છોટાઉદેપુર જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા "સશક્ત દીકરી, કલેક્ટર ઇન ક્લાસરૂમ" અભિયાન હેઠળ, મણિબેન પટેલ કન્યા વિદ્યાલય ખાતે જિલ્લા કલેક્ટર ગાર્ગી જૈને વિદ્યાર્થિનીઓ સાથે પ્રેરણાદાયી સંવાદ સાધ્યો. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કિશોરીઓમાં આત્મવિશ્વાસ, શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને નેતૃત્વના ગુણો ખીલવવાનો હતો. કલેક્ટરે પોતાના અનુભવો અને કારકિર્દીની સફર શેર કરી, વિદ્યાર્થિનીઓને સપના પૂરા કરવા મહેનત કરવા પ્રોત્સાહિત કરી. પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા પ્લાન્ટેબલ પેન્સિલનું વિતરણ કરાયું.

ગુજરાત સરકાર શિક્ષણ ક્ષેત્રે સુધારાના દાવા કરતી હોવા છતાં, કરજણ તાલુકાની 185 પ્રાથમિક શાળાઓમાં 85 શિક્ષકોની ઘટ છે. ખાસ કરીને, ધોરણ 1થી 5 ધરાવતી 11 શાળાઓમાં માત્ર એક જ શિક્ષક ફરજ પર છે. આ પરિસ્થિતિ બાળકોના પાયાના શિક્ષણ પર ગંભીર અસર કરી રહી છે. લતીપુર ટીંબી, આલમપુરા કોલોની, કલા, હીરજીપુરા, રોપા, સોમજ, દેલવાડા, કરણ, નાનીકોરલ, લીલીપુરા અને ભરથાલી ગામની શાળાઓમાં એક જ શિક્ષક વિવિધ ધોરણોના વિદ્યાર્થીઓને એક જ રૂમમાં અથવા અલગ-અલગ રૂમોમાં વારાફરતી ભણાવવા મજબૂર છે, જેનાથી ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મળવું મુશ્કેલ બન્યું છે.

BAPS સંસ્થા દ્વારા પ.પૂ. મહંત સ્વામી મહારાજ રચિત ગ્રંથ સત્સંગ દીક્ષાના 315 સંસ્કૃત શ્લોકોનો એકસાથે મુખપાઠ કરીને અનોખો વિશ્વવિક્રમ સર્જાયો, જેની નોંધ ગિનિસ બુક ઓફ્ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં લેવાઈ છે. આ વિશ્વવિક્રમમાં વડોદરા જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારના 759થી વધુ બાળ-બાલિકાઓએ પણ ભાગ લીધો. ચાણસદ ખાતે યોજાયેલા વિશેષ સન્માન સમારોહમાં આ તમામ બાળ-બાલિકાઓને ગિનિસ બુક ઓફ્ વર્લ્ડ રેકોર્ડના પ્રમાણપત્રો એનાયત કરી સન્માનિત કરાયા. આ સિદ્ધિ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સંસ્કારનું જીવંત ઉદાહરણ છે.

ગોધરા શહેરની અમન ડે સ્કૂલના કે.જી. વિભાગમાં પર્પલ ડે ની આનંદમય ઉજવણી સંપન્ન થઈ. આ ખાસ પ્રસંગે, વિદ્યાર્થીઓએ જાંબલી રંગના આકર્ષક વસ્ત્રો પહેરી શાળામાં હાજરી આપી. વર્ગખંડને જાંબલી રંગની શૈક્ષણિક સામગ્રી અને સુંદર સજાવટથી સુશોભિત કરાયો હતો. શિક્ષકોએ વિદ્યાર્થીઓને જાંબલી રંગના મહત્વ અને તેની વિવિધ વસ્તુઓની ઓળખ કરાવી. રમતો, પ્રવૃત્તિઓ અને સર્જનાત્મક કાર્યો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહ સાથે નવીન જ્ઞાન મેળવ્યું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રંગોની ઓળખ, સર્જનાત્મકતા અને આત્મવિશ્વાસ વધારવાનો હતો.

