p /pdiv style="text-align: justify; "સમગ્ર ભારત આજે રંગો, ઉમંગ અને ભાઈચારાના તહેવાર હોળીની ઉજવણીમાં ડૂબેલું છે. શેરીએ શેરીએ અબીર-ગુલાલની છોળો ઉડી રહી છે અને લોકો પરસ્પર વેરઝેર ભૂલીને એકબીજાને ગળે મળી રહ્યા છે. આ પાવન પ્રસંગે દેશના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા રાષ્ટ્રને હાર્દિક શુભેચ્છાઓ પાઠવી છે./divh2 style="text-align: justify;"bરાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુનો સંદેશ /b/h2div style="text-align: justify;"રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ દેશવાસીઓને અભિનંદન પાઠવતા જણાવ્યું કે, "હોળીનો આ પર્વ લોકોના જીવનમાં પ્રેમ અને નવી આશાનો સંચાર કરે છે. આ તહેવાર આપણી સામાજિક એકતા અને ભાઈચારાના બંધનને વધુ મજબૂત બનાવે છે." તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ રંગોનો ઉત્સવ દરેકના જીવનમાં ખુશીઓ લાવશે અને સૌ સાથે મળીને વિકસિત રાષ્ટ્રના નિર્માણમાં પોતાનું અમૂલ્ય યોગદાન આપશે. br/divdiv style="text-align: justify;"br/divdiv style="text-align: justify;"a target="_blank"blockquote class="twitter-tweet" a href="https://twitter.com/rashtrapatibhvn/status/2029019245179543634"/a /blockquote script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"/script/a/divh3 style="text-align: justify;"bપીએમ મોદીએ પાઠવી હોળીની શુભેચ્છા /b/h3div style="text-align: justify;"વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશભરમાં ફેલાયેલા ઉત્સાહની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે, "રંગો અને હરખથી ભરેલો આ તહેવાર દરેક ભારતીય માટે આનંદદાયક રહે. દરેકના જીવનમાં સફળતા, સુખ અને સમૃદ્ધિના રંગો ખીલે તેવી મારી મનોકામના છે. પીએમ મોદીએ હોળીની વિશેષતા સમજાવતા એક સંસ્કૃત શ્લોક ટાંક્યો હતો,"ઉદ્ભિનસ્થાબાકવત્સનસુભાગાહ પૂર્વે ખાનમરુન્નર્તિતાહ, પુષ્પોદ્ગિર્ન પરાગ પાંખડીઓ અત્પરપકંડ ત્વિશાહ. ગંભીરક્રમપંચમોનમદપિક્ધ્વનોચ્છલદ્ગીતેયહ, પ્રત્યુજ્જીવિત્મનમાથોસવ ઇવ ક્રીડંત્યમુ ભૂરુહ."/divdiv style="text-align: justify;"a target="_blank"blockquote class="twitter-tweet" a href="https://twitter.com/narendramodi/status/2029032608533971054"/a /blockquote script async src="https://platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"/script/a/divdiv style="text-align: justify;" /divh4 style="text-align: justify;"bસંસ્કૃત શ્લોકનો અર્થ /b/h4div style="text-align: justify;"જેનો અર્થ થાય છે કે વસંતના આગમન સાથે કુદરત જે રીતે નવા પુષ્પો અને પરાગથી ખીલી ઉઠે છે, તેવી જ રીતે હોળીનું વાતાવરણ સમગ્ર સૃષ્ટિમાં નવી ઊર્જા ભરી દે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે હોળીની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે ચારેબાજુ પ્રસન્નતા ફેલાવીને દરેક હૃદયને આનંદથી ભરી દે છે. /divdiv style="text-align: justify; "br/divdiv /div

અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં ફસાયેલા ગુજરાતીઓને બચાવવા સાંસદે રજૂઆત કરી, ભારત સરકાર એક્શન મોડમાં આવી, Dubai કોન્સ્યુલેટની મદદ, હેલ્પલાઇન જાહેર કરાઈ; પરિવારોમાં આશાનું કિરણ.

