પ્રાઈમરી માર્કેટમાં IPO લાવવાની ગેરકાયદે સિન્ડિકેટ સક્રિય છે. તેઓ ગ્રે માર્કેટમાં ફેક પ્રીમિયમ બોલાવી રોકાણકારોને ફસાવે છે. IPO બહાર પડતાની સાથે જ આ સિન્ડિકેટ એપ્સ પર ફેક પ્રીમિયમ છપાવે છે. આનાથી રિટેલ રોકાણકારો આકર્ષાઈને અરજી કરે છે. SME IPO માં શેર લાગ્યા તો મોટી રકમ મળશે તેવી મૌખિક બાંયધરી અપાય છે. આમ, અનેક રોકાણકારો આયોજનબદ્ધ જાળમાં ફસાઈ જાય છે. આ દૂષણને ડામવું અત્યંત જરૂરી છે.

ભારતમાં Investment માટે F.D.I. (પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ) કયા ક્ષેત્રો અને રાજ્યોને પસંદ કરે છે તે અંગેની વિસ્તૃત માહિતી આ લેખમાં આપવામાં આવી છે. ૧૯૯૧ પછી F.D.I. ના આગમનથી ભારતીય અર્થતંત્રમાં આવેલા પરિવર્તનો, FERA અને FEMA કાયદા વચ્ચેનો તફાવત, તેમજ વિવિધ રાજ્યોમાં થયેલું રોકાણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, વર્તમાન સમયમાં Communication, Renewable Energy, Coal, Oil, Gas, Semiconductor, Transport, Real Estate, અને Metal જેવા ક્ષેત્રો F.D.I. માટે ખાસ પસંદગીના છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં 3.4% નો ઘટાડો નોંધાયો હોવા છતાં, 3 ઓક્ટોબરે ભારતના મુખ્ય શહેરોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ ઊંચા રહ્યા. નિષ્ણાતોના મતે, વ્યાજદરમાં વધારો, મજબૂત યુએસ ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો નજીકના ભવિષ્યમાં સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે. આજે શનિવાર હોવાથી MCX પર ટ્રેડિંગ નહીં થાય, તેથી છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસના ભાવ જ લાગુ રહેશે. ચાલો, દેશના મોટા શહેરોમાં સોના-ચાંદીના વર્તમાન ભાવ પર એક નજર કરીએ.

રિલાયન્સની ડિજિટલ હોલ્ડિંગ કંપની Jio Platforms તેના IPO માટે તૈયાર છે, જે આ મહિને આવી શકે છે. આંતરિક તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને વિદેશી રોકાણકારો તરફથી સકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો છે. IPO 21 થી 23 ઓક્ટોબર વચ્ચે ખુલવાની અને 28 ઓક્ટોબરે લિસ્ટિંગ થવાની શક્યતા છે, જોકે બજારની સ્થિતિને આધારે તારીખોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. SEBI પાસેથી મંજૂરી મળી ગઈ છે અને IPOમાંથી મળનારી રકમનો ઉપયોગ દેવું ચૂકવવા અને કોર્પોરેટ હેતુઓ માટે થશે. રિટેલ અને HNI રોકાણકારો માટે 50% ફાળવણી રહેશે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો સંસ્થાકીય રોકાણકારો માટે હશે.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોનાના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરના અંતમાં ઘટાડા બાદ ઓક્ટોબરની શરૂઆતથી તેજી જોવા મળી છે. 3 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,50,280 પ્રતિ 10 ગ્રામ જ્યારે 22 કેરેટનો ભાવ ₹1,37,750 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. મુખ્ય શહેરોમાં ભાવમાં નજીવો ફેરફાર છે. બીજી તરફ, ચાંદીના ભાવ સ્થિર છે, ₹2,34,900 પ્રતિ કિલોગ્રામ. HSBCએ 2026-2027 માટે સોનાના ભાવનું અનુમાન ઘટાડ્યું છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૭ના પ્રથમ છ મહિનામાં મેઈનબોર્ડ અને SME IPOs દ્વારા રૂ. ૧ લાખ કરોડથી વધુ ભંડોળ એકત્ર કરીને કંપનીઓએ નવો વિક્રમ સ્થાપ્યો છે. મોટા IPOs, મજબૂત સ્થાનિક લિક્વિડિટી અને મોકૂફ રાખેલા IPOs બજારમાં આવવાને કારણે આ તેજી જોવા મળી. કંપનીઓ અને શેરધારકોએ OFS દ્વારા પણ નોંધપાત્ર રકમ ઊભી કરી. નિષ્ણાતો આ વિક્રમ પાછળ મોટા ઈશ્યૂઓ, એન્કર સહભાગિતા અને પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ બાદ મોકૂફ રહેલા IPOsનું સંયોજન ગણાવે છે.