પંચમહાલ જિલ્લા સહકારી સંઘ, ગોધરાના ઉપક્રમે એસ.પી.પટેલ આર્ટ્સ કોલેજ, સિમલીયામાં સહકાર શિક્ષણ તાલીમ વર્ગ યોજાયો હતો. અધ્યક્ષ અને કોલેજ ટ્રસ્ટી મંડળના પ્રમુખ નટવરસિંહ ચૌહાણ, જિલ્લા સહકારી સંઘના વાઇસ ચેરમેન ખુમાનસિંહ ચૌહાણ, તાલુકા કિસાન સંઘ પ્રમુખ દશરથસિંહ સોલંકી, પ્રિન્સિપાલ ડૉ. દિલીપકુમાર અમીને પ્રાસંગિક ઉદબોધન કર્યા હતા. એકઝિક્યુટીવ ઓફ્સિર પારૂલ સોલંકીએ સહકારી શિક્ષણનો ઉદભવ અને વિકાસ, વિવિધ સહકારી પ્રવૃતિઓ અને તેના દ્વારા ઉપલબ્ધ કારકિર્દીની તકો વિશે વિગતવાર માર્ગદર્શન આપ્યુ હતું.

તા. 2-7-26ના રોજ GSFC, વડોદરા ખાતે આયોજિત Vibrant Gujarat Regional Conference અંતર્ગત યોજાયેલા International Trade Fairની મુલાકાત સરકારી B.Ed. કોલેજ, નસવાડીના સેમેસ્ટર-3ના તાલીમાર્થીઓ અને સ્ટાફે લીધી. આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્યોગ, Innovation, Technology અને Startup ecosystem અંગે વ્યવહારુ સમજણ આપવાનો હતો. Trade Fairમાં દેશ-વિદેશની વિવિધ કંપનીઓના સ્ટોલની મુલાકાત દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ આધુનિક ટેક્નોલોજી, નવીન ઉત્પાદનો, અને ઉદ્યોગ વિકાસની તકો વિશે ઉપયોગી માહિતી મેળવી. SSIP અને સ્ટાર્ટઅપ માટે મળતી સરકારી સહાય વિશે પણ જાણકારી મેળવી, જે અત્યંત પ્રેરણાદાયી સાબિત થઈ.

છોટાઉદેપુર જિલ્લાના ક્વાંટ તાલુકાના અંતરિયાળ આંબાડુંગર ગામના માનુકલા ફ્ળિયામાં 2018થી પ્રાથમિક શાળા એક કાચા ઝૂંપડામાં ચાલી રહી છે. 8 વર્ષ વીતી જવા છતાં પાકા મકાનની વ્યવસ્થા ન હોવાથી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી ગઈ છે અને ભવિષ્ય જોખમાયું છે. હાલ 20 જેટલા બાળકો અભ્યાસ કરે છે. સ્થાનિકો પાકા મકાનની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે અધિકારીઓએ તપાસ હાથ ધર્યાનું જણાવ્યું છે. દુર્ગમ રસ્તો અને કોતરને કારણે શિક્ષકોને પણ મુશ્કેલી પડે છે.

પંચમહાલ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા જાંબુઘોડા તાલુકાના બીઆરએસ અને સરકારી કોલેજના વિદ્યાર્થીઓને વડોદરા ખાતે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ અંતર્ગત બસ દ્વારા મુલાકાતે લઈ જવાયા. આ દરમિયાન, વિદ્યાર્થીઓએ 'સ્વદેશી અપનાવો, દેશને સમૃદ્ધ બનાવો' થીમ પર આધારિત વિવિધ સ્ટોલની મુલાકાત લીધી. સ્વદેશી ચીજ વસ્તુઓના લાભ અને ઉપલબ્ધતા અંગે સ્વયંસેવકો દ્વારા માહિતી અપાઈ. વિદ્યાર્થીઓએ લોકલ ફેર વોકલ પ્રતિજ્ઞા લીધી અને સ્વદેશી અપનાવવા અન્યને પ્રેરણા આપી. ઉત્સાહી શિક્ષકોએ મુલાકાતને જ્ઞાનવર્ધક બનાવી.

