પાંચાળ પ્રદેશના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ચોટિલા નજીક માંડલ વન વિસ્તારમાં એક ગુફામાં સ્વયંભૂ ‘ઝરીયા મહાદેવ’ બિરાજમાન છે. આ ગુફાની દીવાલમાંથી ચોવીસ કલાક પાણી ટપકતું રહે છે, જેના કારણે શિવલિંગ પર કુદરતી રીતે જ અવિરત જળાભિષેક થાય છે. આ પાણીનો સ્ત્રોત અને તેની પ્રક્રિયા વિજ્ઞાન માટે પણ એક રહસ્ય છે. એવી લોકમાન્યતા છે કે, પાંડવો પણ આ સ્વયંભૂ મહાદેવની પૂજા કરતા હતા, જે આ શિવાલયના મહાભારતકાલીન હોવાનું સૂચવે છે. શ્રાવણ માસમાં અહીં મોટો મેળો ભરાય છે, જ્યાં દેશ-વિદેશથી ભક્તો અને પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ આવે છે.

દેશભરમાં શ્રી કૃષ્ણ 5253મા જન્મોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી થઈ. મથુરા, વૃંદાવ, જગન્નાથ પુરી અને દ્વારકા સહિત અનેક સ્થળોએ મધ્યરાત્રિએ કૃષ્ણ જન્મ થયો. મથુરા કૃષ્ણ જન્મોત્સવમાં સોનાથી સજેલી ચાંદીની કામધેનુથી અભિષેક થયો અને 500 ડ્રોન દ્વારા કૃષ્ણ લીલા દર્શાવાઈ. રાજસ્થાનના નાથદ્વારામાં 21 તોપોની સલામી અપાઈ. દેશભરના મુખ્ય કૃષ્ણ મંદિરોમાં મંગળા આરતી થઈ. પટના ઇસ્કોન મંદિરમાં 108 ચાંદીના કળશથી અભિષેક થયો.

વડોદરા શહેરમાં જન્માષ્ટમી પર્વની ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવી. 'નંદ ઘેર આનંદ ભયો જય કનૈયા લાલ કી'ના જયઘોષ સાથે રાત્રે 12 વાગ્યે શ્રી કૃષ્ણ જન્મોત્સવની ઉજવણી થઈ. શહેરભરમાં ઠેર ઠેર મટકી ફોડના કાર્યક્રમો યોજાયા, જેમાં વલ્લભ રેસીડેન્સી ખાતે વિશેષ ઉજવણી જોવા મળી. ઇસ્કોન મંદિર, વૈષ્ણવ હવેલીઓ અને સ્વામિનારાયણ મંદિરો સહિત અનેક ધાર્મિક સ્થળોએ ભક્તિમય માહોલ સર્જાયો હતો. મંદિરોને આસોપાલવ અને ફૂલોથી શણગારવામાં આવ્યા હતા, અને પોલીસ દ્વારા કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા વિશેષ બંદોબસ્ત ગોઠવાયો હતો.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મોત્સવ નિમિત્તે સમગ્ર ગુજરાત ભક્તિના રંગમાં રંગાયું છે. દ્વારકા, ડાકોર, તુલસીશ્યામ, શામળાજી અને કેલીયા વાસણા જેવા ધામોમાં જન્માષ્ટમીની ભવ્ય ઉજવણી થઈ. આ સ્થળોએ રોશની અને દીપોત્સવ સાથે ગોકુળ-મથુરા જેવો માહોલ સર્જાયો હતો. મોટી સંખ્યામાં ભક્તોએ લાંબી કતારોમાં ઊભા રહી પ્રભુના દર્શન કર્યા. બાળકોને કૃષ્ણ અને રાધાના સ્વરૂપમાં સજાવી લાવવામાં આવ્યા હતા. સમગ્ર રાજ્યમાં રાત્રિ દરમિયાન ભજન-કિર્તન, રાસ-ગરબા અને મટકીફોડના કાર્યક્રમો યોજાયા હતા, જેમાં યુવાનોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો. મધરાત્રિએ શંખનાદ, મહાઆરતી અને ફટાકડા ફોડીને જન્મોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવી.

