસ્તકો તરફ વળ્યું છે. માહિતીના અતિરેક વચ્ચે જ્ઞાન અને એકાગ્રતા જાળવવા માટે ડિજિટલ સાધનો અને પરંપરાગત પુસ્તકો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું આવશ્યક છે.

આજના સ્માર્ટફોન યુગમાં લોકો જ્યારે સતત સ્ક્રીન અને નોટિફિકેશનમાં ડૂબેલા રહે છે, ત્યારે અમેરિકા સહિતના વિકસિત દેશોમાં હવે ફરી 'સાદા' (ફીચર) ફોન તરફ પાછા વળવાનો ટ્રેન્ડ શરૂ થયો છે. સ્માર્ટફોનની લત, માનસિક તણાવ અને સ્વાસ્થ્ય પર થતી નકારાત્મક અસરોથી બચવા માટે યુવાનો સ્માર્ટફોન છોડીને બેઝિક ફોન વાપરવાની ચેલેન્જ ઉપાડી રહ્યા છે. ભારતમાં હજુ સ્માર્ટફોનનું આકર્ષણ વધુ છે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે ડિજિટલ ડિટોક્સ અને એકાગ્રતા જાળવવા માટે ઓછી સુવિધાઓ અને લાંબી બેટરી લાઈફ ધરાવતા હાઈબ્રિડ ફીચર ફોનની માંગ સતત વધી રહી છે.