લુણાવાડા ખાતે સરકારી ITI માં આચાર્યની બેદરકારીને કારણે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતના શૈક્ષણિક પ્રવાસ માટે આવેલા વિદ્યાર્થીઓને બસમાંથી ઉતારી દેવાયા હતા. આશરે 230 વિદ્યાર્થીઓમાંથી માત્ર 50 ને જ વડોદરા મોકલાયા, જ્યારે બાકીનાને પ્રવાસમાં જવાની ના પાડી દેવાતાં રોષે ભરાયેલા વિદ્યાર્થીઓએ લુણાવાડા-સોનેલા હાઇવે પર ચક્કાજામ કરીને ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. આ ઘટનામાં ITI લુણાવાડા વિદ્યાર્થી યુનિયને જવાબદાર આચાર્ય સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી છે.

મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં સ્થિત માંડુ, 'સિટી ઓફ જોય' તરીકે જાણીતું છે, જે વિંધ્યાચલ પર્વત પર વસેલું છે. બાજ બહાદુર અને રાણી રૂપમતીના પ્રેમની ગાથા સાથે જોડાયેલું આ શહેર, જેનું જૂનું નામ 'શાદિયાબાદ' એટલે કે ખુશીઓનું નગર હતું, તે તેની અદ્ભુત વાસ્તુકલા અને 12 પ્રવેશદ્વારો માટે પ્રખ્યાત છે. 82 કિલોમીટરના વિશાળ વિસ્તારમાં ફેલાયેલો માંડુનો કિલ્લો, જેને 'અભેદ ગઢ' પણ કહેવાય છે, તે ભારતના સૌથી મોટા કિલ્લાઓમાંનો એક છે. રાણી રૂપમતીનો મહેલ, બાજ બહાદુર મહેલ, હિંડોળા મહેલ, જહાજ મહેલ અને જામા મસ્જિદ જેવી અનેક ઐતિહાસિક ઇમારતો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.

ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં, વાસુદેવન ભાસ્કરન એક એવું નામ છે જે 1980 મોસ્કો ઓલિમ્પિકમાં ભારતીય હોકી ટીમને છેલ્લો ગોલ્ડ મેડલ અપાવવા માટે જાણીતું છે. તેઓ માત્ર એક ઉત્કૃષ્ટ ખેલાડી જ નહીં, પરંતુ એક પ્રેરણાદાયી કેપ્ટન અને કુશળ કોચ પણ હતા. તમિલનાડુમાં જન્મેલા ભાસ્કરને નાનપણથી જ હોકીમાં રસ દાખવ્યો. ડિફેન્ડર તરીકે શરૂઆત કરીને, તેમની ઝડપ અને પાસિંગ ક્ષમતાને કારણે તેઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચમક્યા. 1980 માં, તેમણે ટીમને ફ્રન્ટ લાઈનથી લીડ કરી, રોમાંચક ફાઇનલમાં સ્પેનને હરાવી ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો.

ખગોળશાસ્ત્ર એ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે પૃથ્વીની બહારના બ્રહ્માંડ અને તેમાં રહેલી આકાશીય વસ્તુઓ, જેમ કે સૂર્ય, ચંદ્ર, તારાઓ, ગ્રહો, આકાશગંગા અને બ્લેક હોલનો અભ્યાસ કરે છે. આ પ્રાચીન વિદ્યાને મુખ્યત્વે અવલોકન અને સૈદ્ધાંતિક ખગોળશાસ્ત્ર એમ બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે. અવલોકન ખગોળશાસ્ત્રમાં ઉપકરણો વડે નિરીક્ષણ કરાય છે, જ્યારે સૈદ્ધાંતિક ખગોળશાસ્ત્ર ભૌતિકશાસ્ત્ર અને ગણિતના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. ખગોળશાસ્ત્રે સમય, કેલેન્ડર, દિશા નિર્દેશન અને આધુનિક ટેકનોલોજી જેવી કે GPS, સેટેલાઇટ ટીવી અને હવામાન આગાહીના વિકાસમાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે.