જન્માષ્ટમી ૨૦૨૬ પર્વ નિમિત્તે ગુજરાતના અનેક પ્રસિદ્ધ કૃષ્ણ મંદિરોમાં ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવી. દ્વારકા, ડાકોર અને તુલસીશ્યામ જેવા તીર્થધામોમાં મધ્યરાત્રિએ કૃષ્ણ જન્મના વધામણાં "નંદ ઘેર આનંદ ભયો, જય કનૈયા લાલ કી" ના નાદ સાથે થયા. ડાકોરમાં રાજા રણછોડરાયજીની આરતીથી ઉત્સવનો પ્રારંભ થયો, જેમાં દૂર દૂરથી ભક્તો ઉમટી પડ્યા. મંદિરોને આધુનિક રોશની અને દીપમાળાથી શણગારવામાં આવ્યા હતા. દ્વારકામાં ૫૨૫૩મો જન્મોત્સવ મંગળા આરતી અને અભિષેક દર્શન સાથે ઉજવાયો. તુલસીશ્યામમાં પણ ભક્તોએ સોનાના મુગટથી સુશોભિત ભગવાનના દર્શન કર્યા. અમદાવાદના ઈસ્કોન મંદિરમાં ખાસ ડ્રોન શો અને ૫૬ ભોગનું આયોજન થયું.

ઉત્તરપ્રદેશના વૃંદાવનમાં સ્થિત પ્રસિદ્ધ બાંકે બિહારી મંદિરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના સ્વરૂપને સતત એકીટશે નિહાળવાની મનાઈ છે. આ અનોખી પરંપરા મુજબ, દર બે થી ત્રણ મિનિટે ભગવાનની મૂર્તિ સમક્ષ એક મખમલી પડદો પાડી દેવાય છે, જે ‘ઝાંખી દર્શન’ તરીકે ઓળખાય છે. માન્યતા અનુસાર, ભગવાન બાંકે બિહારીની આંખોમાં અસાધારણ વશીકરણ શક્તિ છે. જો કોઈ ભક્ત તેમને તન્મયતાથી નિહાળે, તો ઠાકોરજી ભક્તિથી વશીભૂત થઈને પોતાનું સિંહાસન છોડીને તેની સાથે ચાલવા લાગે છે. આ 400 વર્ષ જૂની પ્રથા ભક્તોને ભગવાનના અલૌકિક આકર્ષણથી બચાવવા અને તેમને સાંસારિક ભાવનામાં પરત લાવવા માટે છે.

મહારાષ્ટ્રમાં ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) હવે ધાર્મિક સ્થળોએ અપાતા લંગર, ભંડારા અને મહાપ્રસાદ જેવા મોટા ખાદ્ય વિતરણ કાર્યક્રમો માટે નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. આ કાર્યક્રમો માટે હવે FDA ની પૂર્વ મંજૂરી ફરજિયાત રહેશે, જેથી ખાદ્ય ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા જળવાઈ રહે. દાદર ગુરુદ્વારા મેનેજમેન્ટે આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે, ભક્તોને સ્વચ્છ અને સલામત ખોરાક આપવાને પ્રાથમિકતા ગણાવી છે. આ નિયમોનું પાલન કરીને ખાદ્ય સુરક્ષાના ધોરણો મજબૂત બનશે.

સમગ્ર ગુજરાતમાં જન્માષ્ટમીનો પાવન પર્વ હર્ષોલ્લાસ અને ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવાયો. ગોધરાના ઐતિહાસિક રણછોડજી મંદિરે ભક્તોનો ભારે ધસારો જોવા મળ્યો, જ્યાં મટકી ફોડ કાર્યક્રમનું વિશેષ આયોજન કરાયું. અમરેલી જિલ્લાના લોર ગામે, નાળિયેરી અને આંબાના તોરણોથી સજાવાયેલા ગામમાં ભવ્ય રથયાત્રા અને મટકી ફોડ ઉત્સવ યોજાયો, જેણે ગામને ગોકુળનગરી જેવો માહોલ આપ્યો. નસવાડીમાં શ્રાવણ માસ અને જન્માષ્ટમીનો સંગમ જોવા મળ્યો, જ્યાં શિવ અને કૃષ્ણ ભક્તિમાં ભક્તો લીન બન્યા.