ફેબ્રુઆરી 2026માં અમદાવાદ રેલ મંડળે યાત્રી અને માલભાડા આવક તથા ટિકિટ તપાસમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કર્યું. કુલ આવક રૂ. 690 કરોડ થઈ, જે પાછલા વર્ષ કરતાં 11.10% વધારે છે. માલ લોડિંગમાં પણ વધારો થયો. વંદે ભારત એક્સપ્રેસ શરૂ થઈ અને ડિજિટલ ટિકિટિંગને પ્રોત્સાહન મળ્યું. ગાંધીધામ-આદિપુર સેક્શન પર Quadrupling થયું અને સ્વચ્છતા અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું.

પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને લીધે એરસ્પેસ બંધ થતાં ગલ્ફ દેશોમાં ફસાયેલા ભારતીયોને સ્વદેશ લાવવા Spicejet દ્વારા UAEથી 8 સ્પેશિયલ ફ્લાઇટ્સનું આયોજન કરાયું છે. કુવૈતમાં 300 જેટલા ભારતીયો ફસાયા છે, જેમને મદદ માટે સરકારે વિનંતી કરાઈ છે. આ ફ્લાઇટ્સ મુંબઈ, દિલ્હી અને કોચી માટે ઉપડશે. Spicejet દ્વારા પરિસ્થિતિને જોતા ફુજૈરાહ-દિલ્હી અને ફુજૈરાહ-મુંબઈ વચ્ચેની નિયમિત સેવાઓ પણ શરૂ કરાશે.

ગલ્ફ યુદ્ધથી પંજાબના બાસમતી ચોખાના નિકાસકારો પર અસર; ફાઝિલ્કાથી નિકાસ થયેલ લાખો ટન ચોખા અટવાયા. શિપિંગ એજન્સીઓ પ્રતિ કન્ટેનર 2000 DOLLAR માંગી રહી છે, જે ચૂકવવામાં મિલરો અસમર્થ છે. કેન્દ્ર સરકારને હસ્તક્ષેપ કરવા વિનંતી, યુદ્ધના કારણે પ્રતિ ક્વિન્ટલ 800 રૂપિયા ભાવ વધશે.",

જસ્ટિસ નાગરત્નાએ કહ્યું કે જજોએ ચુકાદા વખતે કેરિયરની ચિંતા કર્યા વગર, અલોકપ્રિય નિર્ણયોથી ડર્યા વગર શપથ અને ન્યાયિક ધર્મનું પાલન કરવું જોઈએ. કેરળ હાઈકોર્ટમાં તેમણે બંધારણીયતા અને મૂળભૂત માળખાના સિદ્ધાંતના સંદર્ભમાં ન્યાયિક સમીક્ષાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને જાળવવા અને અસંમતિવાળા નિર્ણયોને ન્યાયિક સ્વતંત્રતાનો ભાગ ગણાવ્યા.

ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ વચ્ચે દુબઈ ગયેલા સાબરકાંઠા અને ખેડાના 50 જેટલા ગુજરાતી પ્રવાસીઓ ફસાયા. Flight રદ થતા તેઓ Mohista શહેરમાં અટવાયા છે. પ્રવાસીઓએ સરકાર પાસે મદદ માંગી છે, કારણ કે ખાડી દેશોમાંથી ભારતીયોને પરત લાવવા માટે Indigo અને Air India દ્વારા ફ્લાઈટ્સ શરૂ કરાઈ છે અને 200 ગુજરાતીઓ અમદાવાદ પરત ફર્યા છે.",

નેપાળમાં 5 માર્ચે પ્રતિનિધિ સભાની ચૂંટણી પહેલાં મધેશ પ્રાંતના મહોત્તરી જિલ્લામાં વિસ્ફોટ થયો, જેમાં બે રાહદારીઓ ઘાયલ થયા. સુરક્ષા એજન્સીઓ એલર્ટ થઈ છે. IED હોવાની શંકા છે પણ કોઈ આતંકવાદી જૂથે જવાબદારી સ્વીકારી નથી. Police અને સેનાએ તપાસ હાથ ધરી. Election શાંતિપૂર્ણ થાય તે જરૂરી છે.",

ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધમાં ફસાયેલા ગુજરાતીઓને સરકારે પરત લાવ્યા. Dubaiમાં ફસાયેલા અને ઉમરાહ કરવા ગયેલા પણ હેમખેમ પરત ફર્યા. Ahmedabad એરપોર્ટ પર 200થી વધુ ગુજરાતીઓનું સ્વાગત થયું. સરકારે ફ્લાઈટની વ્યવસ્થા કરી અને બે દિવસમાં લોકોને પરત લાવવાની વ્યવસ્થા કરી. ખાડી દેશોમાંથી ભારતીયોને લાવવા માટે 58 Flights ચલાવાશે. IndiGo અને Air India પણ મદદ કરશે. ભારત સરકારે એર સ્પેસ બંધ થતા લોકોને મદદ કરી.",

આજે દેશભરમાં ધુળેટીની હર્ષોલ્લાસથી ઉજવણી, જેમાં મહાકાલ મંદિરમાં વિશેષ ભસ્મ આરતી થઈ. રાજસ્થાનમાં ઉત્સાહ અને જયપુરમાં વિદેશી મહેમાનોએ DJ સાથે ધુળેટી મનાવી. ભરતપુરમાં 200 વર્ષ જૂની પરંપરા જળવાઈ. અખિલેશ યાદવે મનોજ તિવારીને વીડિયોથી શુભકામનાઓ પાઠવી અને દિલ્હીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ. ITBPના જવાનોએ પેંગોંગ લેક પર ધુળેટીની ઉજવણી કરી.",

આજે શેરબજાર અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ઘટ્યું; સેન્સેક્સ 1700 પોઈન્ટ ઘટ્યો. જિયોપોલિટિકલ તણાવથી ફુગાવો અને કંપની નફામાં ઘટાડાનું જોખમ છે. રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરે છે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધ્યા, દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹100 સુધી પહોંચી શકે છે. સાઉથ કોરિયાનું બજાર તૂટ્યું. અમેરિકી બજારમાં રિકવરી આવી છે. 'ગિફ્ટ નિફ્ટી' વૈશ્વિક સંકેતો આપે છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં હોળી માત્ર રંગોનો તહેવાર નથી, પરંપરા, ભક્તિ અને આસ્થાનો સંગમ છે. મથુરાથી કાશી સુધી UP ફાગણના ગીતો અને અબીર-ગુલાલથી રંગાયું છે. કાશીમાં રંગભરી એકાદશી પર ભક્તો શિવ સાથે હોળી રમશે, શાહજહાંપુરમાં 'લાટ સાહેબ'ની યાત્રા નીકળશે. Ayodhyaમાં ભક્તિ અને આનંદ છવાયો.

ગુજરાત અને દેશ દુનિયાના સમાચાર સંદેશ ન્યૂઝના આ ન્યૂઝ બ્લોગ પર ક્લિક કરીને વાંચો. 04 માર્ચના BREAKING NEWS વાંચવા માટે આ પેજ પર બનેલા રહો અને રિફ્રેશ કરતા રહો. Categories: મારું ગુજરાત, દેશ, દુનિયા, Crime, ધર્મ.

ઈરાનમાં અલી ખામેનેઇના નિધન બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા નવા સુપ્રીમ લીડર બન્યા. 'એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ' દ્વારા આ નિર્ણય લેવાયો. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, IRGCનું દબાણ હતું. મોજતબા શિયા ધર્મગુરુ છે, તેઓ સત્તાવાર માળખામાં વગદાર છે. US ટ્રેઝરીએ તેમના પર પ્રતિબંધો પણ લાદ્યા હતા. અગાઉ તેમનું નામ ઉત્તરાધિકારીની યાદીમાં નહોતું.

અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધને લીધે હોર્મુઝ રૂટ બંધ થતા 1,109 ભારતીય નાવિકો ફસાયા. પશ્ચિમ એશિયાના 8 દેશોએ એરસ્પેસ બંધ કરી, 1,117 ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ્સ રદ થઈ. પાકિસ્તાનમાં US કોન્સ્યુલેટ પર હુમલો થયો, 34 લોકો માર્યા ગયા. ઇરાન-ઇઝરાયલ-અમેરિકા યુદ્ધની ભારતમાં અસર જાણો.",

મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ પર ઈઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધના વાદળો. ગેસ સપ્લાય ખોરવાતા પ્રોપેન અને નેચરલ ગેસની અછત સર્જાઈ. Ceramic ઉદ્યોગ એકાદ સપ્તાહમાં બંધ થવાની ભીતિ. ગેસ કંપનીઓ પાસે સ્ટોક ઓછો હોવાથી સપ્લાય બંધ થવાની શક્યતા. 50 ટકા કાપ સાથે ઉદ્યોગ ચાલુ રાખવો પણ મુશ્કેલ. યુદ્ધ ન અટક્યું તો ઉદ્યોગ સંપૂર્ણ બંધ થઈ શકે છે.

US Israel Iran Warથી ખાડીના દેશો યુદ્ધમાં છે. ભારત પાસે 50 દિવસ ચાલે તેટલું જ તેલ છે, યુદ્ધ લંબાશે તો ક્રૂડ સંકટ આવશે. રશિયાએ ભારતને મદદ માટે તૈયારી બતાવી છે.",

US-Israelના હવાઈ હુમલા વચ્ચે, ઈરાનની ‘એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ’ દ્વારા ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબાને સુપ્રીમ લીડર તરીકે પસંદ કરાયા હોવાના દાવા છે. IRGCના દબાણ હેઠળ આ નિર્ણય લેવાયો હોવાનું મનાય છે, જે ચર્ચાસ્પદ છે.

ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા પછી ખાડીના સમુદ્રી રસ્તાઓ જોખમી બન્યા છે. શીપીંગ કંપનીઓએ દરેક કન્ટેનર પર 2000-4000 ડોલરનો Emergency Tax લાગુ કર્યો છે. ભારતની નિકાસ પર અસર થવાની શક્યતા છે, કોમર્સ મંત્રાલય નજર રાખી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયાના દરિયાઈ રસ્તાઓ પર જોખમ વધ્યું છે.

હોમુર્ઝની ખાડી બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઈલ ઉપરાંત LPGની આયાતને અસર થઈ છે, ચોખા અને ફળોની નિકાસ પણ અટવાઈ. યુદ્ધને પગલે ભારતના 10 કાર્ગો રદ થયા, જેમાં 4.6 લાખ ટન LPGનો જથ્થો અટવાયો. આનાથી વેપાર પર વ્યાપક અસર થઈ રહી છે.

pimg src="https://static.gujaratsamachar.com/content_image/content_image_ec409f0e-7ca1-4a56-97eb-a757b1b74727.jpeg" data-filename="3-rice.jpg"br/ppઅમદાવાદ : ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ પછી પશ્ચિમ એશિયામાં પરિસ્થિતિ ઝડપથી ખરાબ થઈ રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા ખતરો અને શિપિંગમાં વિક્ષેપને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે. ક્રૂડ ઓઈલ અને કુદરતી ગેસના પુરવઠા પર દબાણની સાથે ભારતના બાસમતી ચોખાની નિકાસ પર પણ ગંભીર અસર પડી છે.br/ppઓલ ઈન્ડિયા રાઇસ એક્સપોર્ટર્સ એસોસિએશનના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતથી ખાડી દેશોમાં મોકલવામાં આવતા આશરે ૪૦૦,૦૦૦થી ૬૦૦,૦૦૦ ટન બાસમતી ચોખા ભારતીય બંદરો પર અથવા ગંતવ્ય દેશોના બંદરો પર પરિવહનમાં અટવાઈ ગયા છે. સામાન્ય રીતે, ખાડી દેશોમાં ચોખા પહોંચવામાં લગભગ ૪૦ દિવસ લાગે છે, પરંતુ વર્તમાન કટોકટીએ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ખોરવી નાખી છે./p

કેન્દ્ર સરકારે IS 1893 (ભાગ 1): 2025ની ગેઝેટ સૂચના રદ્દ કરી, હવે સુધારેલ સિસ્મિક કોડના અમલ પહેલાં સમીક્ષા થશે. મેટ્રો અને બિલ્ડિંગ પ્રોજેક્ટ્સ પર અસરને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો છે. હાલ IS 1893 (ભાગ 1): 2016 અમલમાં રહેશે. ગુજરાતમાં ચાલુ પ્રોજેક્ટ્સ પર તાત્કાલિક અસર નહીં થાય. ડિઝાઇનર્સ IS 1893:2016 મુજબ કામગીરી ચાલુ રાખશે. સલામતી સાથે પ્રોજેક્ટની આર્થિક બાબતો જાળવવી જરૂરી છે.

યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI)એ Google સાથે મળીને આધારકાર્ડ સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા માટે પહેલ કરી છે. હવે આધારકાર્ડમાં ફેરફાર માટે અધિકૃત કેન્દ્રોના સરનામાં Google Maps પર સરળતાથી મળી જશે. આનાથી લોકોને આધાર કેન્દ્રો શોધવામાં સરળતા રહેશે અને સમય બચશે. આ સુવિધાથી આધાર અપડેટની પ્રક્રિયા સરળ બનશે.

ગુજરાત અને દેશ દુનિયાના સમાચાર સંદેશ ન્યૂઝના આ ન્યૂઝ બ્લોગ પર ઉપલબ્ધ છે. 04 માર્ચના બ્રેકીંગ ન્યૂઝ માટે આ પેજ રિફ્રેશ કરતા રહો. US-Israel-Iran Warની અપડેટ્સ, દેશ, દુનિયા, રાજકારણ અને અન્ય સમાચાર જાણવા માટે જોડાયેલા રહો.

ભારતીય રિફાઇનર્સ પશ્ચિમ આફ્રિકા, ઓમાન, US સહિત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ટાળી ક્રૂડ ઓઇલ માટે વૈકલ્પિક રૂટ્સ પસંદ કરે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વધતા સ્થળ ખરીદી માટે 'ઓઇલ ઓન વોટર'નો વિચાર છે. પ્રતિબંધોને લીધે શિપમેન્ટ વધ્યું છે. ભારત ૨૫ દિવસનો સ્ટોક વાપરે તેવી શક્યતા છે.

ઇઝરાયેલ-અમેરિકાના યુદ્ધ અને ઈરાનની આક્રમકતાથી ઓઈલ પુરવઠો બંધ થતાં વૈશ્વિક બજારો ધરાશાયી થયા. ક્રુડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા. Bombay Stock Exchange-BSE, National Stock Exchange-NSE હોળી નિમિત્તે બંધ રહ્યા. અમેરિકી બજારોમાં Dow Jones માં 850 અને NASDAQ માં 525 પોઈન્ટનો કડાકો થયો.

ડૉ. જય નારાયણ વ્યાસ દ્વારા લિખિત આ લેખમાં સેમ્યુઅલ સ્ટોક્સ નામના એક અમેરિકન અબજોપતિની વાત છે, જેમણે બ્રિટિશરોની ગુલામી દરમિયાન ભારતમાં રક્તપિત્તિયાઓની સેવા કરી, હિમાચલમાં સફરજનની ખેતી શરૂ કરાવી અને 'એપલ સ્ટેટ ઑફ ઇન્ડિયા' બનાવ્યું. તેમણે ગાંધીજી સાથે સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભાગ લીધો અને હિન્દુ ધર્મ અપનાવ્યો. આ લેખ તેમના જીવન અને યોગદાનને ઉજાગર કરે છે.

ફેબ્રુઆરી 2026 માં IDFC FIRST BANK માં 590 કરોડનું કૌભાંડ બહાર આવ્યું જેમાં કર્મચારીઓએ ગેરરીતિ આચરી. બેન્કના MD એ તપાસના આદેશ આપ્યા અને કર્મચારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા. દેશમાં આવા BANK કૌભાંડો સામાન્ય છે. ભ્રષ્ટ કર્મચારીઓ ડિજિટલ અરેસ્ટ જેવા ગુનાઓમાં પણ સામેલ હોય છે. આવા કર્મચારીઓને આકરી સજા થવી જોઈએ. RBIના આંકડા પ્રમાણે દર ચાર કલાકે એક BANK કર્મચારી ફ્રોડ કેસમાં પકડાય છે.