વિશ્વમાં તંગદીલી વચ્ચે, ભારત અને જાપાને શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે દ્વિપક્ષીય ભાગીદારી મજબૂત કરવાનો સંકલ્પ કર્યો છે. જાપાનના PM તાકાઈચી અને ભારતના PM વચ્ચે થયેલી મંત્રણા બાદ 6 ક્ષેત્રોમાં મહત્વના કરાર થયા છે. આર્થિક સુરક્ષા, સપ્લાય ચેન, AI, સેમિકન્ડક્ટર, બાયોગેસ અને ક્રિટિકલ ટેકનોલોજીમાં સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકાયો છે. સંયુક્ત રક્ષા વિકાસ યોજના અને નેવલ રેડિયો એન્ટેના યુનિકોર્ન વિકસાવવા પર પણ સંમતિ થઈ છે. આ કરારો બંને દેશોની સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારતની AI નીતિ માત્ર ટેક્નોલોજી સુધી સીમિત નથી, પરંતુ શિક્ષણ, આરોગ્ય, કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોમાં માનવકેન્દ્રિત વિકાસ પર ભાર મૂકે છે. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020, India AI Mission દ્વારા આ વિચારને વધુ મજબૂત બનાવાય છે. AI નો ઉપયોગ જીવનની ગુણવત્તા સુધારવા, જ્ઞાન સર્જન, નવીનતા અને કુશળ માનવબળના નિર્માણ માટે થશે. પારદર્શિતા, જવાબદારી અને માનવ અધિકારોને પ્રાધાન્ય આપી, ભારત વિશ્વને જવાબદાર AI નો માર્ગ બતાવશે.

ભારતમાં નવી શિક્ષણ નીતિ (NEP) કાગળ પર પ્રગતિશીલ અને કૌશલ્ય-આધારિત લાગે છે, જે ગોખણપટ્ટીની પરંપરાને બદલવા માંગે છે. જોકે, જમીની વાસ્તવિકતામાં અમલદારશાહીની જડ માનસિકતા, શિક્ષકોની તાલીમનો અભાવ, અને ભૌતિક માળખાની કમી જેવા અનેક અવરોધો છે. આ નીતિના સફળ અમલીકરણ માટે સરકારી તંત્ર, શિક્ષકો અને સમાજની જૂની વિચારધારામાં પરિવર્તન આવશ્યક છે.

થરાદ સ્થિત શ્રી ગાયત્રી વિદ્યાલયમાં 29 જૂનના રોજ ભારતીય આંકડાશાસ્ત્રના પિતામહ પ્રો. પી. સી. મહાલનોબિસની જન્મજયંતિ પર 'National Statistics Day' ની ઉજવણી થઈ. શાળાના આચાર્ય ડો. આર. વી. પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં શિક્ષક નીતેશકુમાર ટી. બારોટે વિદ્યાર્થીઓને પ્રો. મહાલનોબિસના યોગદાન અને દેશના આર્થિક આયોજનમાં Statistics ની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા વિશે માહિતી આપી.

ખેડાના કઠલાલ તાલુકાના મોટી મૂડેલ ખાતે આવેલ સ્કૂલ ઓફ્ જીનિયસમાં વિદ્યારંભ સંસ્કાર અને અગ્નિહોત્ર યજ્ઞનું આયોજન કરવામાં આવ્યુ હતુ.આ પ્રસંગે ગાયત્રી શક્તિપીઠ છીપડી દ્વારા શાળામાં નવીન પ્રવેશ પામેલ બાળકોનો વિદ્યારંભ સંસ્કાર કરાયો હતો.

ગુજરાતમાં 2026-27ના શૈક્ષણિક વર્ષમાં શિક્ષણના અધિકાર કાયદા (RTE Act) હેઠળ પ્રાથમિક શિક્ષણની સ્થિતિ જટિલ બની રહી છે. ASER રિપોર્ટ મુજબ, દેશનું પ્રાથમિક શિક્ષણ સરકારી શાળાઓ પર નિર્ભર છે, જેમાં લાખો વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે. જોકે, એકલ શાળાઓ, જર્જરિત મકાનો, અને શૂન્ય વિદ્યાર્થી સંખ્યા ધરાવતી શાળાઓ જેવી સમસ્યાઓ શિક્ષણની ગુણવત્તા પર પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે. લાખો શિક્ષકોની ઘટ અને વધારાની સરકારી કામગીરીના બોજ હેઠળ શિક્ષકો પણ દબાણ અનુભવી રહ્યા છે, જે બાળકોના પાયાના શિક્ષણને નબળું પાડી રહ્યું છે.