ભારતીય બેંકોને ૨૦૨૬ ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં તેમના વિદેશી વિનિમય (FX) ટ્રેડિંગ બુક પર આશરે ૫૦૦ મિલિયન ડોલર એટલે કે રૂ. ૪,૦૦૦ કરોડનું માર્ક-ટુ-માર્કેટ નુકસાન થયું છે. ક્રિસિલ કોએલિશન ગ્રીનવિચના સંશોધન મુજબ, RBI દ્વારા કરવામાં આવેલા નિયમનકારી ફેરફારોને કારણે બેંકોને તેમની વિદેશી વિનિમય સ્થિતિ ઘટાડવાની ફરજ પડી હતી. ૨૭ માર્ચે RBIના નિર્દેશ બાદ બજાર ફેલાવો વધ્યો અને પોઝિશન સામાન્ય થઈ ગઈ, જેના કારણે બેંકોએ આ નુકસાનમાંથી આશરે ૪૦૦ મિલિયન ડોલર વસૂલ્યા. આ નિર્દેશ હેઠળ, અધિકૃત ડીલર બેંકો ટ્રેડિંગ દિવસના અંતે રૂપિયા-નિમત સ્થિતિમાં નેટ ઓપન પોઝિશનમાં ૧૦૦ મિલિયન ડોલર સુધી મર્યાદિત હતી.

અમેરિકાના નબળા જોબગ્રોથ ડેટા અને ક્રૂડતેલમાં ઘટાડા વચ્ચે ભારતીય બુલિયન માર્કેટમાં મોડી સાંજે સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી જોવા મળી. સરકારે સોના-ચાંદીની ટેરીફ વેલ્યુ ઘટાડી હોવા છતાં ડોલરના કસ્ટમ એક્સચેન્જ દરમાં વધારો કરાયો. વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઉછાળા બાદ ઘટાડો નોંધાયો. અમદાવાદ અને મુંબઈ બજારોમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી. વૈશ્વિક બજારમાં પ્લેટીનમ, પેલેડીયમ અને કોપરના ભાવ સ્થિર રહ્યા.

ભારતીય શેરબજાર, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં સતત આઠ અઠવાડિયાંથી ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે, જેના પરિણામે માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં રૂ. ૨૬ લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. વધતા ઓઇલના ભાવ, બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, વિદેશી રોકાણકારોની મૂડીનો અભાવ (FII outflow), મજબૂત ડોલર અને ટાઇટ લિક્વિડિટી શેરબજાર પર દબાણ લાવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ રોકાણકારો માટે ચિંતાજનક છે અને બજાર વધુ ઘટી શકે છે.

ઓક્ટોબર મહિનામાં ભારતીય શેરબજારમાં ઊંચી અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. શરૂઆતમાં દબાણ હોવા છતાં, નીચલા સ્તરે પસંદગીયુક્ત ખરીદીના કારણે બજારમાં સંપૂર્ણ નકારાત્મકતા નથી. સેન્સેક્સ 72,000ની આસપાસ અને નિફ્ટી 22,600ની આસપાસ ટેકાના સ્તર તરીકે મહત્વપૂર્ણ છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નરમાઈ અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી રાહત આપી રહી છે. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી મુખ્ય ચિંતા છે. બેન્કિંગ, IT અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં ખરીદી જોવા મળી રહી છે.

