ધિરાણ વ્યવસ્થામાં ગોલ્ડ લોનનો હિસ્સો આગામી પાંચ વર્ષમાં વધીને ૧૦ ટકા સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. હાલમાં, નાણાં વર્ષ ૨૦૨૪માં આ હિસ્સો માત્ર બે ટકા હતો, જ્યારે નાણાં વર્ષ ૨૦૨૬માં તે પાંચ ટકા રહ્યો હતો. ઊંચા વ્યાજ દરવાળી અનસિકયોર્ડ લોનની સરખામણીમાં, ગોલ્ડ લોન સસ્તી અને સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહી છે. આજની પેઢી વારસાગત સોનાનો ઉપયોગ લોન માટે કરી રહી છે, કારણ કે તે નીચા વ્યાજ દરે ઉપલબ્ધ છે. રિટેલ ધિરાણમાં ગોલ્ડ લોન્સનો હિસ્સો ૨૦ ટકાથી વધીને ૪૧ ટકા સુધી પહોંચ્યો છે.

EPFO દ્વારા કર્મચારીઓને Employees' Deposit Linked Insurance (EDLI) સ્કીમ હેઠળ ₹7 લાખ સુધીનું મફત જીવન વીમા કવર આપવામાં આવે છે. આ માટે કર્મચારીઓએ કોઈ પ્રીમિયમ ચૂકવવાની જરૂર નથી. આ યોજનાનો સંપૂર્ણ પ્રીમિયમ નોકરીદાતા દ્વારા કર્મચારીના બેઝિક પગાર + DA ના 0.50% હિસ્સા સ્વરૂપે જમા થાય છે. EDLI યોજના હેઠળ, PF સભ્યના અકાળ મૃત્યુના કિસ્સામાં, નોમિનીને ઓછામાં ઓછા 2.50 લાખ અને વધુમાં વધુ 7 લાખ રૂપિયા સુધીનો વીમો મળે છે. આ લાભ ફક્ત તે કર્મચારીઓને મળે છે જેણે મૃત્યુના 12 મહિના પહેલાં સતત નોકરી કરી હોય.

40 થી 50 વર્ષની "સેન્ડવિચ પેઢી" પર આ લેખ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેઓ એકસાથે બે પેઢીઓ, એટલે કે વૃદ્ધ માતા-પિતા અને બાળકોની જરૂરિયાતો પૂરી કરવાના ભારે દબાણ હેઠળ જીવે છે. આ પેઢીને તેમના માતા-પિતાની તબીબી અને નાણાકીય સહાય, બાળકોના શિક્ષણ અને લગ્ન, તેમજ પોતાની નિવૃત્તિનું આયોજન જેવા અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે. આવક, ખર્ચ, દેવા અને રોકાણોનું સંચાલન કરતી વખતે નાણાકીય અને ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવવું એ એક મોટી સમસ્યા છે.

8મા પગાર પંચની ભલામણોની કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. હાલ 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની ચર્ચા ચાલી રહી છે. જો આ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થાય તો વર્તમાન બેઝિક પે (મૂળ પગાર) ગણિત મુજબ બમણો થઈ શકે છે. પરંતુ, કર્મચારીઓની ગ્રોસ સેલરી (કુલ પગાર) બમણી નહીં થાય. કારણ કે ગ્રોસ પે માં DA, HRA અને અન્ય ભથ્થાં પણ સામેલ હોય છે. બેઝિક પે વધવાથી ગ્રોસ સેલરીમાં વધારો ચોક્કસ થશે, પરંતુ તે બમણો થઈ શકતો નથી. 8મા પગાર પંચની રચના નવેમ્બર 2025માં થઈ હતી.

LPG e-KYC ની છેલ્લી તારીખ નજીક છે! Indane, Bharat Gas અને HP Gas ના ગ્રાહકો માટે 23 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં આ કામ પૂરું કરવું ફરજિયાત છે. જો તમે આ નહિ કરો તો LPG કનેક્શન બંધ થઇ શકે છે અને સરકારી સબસિડી મળવાનું બંધ થઇ શકે છે. સારી વાત એ છે કે આ પ્રક્રિયા તમે સ્માર્ટફોન દ્વારા ઘરે બેઠા જ પૂરી કરી શકો છો. આ માટે આધાર કાર્ડ, રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર અને LPG ID ની જરૂર પડશે. ચોક્કસ કંપનીની એપનો ઉપયોગ કરીને Face Authentication દ્વારા KYC પૂર્ણ કરી શકાય છે.