મહારાષ્ટ્રમાં સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળામાં આવેલું ખંડાલા, મુંબઈ અને પૂણે નજીકનું લોકપ્રિય હિલસ્ટેશન છે. 550 મીટરની ઊંચાઈ પર સ્થિત આ સ્થળ તેની હરિયાળી ખીણો અને ધુમ્મસભર્યા પહાડો માટે જાણીતું છે. બોલિવૂડ ગીતોથી પ્રખ્યાત થયેલું ખંડાલા, ટાઇગર લીપ, ડ્યુક્સ નોઝ, ભુશી ડેમ, કાર્લા-ભાજા ગુફાઓ અને લોહગઢ કિલ્લો જેવા આકર્ષણો ધરાવે છે. ચોમાસામાં અહીં ધોધ અને લીલાછમ પહાડોનો નજારો અદ્ભુત હોય છે. પ્રવાસીઓ અહીંની મગફળીની ચીકી, વડાપાંઉ અને ભજિયાંનો સ્વાદ માણવાનું ચૂકતા નથી.

દર વર્ષે 29 જૂને પ્રખ્યાત આંકડાશાસ્ત્રી (સ્વ.) પ્રો. પ્રશાંત ચંદ્ર મહાલનોબિસની જન્મજયંતિ નિમિત્તે National Statistics Day ઉજવવામાં આવે છે. ભારતીય આંકડાશાસ્ત્રના પિતા તરીકે જાણીતા પ્રો. મહાલનોબિસના અસાધારણ યોગદાનને યાદ કરવા અને નીતિ-નિર્માણ તથા રોજિંદા જીવનમાં આંકડાશાસ્ત્રના મહત્વને ઉજાગર કરવા આ દિવસ ઉજવાય છે. તેમના નવીન ગાણિતિક ખ્યાલો, Mahalanobis distance, મોટા પાયે સર્વેક્ષણો અને ભારતીય આંકડાકીય સંસ્થા (ISI) જેવી સંસ્થાઓની સ્થાપનાએ દેશના આંકડાકીય માળખાને મજબૂત બનાવ્યું છે. આ ઉજવણી અસરકારક શાસન માટે સચોટ ડેટાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ડિજિટલ ટેકનોલોજીના વધતા ઉપયોગ અને સાયબર ગુનાઓના વધતા જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, ગુજરાતમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ હવે સાયબર સિક્યોરિટીને અભ્યાસક્રમમાં વધુ મહત્વ આપી રહી છે. શાળા, કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓ વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ દુનિયામાં સુરક્ષિત રહેવા માટે જરૂરી જ્ઞાન અને કૌશલ્ય પ્રદાન કરશે. આ પરિવર્તનથી શિક્ષણ પદ્ધતિમાં સુધારો થશે અને IT ક્ષેત્રમાં કારકિર્દીની નવી તકો વિસ્તરશે. વિષયોમાં સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ હાઇજીન અને ઓનલાઇન સુરક્ષાનો સમાવેશ થશે, જે વિદ્યાર્થીઓને ઇન્ટરનેટના સુરક્ષિત ઉપયોગ અને ઓનલાઇન છેતરપિંડીથી બચાવશે.

આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) શિક્ષણ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવી રહ્યું છે, જે વિદ્યાર્થીઓને વ્યક્તિગત માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે. AI દરેક વિદ્યાર્થીની શીખવાની ક્ષમતાને સમજીને તેને અનુરૂપ શૈક્ષણિક સામગ્રી તૈયાર કરે છે. સ્માર્ટફોન અને કમ્પ્યૂટર દ્વારા AI ગણિત જેવા અઘરા વિષયોને પણ એનિમેશન અને ગેમ્સ દ્વારા રસપ્રદ બનાવે છે. આ ટેકનોલોજી શિક્ષકોનું વહીવટી ભારણ ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ થશે, જે ભવિષ્યના ભારતના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.