આજે જન્માષ્ટમીના પાવન અવસરે દેવભૂમિ દ્વારકાના જગત મંદિરમાં વિશેષ તૈયારીઓ સાથે ભક્તોનો અવિરત ધસારો જોવા મળ્યો. ‘જય દ્વારકાધિશ’ ના નાદથી મંદિર ગુંજી ઉઠ્યું. આ ખાસ દિવસે, દેશભરમાં શ્રીકૃષ્ણ જન્મોત્સવની ઉજવણી થઈ રહી છે ત્યારે, દ્વારકાધિશના દર્શન માટે હજારો ભક્તો ઉમટી પડ્યા છે. વહેલી સવારની મંગળા આરતી બાદ પ્રભુની સ્નાન વિધિ (અનઘોળ) કરવામાં આવી. જન્મોત્સવની ઉજવણીને પગલે મંદિરને અદ્ભૂત શણગાર અને રોશનીથી સજાવવામાં આવ્યું છે.

જન્માષ્ટમીના પાવન અવસરે, ભક્તો ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જન્મની ઉજવણી કરે છે, ઉપવાસ રાખે છે અને રાત્રે પૂજા-અર્ચના કરે છે. આ સમય મીરાં બાઈની શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યેની અતૂટ ભક્તિને યાદ કરવાનો પણ છે. મીરાં બાઈ શ્રીકૃષ્ણને પોતાના પતિ માનતા હતા. ઐતિહાસિક પુરાવા મુજબ, બાળપણમાં મીરાં જે 'મુરલીધર જી' મૂર્તિની પૂજા કરતા હતા, તે આજે પણ રાજસ્થાનના પાલી જિલ્લાના ઘાણેરાવ મહેલમાં સુરક્ષિત છે. આ કાળા આરસપહાણની 14 ઇંચ ઊંચી, લગભગ 500 વર્ષ જૂની મૂર્તિ, ચિત્તોડગઢથી ઘાણેરાવ સુધીના પ્રવાસની સાક્ષી છે.

ઉત્તર પ્રદેશના વૃંદાવનમાં આવેલું શ્રી બાંકે બિહારી મંદિર તેની અનોખી પરંપરા માટે જાણીતું છે. અહીં ભક્તોને ભગવાનના સતત દર્શન કરવાની મનાઈ છે, કારણ કે દર 2-3 મિનિટે પડદો પાડી દેવામાં આવે છે. આ પ્રથા 'ઝાંખી દર્શન' તરીકે ઓળખાય છે. એવી માન્યતા છે કે જો ભક્ત એકીટશે ઠાકોરજીની આંખોમાં જોશે, તો બિહારીજી પ્રેમવશ થઈને ભક્ત સાથે ચાલ્યા જશે. આ જ કારણ છે કે આ પડદા પ્રથા શરૂ કરાઈ.

જન્માષ્ટમી નિમિત્તે ભગવાન દ્વારકાધીશનો દિવ્ય શૃંગાર કરવામાં આવ્યો છે. આ વર્ષે અમદાવાદથી પસંદ કરાયેલા કાપડમાંથી વૃંદાવનના કારીગરોએ 5 મહિનાની મહેનતે તૈયાર કરેલા કેસરી રંગના 'ચાગદાર વાઘા' અને રાજકોટના કારીગરોએ ઘડેલો સોનાનો 'પાટિયારા હાર' ધરાવાશે. આ વાઘા પર સોનેરી તારથી જરદોશી વર્ક, રત્નો અને સ્વરોસ્કી ડાયમંડનું જડતર છે. 'પાટિયારા હાર' ચાંદીના પેન્ડન્ટ પર કુંદન, મોતી અને હીરા જડી સોનાનો ઢોળ ચડાવી તૈયાર કરાયો છે.

