વિજય હજારે પુણ્યતિથિ

વિજય હજારેનો જન્મ ૧૧ માર્ચ,૧૯૧૫ ના રોજ મહારાષ્ટ્રના સાંગલીમાં એક મરાઠી પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ સાંગલીના એક શિક્ષકનાં આઠ બાળકોમાંનો એક હતા. જ્યારે હજારે ક્રિકેટમાં આવી રહ્યા હતા,ત્યારે તેમને હિન્દુ જીમખાના દ્વારા ક્રિકેટ રમવા માટે ઓફર કરવામાં આવી હતી. તેમણે શરૂઆતમાં આ ઓફર ફગાવી દીધી હતી. હજારે તેમના જમણા હાથથી બેટિંગ કરતા હતા અને જમણા હાથથી મધ્યમ ગતિ બોલ કરતા હતા. તેમણે ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં ૨૩૮ મેચ રમી હતી.તેમણે ૫૮.૩૮ ની સરેરાશથી ૧૮૩૪૦ રન બનાવ્યા. 

ભારતીય ક્રિકેટમાં આ પ્રથમ વર્ગનો રેકોર્ડ પહેલા સુનીલ ગાવસ્કરે અને ત્યારબાદ સચિન તેંડુલકરે તોડ્યો હતો. પ્રથમ વર્ગમાં ત્રણ સદી ફટકારનાર હજારે પ્રથમ ભારતીય હતા. ટેસ્ટ ક્રિકેટ રમતી વખતે વિજય હજારેએ ૩૦ ટેસ્ટમાં ૪૭.૬૫ ની સરેરાશથી ૨૧૯૨ રન બનાવ્યા હતા. તેમનો સર્વોચ્ચ સ્કોર અણનમ ૧૬૪ રન છે. જ્યારે ટેસ્ટમાં બોલિંગ કરતા હતા ત્યારે તેમણે ૬૧ ની સરેરાશથી ૨૦ વિકેટ ઝડપી હતી. તેમની શ્રેષ્ઠ બોલિંગ ૪/૨૯ છે. તેમણે ત્રણ વખત મહાન બેટ્સમેન સર ડોન બ્રેડમેનની વિકેટ લીધી હતી. તેથી જ કદાચ બ્રેડમેન મધ્યમ ગતિના બોલરોની સામે એટલા સાવચેત હતા.

૧૯૫૧માં ઈંગ્લેન્ડ સામેની ઘરની શ્રેણી માટે તેમને કેપ્ટન તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે દિલ્હીની પ્રથમ ટેસ્ટમાં અણનમ ૧૬૪ રન બનાવ્યા હતા. આ સમયે ભારતીય દ્વારા આ સૌથી વધુ વ્યક્તિગત સ્કોર હતો. વિજય હજારેની કેપ્ટનશીપ હેઠળ ભારતે પ્રથમ ટેસ્ટ જીતી હતી. ક્રિકેટ પંડિતો માને છે કે કેપ્ટનશીપનું દબાણ તેમના પ્રભાવને અસર કરી ગયું. સુનીલ ગાવસ્કર અને સચિન તેંડુલકર પહેલા ભારતીય ક્રિકેટમાં ઘણા રેકોર્ડ બનાવનાર હજારે પહેલા ભારતીય હતા. તેથી, તેમને પ્રથમ ભારતીય વિક્રમાદિત્ય કહેવા જોઈએ.

મહાન ક્રિકેટર સર ડોન બ્રેડમેન અને વિજય મર્ચન્ટ દ્વારા વિજય હજારે વિશે ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી.સર વિજય બ્રેડમેન કહે છે, જો વિજય હજારે કેપ્ટન ન બની શક્યા હોત, તો તે વિશ્વના શ્રેષ્ઠ બેટ્સમેનોમાં ગણાત. વિજય મર્ચન્ટ કહે છે, "કેપ્ટનશીપે વિજય હજારેને મહાન બેટ્સમેન બનવા દીધો ન હતો." પદ્મશ્રી પ્રાપ્ત કરનાર પ્રથમ ભારતીય ક્રિકેટર વિજય હજારેની ઇનિંગ્સ ૧૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૪ ના રોજ કેન્સર સાથે લાંબી લડાઇ બાદ વડોદરામાં સમાપ્ત થઈ હતી. ભારતના એક ઝોનલ-ક્રિકેટ ટૂર્નામેન્ટને "વિજય હઝારે ટ્રોફી" નામ આપીને તેમને સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.