આજના વૈશ્વિક વ્યવસાયિક માહોલમાં વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્યોગલક્ષી કૌશલ્ય, નેતૃત્વ ક્ષમતા અને વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણની જરૂર છે. JG યુનિવર્સિટી આ દિશામાં કાર્ય કરીને ગુજરાતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ ક્ષેત્રે આગવી ઓળખ સ્થાપી રહી છે. પ્રેસિડેન્ટ ડૉ. એમ. પી. ચંદ્રન મુજબ, યુનિવર્સિટીનું ધ્યેય માત્ર શિક્ષણ પૂરું પાડવાનું નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્યોગ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર કરીને સફ્ળ કારકિર્દી તરફ દોરી જવાનું છે. આધુનિક ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરાયેલ અભ્યાસક્રમમાં શૈક્ષણિક ગુણવત્તા, પ્રાયોગિક શિક્ષણ અને વ્યક્તિત્વ વિકાસને સમાન મહત્વ અપાય છે.

ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર ઝડપી વિકાસ કરી રહ્યું છે, જેમાં ૧,૦૦૦થી વધુ નવા વિમાનો અને 'ઉડાન' યોજના હેઠળ ૨૦૦થી વધુ એરપોર્ટ વિકાસનો સમાવેશ થાય છે. ૨૦૨૮ સુધીમાં ૧.૫ લાખથી વધુ નવી નોકરીઓની અપેક્ષા છે, જેના કારણે ઉડ્ડયન શિક્ષણમાં વિદ્યાર્થીઓનો રસ વધી રહ્યો છે. શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પરંપરાગત અભ્યાસક્રમોની સાથે ઉદ્યોગલક્ષી અને કૌશલ્ય આધારિત કોર્સ શરૂ કરી રહી છે. સાયન્સ ઉપરાંત કોમર્સ અને આર્ટ્સના વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ એવિએશન મેનેજમેન્ટ, એરપોર્ટ ઓપરેશન્સ જેવા વિશેષ અભ્યાસક્રમો ઉપલબ્ધ છે. ગુજરાતમાં અમદાવાદ, વડોદરા અને વાપી જેવા શહેરોમાં તાલીમ સંસ્થાઓ કાર્યરત છે.

GLS યુનિવર્સિટીની ફેકલ્ટી ઑફ્ કોમર્સ દ્વારા 'STATSTORM-The Statistics Club' હેઠળ ૨૭ અને ૨૯ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ 'STATSPARX ૨૦૨૬' નું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ કાર્યક્રમ પદ્મ વિભૂષણ પ્રો. પ્રશાંત ચંદ્ર મહાલનોબીસની જન્મજયંતિ નિમિત્તે યોજાયો હતો. આ વર્ષની રાષ્ટ્રીય થીમ 'Unlocking the Potential of Administrative Data' પર આધારિત આ આયોજનનો મુખ્ય હેતુ વિદ્યાર્થીઓમાં વિશ્લેષણાત્મક વિચારશક્તિ, માહિતીના અર્થઘટનની કળા અને Data Science પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો હતો, જેથી તેઓ આધુનિક સામાજિક અને આર્થિક પડકારોને Data ના માધ્યમથી સમજી શકે.