નીમ કરોલી બાબાના જીવન પર આધારિત ફિલ્મ ‘હનુમાન અંશ’ હાલ ચર્ચામાં છે. એક સિનેમા હોલમાં, એક વૃદ્ધ મુસ્લિમ દર્શક ખુલ્લા પગે ફિલ્મ જોતા જોવા મળ્યા, જેનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે. સફેદ કુર્તા-પાયજામા અને ટોપી પહેરેલા આ દર્શક થિયેટરમાં ચંપલ કાઢીને ફિલ્મમાં મગ્ન જણાયા. તેમની આસ્થા અને ધર્મને લઈને કોઈ ભેદભાવ ન રાખવાની ભાવનાએ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું. યુઝર્સે આ વીડિયો પર 'રાજકારણથી મુક્ત ભારત' જેવી પ્રતિક્રિયાઓ આપી. આ ફિલ્મ નીમ કરોલી બાબાના પ્રભાવને દર્શાવે છે.

ગીર સોમનાથના પ્રસિદ્ધ સોમનાથ મહાદેવ મંદિર, જે 'હરિહર તીર્થ' તરીકે ઓળખાય છે, ત્યાં ૨૦૨૬ની જન્માષ્ટમીની ભવ્ય ઉજવણી થઈ રહી છે. આ પવિત્ર સ્થળ શિવ અને કૃષ્ણ બંને ભક્તો માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. જન્માષ્ટમી નિમિત્તે, મંદિર પરિસરમાં શિવભક્તોનો 'હર હર મહાદેવ' અને કૃષ્ણભક્તોનો 'જય કનૈયાલાલ કી' નાદ ગુંજી ઉઠ્યો છે. ભક્તોએ પ્રાતઃ આરતીમાં ભાગ લીધો હતો. ભાલકા તીર્થ અને આસપાસના વિસ્તારોને શણગારવામાં આવ્યા છે. મધ્યરાત્રિએ કૃષ્ણ જન્મોત્સવની આરતી સાથે ઉજવણી ચરમસીમાએ પહોંચશે.

ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના જન્મોત્સવ નિમિત્તે દેશભરમાં ઉત્સાહનો માહોલ છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભગવાન કૃષ્ણના ઉપદેશોને યાદ કરીને સૌને શુભકામનાઓ પાઠવી છે અને આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ પવિત્ર દિવસ સૌના જીવનમાં સકારાત્મક ઊર્જા લાવશે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ પણ દેશવાસીઓને જન્માષ્ટમીની શુભેચ્છા આપી, ભગવાન કૃષ્ણના જીવનમાંથી પ્રેરણા લઈને સત્ય, ન્યાય અને કરુણાના માર્ગ પર ચાલવાની અપીલ કરી. મંદિરોમાં વહેલી સવારથી ભક્તોની ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે.

ભગવાન શ્રી કૃષ્ણનું જીવન માત્ર આધ્યાત્મિક જ નહીં, પરંતુ ભારતીય ભૂગોળ અને સંસ્કૃતિને આકાર આપતો સુવર્ણ ઇતિહાસ છે. તેમના જીવનકાળ દરમિયાન જ્યાં પણ તેમના ચરણ પડ્યા, તે સ્થળો પવિત્ર તીર્થસ્થાન બન્યા. મથુરા, ગોકુળ, વૃંદાવન, ઉજ્જૈન, કુરુક્ષેત્ર અને દ્વારકા જેવા શહેરો આજે તેમના આધ્યાત્મિક પ્રભાવ હેઠળ વિશ્વભરમાં પ્રસિદ્ધ છે. આ સ્થળો માત્ર ધાર્મિક મહત્વ જ નથી ધરાવતા, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક વિકાસમાં પણ મહત્વનો ફાળો આપે છે. ગુજરાતના ભાલકા તીર્થ પર તેમણે દેહત્યાગ કર્યો, જે આજે આધ્યાત્મિક શાંતિનું પ્રતીક છે.

જન્માષ્ટમી 2026 ભાદરવા મહિનાની કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમી તિથિએ કૃષ્ણ જન્માષ્ટમી ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે 4 સપ્ટેમ્બર 2026, શુક્રવારે કૃષ્ણ જન્મોત્સવ ઉજવાશે. આ પવિત્ર તિથિએ મધ્યરાત્રિના સમયે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ થયો હતો. આ વખતે ગૃહસ્થ અને વૈષ્ણવ સંપ્રદાય બંને એક જ દિવસે ઉજવણી કરશે. પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત રાત્રે 11:05 થી 12:35 સુધી રહેશે. મનોકામના પૂર્ણ કરવા માટે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને ચાંદીની વાંસળી અર્પણ કરી શકાય છે.

