હડપ્પન લોકોના આહાર: 5000 વર્ષ પહેલાં દાંતના પુરાવા શું કહે છે?
હડપ્પન લોકોના આહાર: 5000 વર્ષ પહેલાં દાંતના પુરાવા શું કહે છે?
Published on: 24th August, 2026

ગુજરાતના જુના ખાટિયા અને હરિયાણાના રાખીગઢીના પ્રાચીન માનવ દાંતના અભ્યાસ પરથી હડપ્પન સંસ્કૃતિના લોકોના આહાર અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી છે. સંશોધકોએ 22 દાંતના નમૂનાઓના માઇક્રોસ્કોપિક ઘસારાનો અભ્યાસ કર્યો. જુના ખાટિયાના લોકો પ્રમાણમાં કઠોર અને ઓછો પ્રોસેસ કરેલો ખોરાક ખાતા હતા, જ્યારે રાખીગઢીના લોકો નરમ અને વધુ પ્રોસેસ કરેલો ખોરાક લેતા હતા. આ તફાવત શહેરીકરણ અને ખોરાકની પ્રોસેસિંગ વ્યવસ્થાઓમાં આવેલા ફેરફારને કારણે હોઈ શકે છે. જોકે, આ તારણોને પુષ્ટિ આપવા વધુ સંશોધનની જરૂર છે.