ગૂજરાત વિદ્યાપીઠ ગ્રંથાલય અને મેગેઝિન ક્લબે સંયુક્ત રીતે 'સામયિક સંવાદ – PRASAR પરિચય' કાર્યક્રમ યોજ્યો. આ પ્રસંગે, પ્રિન્ટ સામયિકોના દીર્ઘકાલીન સંરક્ષણ અને વૈશ્વિક જ્ઞાનપ્રસાર માટે વિકસાવવામાં આવેલી 'PRASAR' (Periodical Resource Access & Scholarly Archive Repository) યોજનાનો સત્તાવાર પ્રારંભ કરાયો. કુલપતિ ડૉ. હર્ષદભાઈ પટેલે જ્ઞાનના સર્જન, સંરક્ષણ અને પ્રસારના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે ડિજિટલ યુગમાં ટેકનોલોજી સાથે જ્ઞાનવારસાને જોડવાની જરૂરિયાત જણાવી. PRASAR યોજના ડિજિટાઇઝેશન, ડિજિટલ સંરક્ષણ, આર્કાઇવિંગ અને વૈશ્વિક જ્ઞાનપ્રસાર માટે કન્સલ્ટન્સી સેવાઓ પૂરી પાડશે.

મહીસાગર જિલ્લાના લુણાવાડા સ્થિત શ્રી સજ્જન કુંવરબા હાઇસ્કૂલ, જે ટૂંકમાં એસ. કે. હાઇસ્કૂલ તરીકે ઓળખાય છે, તે શિક્ષણની ગંગોત્રી સમાન છે. આશરે ૧૪૮ વર્ષ જૂની આ શાળા લુણાવાડા સ્ટેટના રાજવી પરિવારના શિક્ષણ પ્રત્યેના અભિગમની સાક્ષી પૂરે છે. આઝાદી પહેલાં, જ્યારે ઉચ્ચ શિક્ષણની સુવિધાઓ ઓછી હતી, ત્યારે મહારાણી સજ્જન કુંવરબાએ પોતાના અંગત ખર્ચે (પોકેટ મની) ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાનું યોગદાન આપી આ શાળાનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું. આ શાળા આજે પણ લુણાવાડા કેળવણી મંડળ દ્વારા સંચાલિત છે અને GSEB સાથે સંલગ્ન છે.

સાગબારા તાલુકાના સીમઆમલી (નવી વસાહત) ગામ ખાતે પ્રાથમિક શાળાના નવા મકાનનું ઉઘ્દાટન તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ જગદીશ વસાવાનાહસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે ગ્રામજનો, શિક્ષકો, વાલીઓ તથા વિદ્યાર્થીઓ મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.કાર્યક્રમ દરમિયાન શાળા પ્રવેશોત્સવની પણ ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. નવા પ્રવેશ મેળવનાર બાળકોનું તિલક કરીને અને શૈક્ષણિક કિટ આપી સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

સાગબારા તાલુકા ખાતે આવેલ પ્રાથમિક શાળા પાટ મુકામે કન્યા કેળવણી અને શાળા પ્રવેશોત્સવ નર્મદા જિલ્લાના જિલ્લા વિકાસ અધિકારી રવિન્દ્રસિંહ વાળા ની હાજરીમા યોજાયો હતો. તેમાં આંગણવાડી .બાલવાટિકા અને ધોરણ 1 ના બાળકોને શાળા પ્રવેશોત્સવ કરાવવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે તાલુકા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી રામદાસ ભાઈ ,બી આર. સી કોઓર્ડીનેટર લાલસિંગ ભાઈ , એસએમસી સભ્યો તેમ જ સરપંચ . તલાટી કમ મંત્રી આરોગ્યના અધિકારીઓ, સ્કૂલના બાળકો, વાલીઓ ,ગ્રામજનો તથા શિક્ષકો હાજર રહ્યા હતા.

સાગબારા તાલુકાના રણબુડા ગામની લગભગ ૧૨ વર્ષ જૂની પ્રાથમિક શાળાની જર્જરિત હાલત ગ્રામજનો અને વાલીઓ માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. પ્રથમ વરસાદમાં જ વર્ગખંડોમાં પાણી ભરાતા વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસમાં વિક્ષેપ સર્જાય છે. તૂટેલા પગથિયાં અને લપસણા વાતાવરણથી અકસ્માતનો ભય રહે છે. રમતગમત માટે મેદાનનો અભાવ અને મોબાઇલ-ઇન્ટરનેટ નેટવર્કની સમસ્યા પણ છે. ગ્રામજનોએ સુરક્ષિત અને આધુનિક શાળાના નિર્માણની માગ કરી છે.