ખેડૂતોને અચાનક ખર્ચાઓ માટે એગ્રીકલ્ચર ગોલ્ડ લોન એક સારો વિકલ્પ છે, જેમાં સોનું ગીરો મૂકીને નાણાં મેળવી શકાય છે. જોકે, બેંકોના વ્યાજ દરો અલગ-અલગ હોય છે, તેથી લોન લેતા પહેલાં તેની સરખામણી કરવી જરૂરી છે. SBI નો વ્યાજ દર 7.25% થી શરૂ થાય છે, જ્યારે અન્ય બેંકોના દર અલગ હોઈ શકે છે. 1 લાખ રૂપિયાની લોન 12 મહિના માટે 7.25% ના દરે લેતાં માસિક EMI આશરે 8,664 રૂપિયા થશે, જેમાં કુલ વ્યાજ લગભગ 3,970 રૂપિયા થશે. પ્રોસેસિંગ ફી અને અન્ય શુલ્કની પણ તપાસ કરવી હિતાવહ છે.

ભારતીયો માટે FD એ સુરક્ષિત રોકાણનો વિકલ્પ છે. SBI અને PNB, બે મોટી સરકારી બેંકો, 2 વર્ષની FD પર વિવિધ વ્યાજ દર ઓફર કરે છે. સામાન્ય ગ્રાહકો, સિનિયર સિટીઝન અને સુપર સિનિયર સિટીઝન માટે SBI 6.40% થી 7.05% અને PNB 6.30% થી 7.10% વ્યાજ દર પ્રદાન કરે છે. સુપર સિનિયર સિટીઝન માટે PNB વધુ ફાયદાકારક છે, જ્યારે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે SBI થોડો વધુ દર આપે છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારી ઉંમર અને રકમ અનુસાર સરખામણી કરવી હિતાવહ છે.

બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (BOI) સહિત ઘણી બેંકોએ ચેક પેમેન્ટના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો છે. હવે 'Alphanumeric Code' વાળી નવી ચેકબુકનો ઉપયોગ કરવો પડશે. 31 ડિસેમ્બર, 2026 પછી ₹50,000 કે તેથી વધુ રકમના જૂના ચેક, જેમાં Alphanumeric Code નહિ હોય, તે સ્વીકારવામાં આવશે નહિ. આ નવો કોડ ચેકની સુરક્ષા અને વેરિફિકેશન માટે છે, જેથી છેતરપિંડી અને નકલી ચેક રોકી શકાય. RBI ચેક ક્લિયરન્સ પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા માંગે છે. નવી ચેકબુક માટે બેંકો દ્વારા SMS અને ઈમેલ દ્વારા અરજી કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં, ઘણા લોકો ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને ઘરનું ભાડું ચૂકવે છે, જે દેખીતી રીતે સ્માર્ટ લાગે છે. પરંતુ, આમાં નાણાકીય જોખમો છુપાયેલા છે. ક્રેડિટ કાર્ડથી ભાડું ચૂકવવાથી તમારા ધિરાણના ખર્ચ, ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન અને સિબિલ સ્કોર પર અસર પડે છે. જો તમે પણ આ રીતે ભાડું ચૂકવો છો, તો આર્થિક નુકસાનથી બચવા માટે 5 ખાસ બાબતોનું ધ્યાન રાખો. આ ભૂલો ભવિષ્યમાં મોટી મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.

Tata Tiago CNG કાર ઓછા બજેટમાં એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. આ કાર કોમ્પેક્ટ સાઈઝ, સારા ફિચર્સ અને સેફ્ટી સાથે આવે છે. જો તમે 20 હજાર રૂપિયા ડાઉન પેમેન્ટ કરીને આ CNG કાર ખરીદો છો, તો 9.8% વ્યાજ દરે 4 વર્ષ માટે EMI 16,168 રૂપિયા આવશે. 5 વર્ષ માટે 13,353 રૂપિયા અને 6 વર્ષ માટે 11,790 રૂપિયા EMI થશે. 7 વર્ષના પ્લાનમાં EMI 10,557 રૂપિયા થશે. આ આંકડા ઉદાહરણરૂપ છે અને બેંક, લોન સમયગાળો, સિબિલ સ્કોર પર આધાર રાખે છે.