વિશ્વભરના શેરબજારો ઐતિહાસિક તેજી અનુભવી રહ્યા છે, જાપાન, કોરિયા અને અમેરિકા AI તથા ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના સહારે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહ્યા છે. આ વૈશ્વિક ઉત્સાહ વચ્ચે ભારતીય શેરબજાર રોકાણકારો માટે નિરાશાજનક સ્થિતિમાં છે, જ્યાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી સતત તૂટી રહ્યા છે. પાકિસ્તાનનું શેરબજાર પણ IMF લોન અને આર્થિક સ્થિરતાના કારણે નોંધપાત્ર ઉછાળો દર્શાવી રહ્યું છે. વૈશ્વિક સ્તરે AI ક્રાંતિ, ઊંચા અમેરિકન વ્યાજદરો, મોંઘું ક્રૂડ અને રૂપિયાની નબળાઈ જેવા પરિબળો ભારતીય બજાર પર અસર કરી રહ્યા છે.

છેલ્લા 8 અઠવાડિયાથી ભારતીય શેરબજારમાં સતત મંદી જોવા મળી રહી છે, જે છેલ્લા 25 વર્ષનો સૌથી લાંબો ગાળો છે. આ ઐતિહાસિક મંદીમાં રોકાણકારોના ₹26 લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું છે. સેન્સેક્સ 6590 પોઈન્ટ અને નિફ્ટી 2149 પોઈન્ટ તૂટ્યા છે. વિદેશી રોકાણકારો (FII) દ્વારા ₹34965 કરોડ પાછા ખેંચી લેવાયા છે. અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ અને રૂપિયાના અવમૂલ્યનને કારણે બજાર પર દબાણ વધ્યું છે.

મહાત્મા ગાંધી જયંતિ નિમિત્તે 2 ઓક્ટોબરે NSE અને BSE પર શેરબજાર બંધ રહેશે. શનિવાર-રવિવારની રજાને કારણે સતત ત્રણ દિવસ ટ્રેડિંગ નહીં થાય. 2 ઓક્ટોબરે MCX પર પણ બંને સત્રો સ્થગિત રહેશે. NSE મુજબ, ઓક્ટોબર પછી 10 નવેમ્બર (દિવાળી-બલિ પ્રતિપદા) અને 24 નવેમ્બર (ગુરુ નાનક જયંતિ)એ બજાર બંધ રહેશે. 25 ડિસેમ્બરે ક્રિસમસની રજા છે. MCX પર 25 ડિસેમ્બરે બંને સત્રો બંધ રહેશે.

2 ઓક્ટોબરે ગાંધી જયંતિના અવસરે દેશમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. દિલ્હીમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,49,400 પ્રતિ 10 ગ્રામ છે. આ સપ્તાહ દરમિયાન સોનાના ભાવમાં લગભગ 2 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ ગોલ્ડનો ભાવ $4,165.29 પ્રતિ ઔંસ છે. અમેરિકામાં નબળા મોંઘવારીના આંકડાને કારણે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરમાં વધારાની શક્યતા ઘટી છે. ચાંદીના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે, જેનો ભાવ ₹2,34,900 પ્રતિ કિલોગ્રામ છે.

મુંબઈ ઝવેરીબજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં બેતરફી વધઘટ જોવા મળી, જે દિવસના અંતે ઉંચા રહ્યા. વિશ્વબજારમાં સોના, ચાંદીના ભાવમાં ઉછળકુદ રહી. ક્રૂડતેલના ભાવ ઘટયા પછી ફરી ઉંચકાતા તથા ઘરઆંગણે રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ વધવાની અસર દેશના ઝવેરીબજારોમાં જોવા મળી. ચીનના ક્રૂડઓઈલ રિફાઈનરોએ નિકાસ બંધ કર્યાના સમાચારે ભાવમાં ફેરફાર થયા. બ્રેન્ટ અને યુએસ ક્રૂડના ભાવ વચ્ચેનો તફાવત ઘટ્યો. પ્લેટીનમ અને પેલેડીયમના ભાવ પણ ઘટ્યા.