આ વાર્તા શેવડીવદર ગામ અને ઓઘડદાસ નામના મુખીના ઓટલાની આસપાસ ફરે છે, જ્યાં તેઓ ન્યાય કરે છે. ગામનું સુંદર વર્ણન, બજાર અને ઓઘડદાસના વ્યક્તિત્વને રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. લાખા અને મેપા વચ્ચેના વિવાદમાં ઓઘડદાસ વિચિત્ર રીતે ન્યાય કરે છે, જે આ વાર્તાને રસપ્રદ બનાવે છે. The story showcases rural life and justice system.

માયા ભદૌરિયા સામાન્ય રીતે ધુળેટી એટલે પાણીના ફુવારા, કેમિકલવાળા રંગો અને ઘોંઘાટિયા મ્યુઝિક વચ્ચેની મસ્તી, પણ રંગોનો આ ઉત્સવ માનસિક શાંતિ, જીવનનો સ્વીકાર અને આત્મવિશ્વાસનું માધ્યમ બની પણ બની શકે એ ખબર છે? ભારતના નકશા પર એવીય જગ્યાઓ છે જ્યાં ધુળેટી માત્ર તહેવાર નથી, પણ જીવન જીવવાની ફિલોસોફી છે. આ સ્થાનો પર રમાતી ધુળેટી આપણને શીખવે છે કે જો દૃષ્ટિકોણ બદલાય, તો સૌથી મોટો ડર પણ ઉત્સવ બની શકે છે. દુનિયામાં બીજે ક્યાંય મૃત્યુને ઉત્સવ તરીકે ઊજવવામાં આવતું નથી, પણ મોક્ષ નગરી ગણાતી કાશીમાં એવું માનવામાં આવે છે કે જેની ચિતાની ભસ્મ સાથે મહાદેવ હોળી રમે છે, તે જીવ જન્મ-મરણના ફેરામાંથી મુક્ત થઈ જાય છે. અહીં ‘શવ’ માં પણ ‘શિવ’ જોવાની દૃષ્ટિ મળે છે. રાખ એ અગ્નિથી શુદ્ધ થયેલું તત્ત્વ છે. ભસ્મથી રમવું એ મનની નકારાત્મકતાને બાળીને શુદ્ધ થવાનું પ્રતીક છે. મસાણે કી હોલીઃ મૃત્યુના ડર પર વિજય કાશીની ‘મસાણે કી હોલી’ એટલે કે મસાણની હોળી એ માત્ર એક ઉત્સવ નથી, પરંતુ જીવન અને મૃત્યુ પ્રત્યેના ભારતીય દૃષ્ટિકોણની એક અદભુત અભિવ્યક્તિ છે. જ્યાં આખી દુનિયા રંગો અને ગુલાલથી હોળી રમે છે, ત્યાં કાશીના મણિકર્ણિકા ઘાટ પર ભભૂતિ અને ચિતાની ભસ્મથી હોળી રમવામાં આવે છે. આ ઉત્સવનો સૌથી ઊંડો સંદેશ મૃત્યુનો સ્વીકાર છે. સામાન્ય રીતે સ્મશાન એ ડર અને શોકનું પ્રતીક મનાય છે, પણ કાશીમાં તે ઉત્સવનું સ્થાન છે. અહીં જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેનો ભેદ મટી જાય છે. અહીં મૃત્યુ એ અંત નથી, પણ મુક્તિનો માર્ગ છે. પૌરાણિક માન્યતા માન્યતા છે કે રંગભરી એકાદશીના દિવસે ભગવાન શિવ માતા પાર્વતીનું ગૌણું (વિદાય) કરાવીને કાશી લાવ્યા હતા. ત્યારે તેમણે પોતાના ભક્તો સાથે ગુલાલથી હોળી રમી હતી. પરંતુ સ્મશાનમાં વસતાં ભૂત, પ્રેત, પિશાચ અને અઘોરીઓ આ મિલનના સાક્ષી બની શક્યાં નહોતાં. તેથી, બીજા દિવસે મહાદેવ પોતે મણિકર્ણિકા ઘાટ પર આવીને આ અતૃપ્ત આત્માઓ અને સાધકો સાથે ચિતાની ભસ્મથી હોળી રમે છે. ડમરુના નાદે અઘોરીઓનું નૃત્ય આ હોળી માત્ર રાખ ઉડાડવા પૂરતી મર્યાદિત નથી. આ દિવસે ઘાટ પર સેંકડો ડમરુઓ એકસાથે ગુંજી ઊઠે છે જે તાંડવની અનુભૂતિ કરાવે છે. ‘હોરી ખેલે મસાને મેં...’ જેવાં પારંપરિક ભજનો અને ફાગણના ગીતો ગાવામાં આવે છે, જે વાતાવરણને ભક્તિમય બનાવી દે છે. આ દિવસે હજારોની સંખ્યામાં સાધુઓ, અઘોરીઓ અને સ્થાનિક લોકો મણિકર્ણિકા ઘાટ પર એકઠા થાય છે. ‘હર હર મહાદેવ’ ના નાદ સાથે આકાશમાં ચિતાની રાખ ઉડે છે. આ દૃશ્ય ભયાનક લાગી શકે, પરંતુ તેમાં એક ગૂઢ આધ્યાત્મિક શાંતિ અને શિવ પ્રત્યેનો અનન્ય પ્રેમ છુપાયેલો હોય છે. સામાજિક સમાનતાનો સંદેશ સ્મશાનમાં દરેક વ્યક્તિ સમાન છે- ન કોઈ અમીર, ન કોઈ ગરીબ, ન કોઈ જ્ઞાતિ કે જાતિ. જ્યારે ભસ્મ હવામાં ઉડે છે અને દરેકનાં શરીર પર લાગે છે, ત્યારે બધાં એકસરખાં જ દેખાય છે. આ હોળી સામાજિક ભેદભાવ ભૂલીને અંતિમ સત્યને સ્વીકારવાનો સંદેશ આપે છે વિદેશી પર્યટકોનું આકર્ષણ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં આ ઉત્સવ વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતો બન્યો છે. વિશ્વભરના ફોટોગ્રાફર્સ અને સંશોધકો આ અદભુત દૃશ્યને કેમેરામાં કેદ કરવા કાશી આવે છે. તે ભારતીય સંસ્કૃતિની એ શક્તિ દર્શાવે છે જે મૃત્યુ જેવા ગંભીર વિષયને પણ આધ્યાત્મિક ઉત્સવમાં બદલી શકે છે. જો કાશી આપણને અંતિમ સત્યનો સ્વીકાર કરતા શીખવે છે, તો શાંતિનિકેતન આપણને જીવનને સૌમ્યતાથી જીવવાની કળા શીખવે છે. શાંતિનિકેતનનો બસંતોત્સવ પ્રકૃતિ સાથે સંવાદ શાંતિનિકેતનનો બસંતોત્સવ એ માત્ર રંગોનો તહેવાર નથી, પરંતુ પ્રકૃતિના પરિવર્તનને ઉત્સવમાં બદલવાની એક અનોખી કળા છે. વિશ્વકવિ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે જ્યારે આ પરંપરાની શરૂઆત કરી, ત્યારે તેમનો મુખ્ય હેતુ ‘ઋતુરાજ વસંત’ના આગમનને ગીત, નૃત્ય અને સાહિત્ય દ્વારા વધાવવાનો હતો. અહીંની હોળીમાં કોઈ દેકારો કે જબરદસ્તી નથી, પરંતુ સૌમ્યતા અને સંસ્કારિતાનો સમન્વય જોવા મળે છે. આ ઉત્સવમાં વસંતના પ્રતીક સમાન પીળાં વસ્ત્રો પહેરેલા વિદ્યાર્થીઓ રવીન્દ્ર સંગીતના તાલે નૃત્ય કરે છે. અહીં ભીના રંગોને બદલે માત્ર સૂકા ગુલાલનો ઉપયોગ થાય છે, જેને બંગાળી સંસ્કૃતિમાં ‘અબીર’ કહેવામાં આવે છે. આ ઉત્સવમાં કેસૂડાના ફૂલોનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આયુર્વેદિક દૃષ્ટિએ કેસૂડો શીતળતા આપે છે. આજની ભાગદોડ અને પરીક્ષાના તણાવ વચ્ચે જીવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે શાંતિનિકેતનનો આ ઉત્સવ એક ‘કલ્ચરલ ડિટોક્સ’ સમાન છે.