જૂનું ઘર વેચીને Capital Gain Tax બચાવવા આવકવેરા કાયદાની કલમ 54 અથવા 54F હેઠળ ટેક્સ છૂટ મેળવી હોય, તો તેના નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા પર ટેક્સ સાથે પેનલ્ટી પણ લાગી શકે છે. જો લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન (LTCG) પર ટેક્સ બચાવવા નવું ઘર ખરીદ્યું હોય, તો તે 3 વર્ષ સુધી વેચી શકાતું નથી. આ લોક-ઇન અવધિ દરમિયાન ઘર વેચવા પર મળેલી ટેક્સ છૂટ રદ થઈ શકે છે અને નોટિસ પણ આવી શકે છે.

બેન્કિંગ વ્યવહારો માટે ચેક બુકનો ઉપયોગ કરનારાઓ માટે મહત્વના સમાચાર છે. બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (BOI) સહિત ઘણી જાહેર અને ખાનગી બેન્કોએ હવે 'Alphanumeric Code' ધરાવતી નવી ચેકબુક આપવાનું શરૂ કર્યું છે. ગ્રાહકોને નવી ચેકબુક માટે તરત જ અરજી કરવા જણાવાયું છે, જેથી ભવિષ્યમાં મોટા પેમેન્ટમાં અડચણ ન આવે. 31 ડિસેમ્બર, 2026 પછી રૂ. 50,000 કે તેથી વધુના Alphanumeric Code વગરના ચેક સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આ કોડ ચેકની સુરક્ષા વધારશે અને છેતરપિંડી અટકાવશે. RBI પણ CTS દ્વારા ચેક ક્લિયરિંગ ઝડપી બનાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે.

ઘરમાં પડેલા જૂના સોનાના દાગીના વેચી નવા ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? તો તમને Capital Gains Tax લાગી શકે છે. ઇન્કમ ટેક્સ ઍક્ટ મુજબ, જૂનું સોનું વેચીને મળેલી રકમમાંથી નવું સોનું ખરીદવાથી ટેક્સમાંથી રાહત મળતી નથી. આ બંને અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝેક્શન ગણાય છે. સોનાને Capital Asset ગણવામાં આવે છે. નફા પર ટેક્સ લાગે છે, કુલ કિંમત પર નહીં. 24 મહિના પહેલા વેચો તો STCG, પછી વેચો તો LTCG લાગે છે. Section 54F હેઠળ નવું મકાન ખરીદી LTCG ટેક્સ બચાવી શકાય છે.

ઘણા લોકો માને છે કે ₹1 કરોડનું નિવૃત્તિ ભંડોળ ઊભું કરવા માટે ખૂબ જ નાની ઉંમરે રોકાણ શરૂ કરવું જરૂરી છે, પરંતુ આ વિચાર ખોટો છે. નિષ્ણાતોના મતે, 40 વર્ષની ઉંમરે પણ SIP દ્વારા સરળતાથી મોટું ભંડોળ એકત્ર કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો દર મહિને ₹15,000 SIP દ્વારા ઇક્વિટી સ્કીમમાં 18 વર્ષ સુધી રોકાણ કરવામાં આવે, તો 12% વાર્ષિક વળતર સાથે ₹1 કરોડથી વધુનું ભંડોળ બની શકે છે. આ પદ્ધતિ ખાનગી અને સ્વ-રોજગાર ધરાવતા લોકો માટે પણ ફાયદાકારક છે.

બાળકના જન્મ સાથે જ તેના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને શિક્ષણની ચિંતા રહે છે. આજના મોંઘવારીના યુગમાં શિક્ષણ ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. યોગ્ય સમયે નાના રોકાણથી આ ખર્ચને સરળતાથી સુરક્ષિત કરી શકાય છે. ઇન્ડિયા પોસ્ટની ત્રણ શ્રેષ્ઠ સ્કીમ્સમાં દર મહિને માત્ર 1,000 રૂપિયાના રોકાણથી સંતાનના ભવિષ્યને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવી શકાય છે. સ્કૂલ એડમિશન માટે RD, દીકરા માટે PPF અને દીકરી માટે SSY શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો છે.