વૈશ્વિક બજારોની નકારાત્મક અસર અને વધતી મોંઘવારી તથા દુષ્કાળના ભય વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં ભારે કડાકો બોલાયો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પાર થતાં અને યુ.એસ. ટ્રેઝરી યીલ્ડ વધતાં રૂપિયો નબળો પડ્યો. સપ્ટેમ્બર મહિનાના નબળા ઓટો વેચાણના આંકડા અને ભાવ વધારાની શક્યતાને કારણે ઓટો શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. મેટલ, બેંકિંગ, ઓઈલ-ગેસ શેરો પણ ઘટ્યા. જોકે, આઈટી શેરોમાં થોડી તેજી જોવા મળી. સેન્સેક્સ ૧૧૮૭ પોઈન્ટ ઈન્ટ્રા-ડે તૂટ્યા બાદ ૫૭૧ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૧૯૧૦ જ્યારે નિફ્ટી ૧૯૮ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૪૨૧ બંધ રહ્યો.

મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર આજે Gold અને Silver ના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મજબૂત સંકેતો અને સ્થાનિક તહેવારોની ખરીદીને કારણે Gold રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું છે. Gold ₹1,723 વધીને ₹1,47,840 પર પહોંચ્યું. બજારમાં 'શોર્ટ કવરિંગ' અને વધતી માંગને કારણે આ તેજી જોવા મળી રહી છે. Silver પણ ₹2,213 વધીને ₹2,25,919 પર પહોંચ્યું છે, જે આગામી તહેવારો પહેલાના તેજીના સંકેત છે.

ઓક્ટોબર મહિનાના પ્રથમ કારોબારી દિવસે ભારતીય શેરબજાર રોકાણકારો માટે કાળો દિવસ સાબિત થયો. બપોરે 1 વાગ્યાની આસપાસ આવેલી જોરદાર વેચવાલીના કારણે BSE Sensex 950 પોઈન્ટથી વધુ ગગડીને 71,527 પર પહોંચ્યો, જ્યારે NSE Nifty 319 પોઈન્ટ તૂટીને 22,301 પર આવ્યો. ઓટો શેરોમાં સૌથી વધુ 3% થી વધુનું ગાબડું નોંધાયું. FII Outflow, રૂપિયાનું ધોવાણ અને India VIX માં વધારો આ કડાકાના મુખ્ય કારણો રહ્યા.

નવા મહિનાની શરૂઆત સાથે 1લી ઓક્ટોબરે દેશભરમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં 24-કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,48,930 રહ્યો, જ્યારે મુંબઈમાં તે ₹1,49,580 પર પહોંચ્યો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ ગોલ્ડ પ્રતિ ઔંસ $4,152.86 રહ્યો. બીજી તરફ, ચાંદીના ભાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો, જે પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹2,39,900 થયો. ભૂરાજકીય તણાવ અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની FOMC બેઠકની મિનિટ્સ સોનાના ભાવને અસર કરી શકે છે.

અમેરિકા દ્વારા ક્રૂડના વ્યૂહાત્મક સ્ટોકમાંથી ૪૦૦ લાખ બેરલ ક્રૂડ બજારમાં છૂટ્ટો કરવાના નિર્દેશો છતાં, વૈશ્વિક ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો. આ આંચકા પચાવી મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવ ફરી વધ્યા, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો ચાલુ રહ્યો. પ્લેટીનમના ભાવમાં ધીમો સુધારો જોવા મળ્યો. વિશ્વ બજારમાં સોનાના ભાવ ઔંસદીઠ ૪૨૦૦ ડોલરની ઉપર ગયા. ફંડોનું બાઈંગ વધતાં ઘરઆંગણે સોનાના ભાવમાં વૃદ્ધિ થઈ. અમદાવાદમાં સોનાના ભાવ રૂ.૮૦૦ વધ્યા, જ્યારે ચાંદી રૂ.૧૦૦૦ ઘટી.