દિગ્ગજ અભિનેતા મુકેશ ખન્નાએ 'વંદે માતરમ' અંગે શર્મિલા ટાગોરના નિવેદન પર આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. શર્મિલાના મુજબ, અન્ય ધર્મના લોકો 'વંદે માતરમ' ને સ્વીકારી કે સમજી ન શકે. ખન્નાએ સવાલ કર્યો કે અન્ય ધર્મોની ચિંતાઓ 'વંદે માતરમ' પ્રત્યેના દ્રષ્ટિકોણ પર કેમ અસર કરવી જોઈએ? તેમણે શર્મિલાના લગ્ન અને નામના પરિવર્તન પર ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, "તમે આખી જિંદગી હિન્દુ તરીકે જીવ્યા અને લગ્ન માટે 'આયશા બેગમ' બન્યા." તેમણે બંગાળી સંસ્કૃતિમાં ઉછેર પામેલા શર્મિલાને પૂછ્યું કે અચાનક તેમને કેમ લાગે છે કે અન્ય ધર્મના લોકો તેને સ્વીકારશે નહીં.

દરેક ઘરમાં ઈશ્વરની પૂજા-અર્ચના થતી હોય છે, ભલે રીત ગમે તે હોય. દૈનિક પૂજા મનને શાંત, પવિત્ર અને એકાગ્ર બનાવે છે, નકારાત્મક વિચારો દૂર કરે છે અને શ્રદ્ધા દ્રઢ બનાવે છે. નિયમિત પૂજા, દીવો અને આરતીથી ઘરમાં પોઝિટિવ વાઇબ્રેશન સર્જાય છે અને બાળકોમાં સંસ્કારનું સિંચન થાય છે. ભાગદોડ ભરી જિંદગીમાં દૈનિક પૂજા જ ઈશ્વર સાથે જોડવાનું માધ્યમ છે. સમયના અભાવે પદ્ધતિસર પૂજા ન થાય તો માનસ પૂજા કે હૃદયથી કરેલી પ્રાર્થના પણ સ્વીકારાય છે.

જન્માષ્ટમી 2026 ની ઉજવણી દ્વારકામાં ધામધૂમથી થઈ રહી છે, જ્યાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની કર્મભૂમિ એવા સુવર્ણ નગરીમાં અનેરો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. સમગ્ર દ્વારકા નગરી અને જગત મંદિરને આકર્ષક રોશની અને ફૂલોથી શણગારવામાં આવ્યા છે. વહેલી સવારથી જ મંગળા આરતીના દર્શન માટે હજારો ભક્તો ઉમટી પડ્યા છે, જેઓ 'જય દ્વારકાધીશ'ના નાદ સાથે ભક્તિમાં લીન છે. દર્શન માટે 2 થી 3 કિલોમીટર લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે, અને વહીવટીતંત્ર દ્વારા ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે.

શ્રાવણના છેલ્લા સોમવારે ભગવાન શિવની પૂજાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે શિવલિંગ પર જળ અને બિલીપત્ર ચડાવી 'ઓમ નમઃ શિવાય'નો જાપ કરો. મંદિર કે ઘરમાં પૂજા કરો, જરૂરિયાતમંદોને દાન આપો અને કોઈની મદદ કરો. વાદ-વિવાદ કે કઠોર શબ્દો બોલવાથી બચો. શ્રાવણ પૂરો થવાની સાથે આ દિવસ ભક્તો માટે ભક્તિ અને પ્રાર્થનાને મજબૂત કરવાનો છેલ્લો મોકો છે. સાચા મનથી પ્રાર્થના કરવી અને ભગવાન શિવ પ્રત્યેની પ્રામાણિક ભક્તિ જ આ દિવસને ખાસ બનાવી શકે છે.

અરવલ્લીના શામળાજી મંદિરમાં જન્માષ્ટમી 2026 ની ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવી. વહેલી સવારે 6 વાગ્યે મંદિરના દ્વાર ખુલતા જ હજારો ભક્તોએ મંગળા આરતીમાં ભાગ લીધો. ત્યારબાદ, ભગવાન શામળિયાનો દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને સાકર જેવા પવિત્ર દ્રવ્યો વડે 'પંચામૃત અભિષેક' અને વિશેષ શૃંગાર કરવામાં આવ્યો. ભક્તોએ 'જય રણછોડ, માખણ ચોર' ના નારા લગાવ્યા. મંદિર ટ્રસ્ટ અને પોલીસ દ્વારા સુરક્ષા અને વ્યવસ્થા માટે સુચારુ આયોજન કરાયું હતું.