મોંઘવારીના યુગમાં ઘણા લોકો પગાર જમા થતાં જ આર્થિક તંગી અનુભવે છે. બિનજરૂરી ખર્ચ કરવાની આદતને કારણે આવું થાય છે. આ સમસ્યામાંથી બહાર આવવા માટે, વ્યક્તિએ પોતાના ખર્ચના ટ્રિગર્સ શોધવા જોઈએ, સ્પષ્ટ બજેટ બનાવવું જોઈએ અને 30 દિવસનો નિયમ અપનાવવો જોઈએ. બચતને ઓટોમેટ કરવી અને નાણાકીય પ્રગતિ પર નજર રાખવી પણ અનિવાર્ય છે.

કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ PF ઉપાડવાની પ્રક્રિયાને અત્યંત સરળ બનાવી છે. જો તમે ક્લેમ કરતા પહેલાં KYC અપડેટ, પાન કાર્ડ (PAN), આધાર કાર્ડ અને બેન્ક એકાઉન્ટ લિંક જેવા જરૂરી કામ પૂરા કરશો, તો 'ઓટો ક્લેમ સિસ્ટમ' દ્વારા તમારો પીએફ ક્લેમ માત્ર 24 કલાકમાં જ સેટલ થઈ જશે. આ નવી સુવિધાથી લાખો કર્મચારીઓને લાંબી રાહ જોવી પડશે નહીં. 24 કલાકના ઓટો ક્લેમનો લાભ ફક્ત KYC અપડેટેડ સભ્યોને મળશે, જેમનું પાન, આધાર અને બેન્ક એકાઉન્ટ EPF સાથે લિંક હોય અને ક્લેમ અરજીમાં કોઈ ભૂલ ન હોય.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) ની બેઠકના મિનિટ્સ સૂચવે છે કે જો ખાદ્ય અને ઇંધણના ભાવમાં મોટો વધારો ચાલુ રહ્યો, તો Policy Rate વધારવાનું વિચારવામાં આવી શકે છે. 2026-27 ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ફુગાવા 5.9% સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જેના કારણે વ્યાજ દરમાં વધારો અનિવાર્ય બની શકે છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ ફુગાવાના જોખમો પર ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે, ખાસ કરીને પુરવઠા-બાજુના આંચકા અને અપેક્ષાઓ વધી રહી હોવાથી. આ સંજોગોમાં, નાણાકીય નીતિમાં કડકાઈ લાવવાની જરૂર પડી શકે છે.

સોનાની શુદ્ધતા, મેકિંગ ચાર્જ અને ચોરીના ડર સામે ગોલ્ડ ETF એક સુરક્ષિત અને સસ્તો વિકલ્પ છે. આ એક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ છે જે 99.5% શુદ્ધ સોનાની કિંમત પર શેરબજારમાં ટ્રેડ થાય છે. એક ETF યુનિટ 1 ગ્રામ શુદ્ધ સોના બરાબર હોય છે, જે ડિજિટલ સ્વરૂપે સુરક્ષિત રહે છે. તેમાં મેકિંગ ચાર્જ કે લોકર ભાડું લાગતું નથી અને કાર્યકારી કલાકોમાં વેચીને સીધા બેંક ખાતામાં પૈસા મેળવી શકાય છે. Zerodha, Groww જેવા બ્રોકર દ્વારા સરળતાથી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે.

પોસ્ટ ઑફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) સ્કીમ જોખમ વિના મોટી બચત કરવાનો ઉત્તમ માર્ગ છે. આ 5 વર્ષની યોજનામાં, સરકારની ગેરંટી સાથે વાર્ષિક 6.70% ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ મળે છે. દર મહિને ₹5,000 જમા કરાવવાથી 5 વર્ષ પછી લગભગ ₹3.56 લાખનું ફંડ મળશે. આ સ્કીમ ₹100થી શરૂ કરી શકાય છે અને તે સુરક્ષિત રિટર્ન પ્રદાન કરે છે. ખાતાધારક 12 હપ્તા ભર્યા બાદ લોન પણ લઈ શકે છે અને 3 વર્ષ બાદ પ્રી-મેચ્યોર ક્લોઝરનો વિકલ્પ પણ ઉપલબ્ધ છે.