સપ્ટેમ્બર મહિનાના અંતિમ વેપારી સત્રમાં ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડા બાદ સુધારાની શરૂઆત જોવા મળી રહી છે. મોટા શેરોમાં ખરીદી વધતાં સૂચકાંકોને ટેકો મળ્યો છે. બજાર ટૂંકા ગાળા માટે સકારાત્મક છે. જોકે, ઊંચા યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અને FIIsની સતત વેચવાલી પડકારો યથાવત છે. એશિયન બજારોના સકારાત્મક સંકેતો અને ક્રૂડ ઓઈલમાં ઘટાડો રાહતરૂપ છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે સોનામાં રોકાણકારોની માંગ મજબૂત રહેવાની શક્યતા છે. આગામી સત્રોમાં FIIsની વેચવાલીમાં ઘટાડો અને DIIsની ખરીદી બજારની દિશા નક્કી કરશે.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાને કારણે સોનાના ભાવ પર દબાણ છે. સતત ત્રીજા દિવસે ભાવ ઘટ્યા છે, જેમાં 24 કેરેટ અને 22 કેરેટ સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. ઔદ્યોગિક માંગમાં મંદીના કારણે ચાંદી પણ સસ્તી થઈ છે. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નાઈ અને અમદાવાદ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં સોના અને ચાંદીના લેટેસ્ટ રેટ્સ અહીં જાણો.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદી તથા પ્લેટીનમના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે, કારણ કે નવી માગ ધીમી પડી છે. શ્રાદ્ધ પક્ષ બાદ માગ વધવાની આશા છે. વિશ્વ બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઘટવાથી ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ નીચી આવી છે. મધ્ય-પૂર્વમાંથી ક્રૂડતેલની નિકાસ વધતાં તેના ભાવમાં પણ ઘટાડો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર ઈન્ડેક્સ વધતાં સોનામાં ફંડોના વેચાણ દબાણ હેઠળ ભાવ ઘટ્યા છે. આ વર્ષે દિવાળીમાં ચાંદીની માગમાં ૧૭-૧૮% વૃદ્ધિની શક્યતા છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ યથાવત રહેવા છતાં ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક બજારોમાં નરમાઈ વચ્ચે ભારતીય શેરબજારમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. ફોરેન ફંડોની સતત વેચવાલી અને ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશનમાં ઉથલપાથલના કારણે સેન્સેક્સ ૨૪૨.૬૫ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૨૫૨૯.૦૭ અને નિફટી ૬૪.૦૫ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૭૧૬.૨૦ બંધ રહ્યો. આઈટી, ઓટો, અને કન્ઝયુમર શેરોમાં મોટી ઘટ નોંધાઈ, જ્યારે હેલ્થકેર શેરોમાં સિલેક્ટિવ ખરીદી જોવા મળી. રોકાણકારોની સંપતિમાં રૂ.૧.૮૬ લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો.

મંગળવારે ભારતીય શેરબજાર સતત બીજા દિવસે દબાણ હેઠળ રહ્યું, જ્યાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંનેમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, FII દ્વારા સતત વેચવાલી અને પશ્ચિમ એશિયાની ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા જેવા પરિબળોએ બજારને નબળું પાડ્યું. DIIની ખરીદીએ ઘટાડો મર્યાદિત કર્યો, પરંતુ FII વેચવાલીએ પુનઃપ્રાપ્તિ સામે અવરોધ ઊભો કર્યો. હાલમાં, બજારમાં એકતરફી દિશા કરતાં અસ્થિરતા અને પસંદગીની ખરીદીનું સંયોજન જોવા મળી શકે છે.