પાટણ જિલ્લામાં સ્થિત ‘છત્રપતેશ્વર મહાદેવ’ શિવાલય, જે વડોદરાના રાજવી પરિવારે બંધાવ્યું છે. તેની અનોખી છત્રી આકારની રચનાને કારણે આ નામ પડ્યું. સંવત 1829માં પ્રથમ સયાજીરાવ ગાયકવાડે દામાજીરાવની યાદમાં તેનું નિર્માણ કર્યું, જેમાં લગભગ 25 હજાર રૂપિયાનો ખર્ચ થયો. આ મંદિરની સ્થાપત્ય શૈલી દક્ષિણ ભારતીય મંદિરો જેવી છે, જેમાં માત્ર પથ્થર અને ચૂનાનો ઉપયોગ થયો છે. તેમાં 36 થાંભલા છે અને તેનો સમગ્ર વહીવટ રાજપરિવાર કરે છે. આ મંદિર કલા-કારીગરીનો ઉત્તમ નમૂનો છે, જેમાં ગોપ-ગોપીઓ અને રાસક્રીડાની કલાકૃતિઓ તેમજ ભગવાન સદાશિવના સંપૂર્ણ પરિવારના દર્શન થાય છે.

ભાવનગરમાં આગામી ૮ સપ્ટેમ્બર, મંગળવારથી મહામંગલકારી પર્વાધિરાજ પર્યુષણના મહાપર્વની ઉજવણી ભકિતમય માહોલમાં થશે. આ પર્વ દરમિયાન જૈન સમાજ જૈનાચાર્યોની નિશ્રામાં જપ, અનુષ્ઠાન, વ્યાખ્યાન અને તપશ્ચર્યા જેવી આરાધનાઓમાં લીન થઈ જશે. તપાસંઘના ઉપક્રમે વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરાયું છે, જેમાં તપસ્વીઓના પારણા, કલ્પસુત્ર ઘરે લઈ જવાનો આદેશ, અને સુપન ઝુલાવવાનો સમાવેશ થાય છે. તમામ દેરાસરો અને ઉપાશ્રયો રોશનીથી ઝળહળી ઉઠશે.

ભાવનગર સહિત સમગ્ર ગોહિલવાડ કૃષ્ણમય બન્યું છે. નંદના લાલાના જન્મોત્સવની ઉજવણી માટે ધર્મસ્થાનકો, હવેલીઓ અને મંદિરો રોશનીથી ઝળહળી ઉઠ્યા છે. ઠેર-ઠેર મટકીફોડ, ગોકુળીયા સહિતના કાર્યક્રમો યોજાશે. મધ્યરાત્રિએ શંખનાદ, ઘંટનાદ અને આતશબાજી સાથે 'નંદ ઘેર આનંદ ભયો'ના જયઘોષ થશે. ભાવિકો ઉપવાસ અને એકટાણા કરશે. આવતીકાલે નોમના દિવસે નંદ મહોત્સવની ઉજવણી કરાશે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના લીંબડી તાલુકાનું શિયાણી ગામ 'ઝાલાવાડની દ્વારકા' તરીકે પૂજાય છે. અહીં બિરાજમાન શ્રી કેશવરાયજીનું મંદિર ભક્ત મીરાંબાઈના સમર્પણ અને ચમત્કારિક ઇતિહાસનું પ્રતીક છે. 450 વર્ષ પહેલાં સ્થપાયેલી આ પ્રતિમા પાછળનો રસપ્રદ ઇતિહાસ છે. મીરાંબાઈએ માત્ર ત્રણ વર્ષની ઉંમરે કૃષ્ણની આ અલૌકિક પ્રતિમા પૂજવાનું શરૂ કર્યું હતું. મેવાડથી સંઘ સાથે શિયાણી આવેલા મીરાંબાઈએ 'પગ ઘૂંઘરું બાંધ મીરાં નાચી રે' ભજન પ્રથમ વખત અહીં ગાયું હતું. તેમના આગમનથી ઠાકોર સાહેબની અસાધ્ય બીમારી દૂર થઈ હતી.