મહિનાના અંતે ઉછીના પૈસા માંગવાની જરૂરિયાતને ટાળવા માટે, તમારા પગારને 4 ભાગમાં વહેંચવાની અસરકારક પદ્ધતિ અપનાવી શકો છો. આનાથી માત્ર તમારી બચત જ નહીં વધે, પરંતુ નાણાકીય સ્થિરતા પણ સુનિશ્ચિત થશે. પગાર આવતાની સાથે જ, 50% રકમ જરૂરી ઘર ખર્ચાઓ, 20% બચત અને રોકાણ માટે, 20% વ્યક્તિગત આનંદ અને મનોરંજન માટે, અને બાકીના 10% ઈમરજન્સી ફંડ માટે અલગ રાખો. આ પદ્ધતિ તમને નાણાકીય વ્યવસ્થાપનમાં મદદ કરશે.

ટેક્સ પોર્ટલ પર ડેટા મિસમેચ કે મોટા વ્યવહારોને કારણે ઇન્કમટેક્સ સ્ક્રુટિની નોટિસ આવી શકે છે. હવે આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે 'ફેસલેસ' અને ટેકનોલોજી આધારિત છે, તેથી અધિકારી સમક્ષ રૂબરૂ જવાની જરૂર નથી. રિટર્નમાં દર્શાવેલ વિગતો અને ફોર્મ 26AS/Annual Information Statement (AIS) વચ્ચે તફાવત, મોટા નાણાકીય વ્યવહારો, રિયલ એસ્ટેટ કે શેર ટ્રેડિંગની વિસંગતતાઓ, ખોટી કપાતના દાવા જેવા કારણોસર નોટિસ આવી શકે છે. પુરાવા સાથે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં ઇન્કમટેક્સ પોર્ટલ પર ઓનલાઇન સ્પષ્ટતા રજૂ કરવી આવશ્યક છે.

વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે પોસ્ટ ઑફિસ સિનિયર સિટિઝન્સ સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. આ સરકારી યોજનામાં ₹30 લાખનું મહત્તમ રોકાણ કરી 8.2% વાર્ષિક વ્યાજ દર મુજબ દર વર્ષે ₹2,46,000 વ્યાજ મળે છે, જે ત્રિમાસિક ₹61,500 થાય છે. માસિક ધોરણે આશરે ₹20,500ની ગેરન્ટેડ આવક પ્રાપ્ત થાય છે. 5 વર્ષની મુદત બાદ ખાતું લંબાવી શકાય છે અને 80C હેઠળ ટેક્સ લાભ પણ મળે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI) ફ્લોટિંગ રેટ લોનમાં વ્યાજ દરોના ફેરફારની અસર ગ્રાહકો પર ઝડપથી લાવવા એક નવો ડ્રાફ્ટ લાવી રહી છે. આ પ્રસ્તાવ 11 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી સૂચનો માટે ખુલ્લો છે અને 1 એપ્રિલ, 2027થી અમલમાં આવી શકે છે. હોમ લોનની EMIમાં તાત્કાલિક ફેરફાર નહિ થાય, પરંતુ દર રીસેટની ફ્રીક્વન્સી વધશે, જેનાથી ગ્રાહકોને વ્યાજ દરમાં ઘટાડાનો લાભ કે વધારાની અસર વહેલી જોવા મળશે. આ નિયમો મુખ્યત્વે ફ્લોટિંગ-રેટ લોન, ખાસ કરીને હોમ લોન પર લાગુ થશે.

સરકારી કર્મચારીઓ 8મા પગાર પંચની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. બેઠકો બાદ, કમિશન સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો સાથે ચર્ચા કરશે, જેમાં 31 ઓગસ્ટથી સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન જયપુર, ચેન્નઈ અને પુડુચેરીમાં બેઠકો યોજાશે. મે 2027 સુધીમાં અહેવાલ રજૂ થવાની શક્યતા છે. કર્મચારીઓ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે; 7મા પગાર પંચમાં 2.57 હતું. 8મા પગાર પંચ માટે 3.8 થી 4.0 સુધીની માંગણીઓ છે, પરંતુ સરકાર 2.0 થી 2.50 વચ્ચે નક્કી કરી શકે છે. 2.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે પગાર ₹58,400 અને 2.57 સાથે ₹75,044 સુધી પહોંચી શકે છે.