શેરબજારમાં છેલ્લા ચાર દિવસોમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેમાં સેન્સેક્સ 2700 થી વધુ અંક તૂટ્યો છે. આ ઘટાડાને કારણે રોકાણકારોના અંદાજે 14 લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. મોંઘું ક્રૂડ ઓઇલ, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FPI/FII) દ્વારા સતત વેચવાલી આ ઘટાડાના મુખ્ય કારણો છે. ઊંચી ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતો ભારતનું આયાત બિલ વધારશે, જ્યારે ઊંચી બોન્ડ યીલ્ડ વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારોને ઉભરતા બજારોમાંથી નાણાં પાછા ખેંચવા પ્રોત્સાહિત કરે છે.

ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની પ્રગતિ છતાં, બર્નસ્ટીન રિસર્ચના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા બે વર્ષમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ ભારતીય શેરબજારમાંથી લગભગ 40 અબજ ડૉલર (આશરે રૂ. 3.84 લાખ કરોડ) પાછા ખેંચ્યા છે. હવે માત્ર મજબૂત GDP ગ્રોથ વિદેશી રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે પૂરતો નથી. ડૉલર સામે રૂપિયાની વિનિમય સ્થિતિ અને ભારતીય બજારનું ઊંચું વેલ્યુએશન પણ FII ના નિર્ણયો પર અસર કરી રહ્યા છે. ઘરેલુ રોકાણકારોની મજબૂત ભૂમિકા જોવા મળી રહી છે.

ભારતીય શેરબજાર, વાયદા બજાર અને વિદેશી મુદ્રા બજારમાં મંદીનો માહોલ છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને વેચવાલીના દબાણને કારણે સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ભારે કડાકો નોંધાયો છે. કારોબારી સત્રની શરૂઆતમાં જ શેરબજારમાં 500 પોઈન્ટનો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જ્યારે નિફ્ટી પણ 150 પોઈન્ટ ગગડી ગઈ. વાયદા બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં કિલોદીઠ 2 હજાર રૂપિયાથી વધુ અને સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ 700 રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો થયો છે. અમેરિકી ડોલર સામે રૂપિયો 16 પૈસા તૂટીને 96.13 ના સ્તર પર પહોંચ્યો છે.

Essar Group યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં 18 અબજ ડોલરનું અભૂતપૂર્વ રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં આયોવા (Iowa) ખાતે 15 અબજ ડોલરનો વિશાળ સ્ટીલ પ્લાન્ટ સામેલ છે. આ યુએસના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો સ્ટીલ પ્લાન્ટ હશે. મેસાબી મેટાલિક્સ (Mesabi Metallics) આ પ્રોજેક્ટનું નિર્માણ કરશે, જે આયર્ન ઓર (iron ore) થી લઈને સ્ટીલ ઉત્પાદન સુધીની સંપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇનને અમેરિકામાં સ્થાપિત કરશે. આ પ્રોજેક્ટ 6,000 નોકરીઓનું સર્જન કરશે અને 2030 સુધીમાં ઉત્પાદન શરૂ થવાની અપેક્ષા છે, જે અમેરિકી અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે.

મધ્ય પૂર્વના તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ $110 પાર થયું છે, જેના લીધે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓને પ્રતિ લિટર ₹8 અને ₹9નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. જોકે, સરકારી કંપનીઓ પર હાલ કોઈ મર્યાદા નથી. Jio-bp અને Nayara Energyએ ડીઝલની રિટેલ ખરીદી પર મર્યાદા લાદી છે, કારણ કે મોટા ગ્રાહકો પેટ્રોલ પંપ પરથી સસ્તા ડીઝલની ખરીદી કરી રહ્યા છે. Jio-bp પર 50 લિટર અને Nayara Energy પર 70-200 લિટરની મર્યાદા છે. સરકારી કંપનીઓ પણ આ જ પગલું ભરી શકે છે જેથી સામાન્ય વાહનચાલકો માટે ડીઝલ ઉપલબ્ધ રહે.