જન્માષ્ટમી એટલે અધર્મ પર ધર્મના વિજય, અત્યાચાર સામે સત્યની જીત અને અંધકારમાં આશાના પ્રકાશના જન્મનું પ્રતીક. ભાદ્રપદ મહિનાની કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમીની મધરાતે મથુરાની જેલમાં દેવકી અને વાસુદેવના પુત્ર તરીકે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ થયો હતો. અત્યાચારી કંસના ભય અને જેલના અંધકાર વચ્ચે થયેલો આ જન્મ, પરિસ્થિતિ ગમે તેટલી મુશ્કેલ હોય, સત્ય અને ધર્મનો પ્રકાશ હંમેશા જીતે છે તેવો સંદેશ આપે છે. આ ઘટના કૃષ્ણ જન્મની દિવ્ય અને રોમાંચક ગાથા દર્શાવે છે.

મહાભારતની કથા મુજબ, દ્વારકામાં અપશુકન અને લોકોમાં કલહ વધી રહ્યો હતો. પરિસ્થિતિ વણસતા શ્રીકૃષ્ણએ વડીલો સાથે ચર્ચા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે ઋષિઓના શાપને કારણે દ્વારકામાં નકારાત્મકતા વધી રહી છે, જે ટાળવી મુશ્કેલ છે. પોતાના પ્રાણોની રક્ષા માટે આ સ્થાન છોડવું હિતકારી રહેશે. શ્રીકૃષ્ણએ પ્રભાસ ક્ષેત્રનું મહત્વ સમજાવ્યું, જ્યાં ચંદ્રદેવ પણ શાપ મુક્ત થયા હતા. પ્રભાસ જઈ સ્નાન, તર્પણ અને સત્સંગ કરવાથી સંકટ સામે લડવાનું આત્મબળ મળશે. આ ઘટના શીખવે છે કે પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિમાં મોહ જાળવી રાખવાને બદલે યોગ્ય સમયે બદલાવ કરવો ડહાપણભર્યું છે.

દેશભરમાં આજે શ્રીકૃષ્ણ જન્માષ્ટમીની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે. સૂર્યોદયથી લઈને રાત સુધી અષ્ટમી તિથિ રહેશે. આજે મથુરા, વૃંદાવન, દ્વારકા, પુરી અને મોટાભાગના મંદિરોમાં જન્માષ્ટમી ઉજવવામાં આવી રહી છે. શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ રાતના આઠમાં મુહૂર્તમાં થયો હતો, તેથી કૃષ્ણ જન્મોત્સવ રાત્રે જ ઉજવવાની પરંપરા છે. આ આઠમું મૂહુર્ત 4-5 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે 12:00થી 12:48 સુધી રહેશે. જે લોકો રાત્રે ભગવાનની પૂજા કરી શકતા નથી, તેઓ દિવસભર આઠમની તિથિ દરમિયાન કોઈપણ સમયે શ્રીકૃષ્ણનું પૂજન કરી શકે છે.

પાટણમાં પર્યુષણ પર્વ દરમિયાન કતલખાના અને માંસ-મટન-ઇંડાની દુકાનો બંધ રાખવા ગુજરાત પ્રાણી કલ્યાણ બોર્ડના સભ્ય શાહ ધીરજલાલ પુનમચંદ દ્વારા જિલ્લા કલેક્ટર સમક્ષ લેખિત રજૂઆત કરવામાં આવી છે. આ રજૂઆતમાં જૈન સમાજની ધાર્મિક લાગણી અને અહિંસાના સિદ્ધાંતને ધ્યાનમાં રાખી કાયદેસર કે ગેરકાયદેસર રીતે ચાલતા તમામ કતલખાના તેમજ માંસ-મટન અને ઇંડાની દુકાનો 9 સપ્ટેમ્બરથી 16 સપ્ટેમ્બર સુધી બંધ રાખવા અને તેનો કડક અમલ કરાવવાની માંગ કરવામાં આવી છે.