PPF અને SIP, કઈ રોકાણ યોજના 15 વર્ષ બાદ વધુ ફાયદો આપશે તે અંગે મૂંઝવણ ધરાવતા લોકો માટે આ એક વિસ્તૃત સરખામણી છે. PPF, એક સુરક્ષિત સરકારી યોજના, 7.1% નિશ્ચિત વ્યાજ દર આપે છે અને મેચ્યોરિટી પર ટેક્સ-ફ્રી રિટર્ન પ્રદાન કરે છે. બીજી તરફ, SIP મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ દ્વારા બજારના ઉતાર-ચઢાવ સાથે 12% જેટલું ઊંચું રિટર્ન આપી શકે છે, પરંતુ તેના પર ટેક્સ લાગુ પડી શકે છે. 15 વર્ષના રોકાણ બાદ, SIP નોંધપાત્ર રીતે વધુ નફો આપી શકે છે, પરંતુ PPF તેની સુરક્ષા અને ટેક્સ-ફ્રી લાભને કારણે એક સ્થિર વિકલ્પ રહે છે.

પોસ્ટ ઓફિસની રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) યોજના સુરક્ષિત રોકાણ અને મજબૂત વળતર માટે ઉત્તમ છે. આ યોજનામાં દરરોજ ફક્ત ₹195 બચાવીને, તમે પાંચ વર્ષ પછી ₹4.18 લાખ અને બીજા પાંચ વર્ષ પછી કુલ ₹10 લાખથી વધુ એકત્ર કરી શકો છો. આ સરકારી યોજના જોખમમુક્ત છે અને 6.7% વ્યાજ દર આપે છે. માસિક હપ્તો ભરવામાં નિષ્ફળતા પર 1% દંડ લાગે છે અને ચાર હપ્તા ચૂકી જવાથી ખાતું બંધ થઈ શકે છે.

LIC પોલિસી આર્થિક મુશ્કેલીમાં સમય પહેલાં સરન્ડર કરતા પહેલા તેના ફાયદા-નુકસાન સમજવા જરૂરી છે. સરન્ડર કરવાથી જમા કરેલી સંપૂર્ણ રકમ પરત મળતી નથી અને કંપની કપાત બાદ સરન્ડર વેલ્યૂ આપે છે. પોલિસી બંધ થતાં વીમા કવચ પણ સમાપ્ત થઈ જાય છે. ખાસ કરીને શરૂઆતના વર્ષોમાં નુકસાન વધુ થઈ શકે છે. પ્રીમિયમ ભરવામાં મુશ્કેલી હોય તો પોલિસીને Paid-up કરવાનો વિકલ્પ વિચારી શકાય, જેમાં મેચ્યોરિટી રકમ ઘટે છે. તેથી નિર્ણય પહેલાં સરન્ડર વેલ્યૂ અને Paid-up વેલ્યૂની માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.

LIC ની ખાસ પેન્શન યોજનાઓ નિવૃત્તિ બાદ સુરક્ષિત અને નિશ્ચિંત ભવિષ્ય માટે શ્રેષ્ઠ છે. આ સિંગલ પ્રીમિયમ યોજનાઓમાં રોકાણકાર માત્ર એક જ વાર એકસાથે રકમ જમા કરાવે છે. ત્યારબાદ, પોલિસીધારકને આજીવન દર મહિને ₹25,000 સુધીનું નિશ્ચિત માસિક પેન્શન મળે છે. ₹25,000 માસિક પેન્શન માટે આશરે ₹40-42 લાખનું રોકાણ કરવું પડે છે. મૃત્યુ બાદ નોમિનીને રોકેલી મૂળ રકમ પરત મળે છે. 6 મહિના બાદ લોન અને ગંભીર બીમારીમાં સરેન્ડરની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.

ભારતીય રોકાણકારો હવે સંપત્તિ સર્જનની પરંપરાગત પદ્ધતિઓથી આગળ વધી રહ્યા છે. ઈક્વિટી, FD, સોનું અને રિયલ એસ્ટેટ હજુ પણ મહત્વના છે, પરંતુ પ્રાઇવેટ ક્રેડિટ, સ્ટ્રક્ચર્ડ ડેટ, રિયલ એસેટ્સ, ઇન્ટરનેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ અને ક્રિપ્ટોકરન્સી જેવા નવા વિકલ્પો પણ લોકપ્રિય બની રહ્યા છે. ખાસ કરીને યુવા અને HNI રોકાણકારો ડાઇવર્સિફિકેશન પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યા છે. આ ફેરફાર પાછળ બદલાતી રોકાણકાર પ્રોફાઈલ અને ડિજિટલ સુલભતા મુખ્ય કારણ છે.