દુનિયાભરમાં મિડિલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર હવે ગેસ અને તેલની સપ્લાય પર દેખાઈ રહી છે. ભારત તેની LPG ગેસની જરૂરિયાત માટે મોટાપાયે મિડિલ ઈસ્ટ પર નિર્ભર છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર ખોરવાતા અને ઇઝરાયલ-ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે એનર્જી સપ્લાય ચેઈન ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ છે. અહેવાલો મુજબ, આ સપ્લાયને ફરીથી સામાન્ય થવામાં મહિનાઓ નહીં પણ વર્ષો લાગી શકે છે.સરકારી અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યા છે કે, ગ્લોબલ LPG સપ્લાય ચેઈન જે રીતે ખોરવાઈ છે, તેને સંપૂર્ણપણે પાટા પર આવતા ઓછામાં ઓછા 3 થી 4 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય લાગી શકે છે.

હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સ્થિતિ ગંભીર છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થાય, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર અસર થશે. નોમુરાના અહેવાલ મુજબ માર્ચ ૨૦૨૬ની તુલનાએ દરરોજ આશરે 2.3 million barrels ની અછત સર્જાઈ શકે છે.

ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે રોકાણકારો જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ગોલ્ડ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ગોલ્ડ ETF)માં રૂ. 31,561 કરોડનું રોકાણ કર્યું, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા લગભગ છ ગણું વધારે છે. એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના ડેટા અનુસાર, ત્રિમાસિક પ્રવાહ 36% વધીને રૂ. 23,132 કરોડ થયો હતો.

યુદ્ધની અસરથી માર્ચમાં ચીનની નિકાસમાં માત્ર 2.50 ટકાની સામાન્ય વૃદ્ધિ થઈ, જ્યારે આયાત 27.80 ટકા વધી છે. વૈશ્વિક વેપારમાં અનિશ્ચિતતા અને ઊર્જાના ભાવ વધારાને કારણે નિકાસ પર અસર થઈ છે. January અને Februaryમાં નિકાસમાં 21 ટકાનો વધારો થયો હતો.

મુંબઈ ઝવેરી બજાર આંબેડકર જયંતિના કારણે બંધ હોવા છતાં, વિશ્વ બજારના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવ વધ્યા. ડોલર ઈન્ડેક્સ તૂટ્યો અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ સમજૂતીની વાતોથી બજારમાં ઉછાળો આવ્યો.

ભારતીય શેર બજાર ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર જયંતી નિમિત્તે બંધ રહ્યું. વૈશ્વિક બજારોમાં રિલીફ રેલી આવી. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેની પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી પસાર થનારા ઈરાની જહાજોને રોકવાની અમેરિકાની ચીમકી અને ઈરાનના લડી લેવાના મૂડથી વિશ્વ પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા. મિડલ ઈસ્ટના દેશો શાંતિ મંત્રણા માટે આગળ આવતા વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો જોવા મળ્યો.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નોવો નોર્ડિસ્કના દવા સંશોધન, ઉત્પાદન અને કોમર્શિયલ ઓપરેશનમાં ક્રાંતિ લાવશે. OpenAI સાથે મળીને, કંપની ડેટા વિશ્લેષણ, નવી દવાની શોધ અને ઉત્પાદનને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા AIનો ઉપયોગ કરશે. વજન ઘટાડવાની દવા બનાવતી યુરોપની આ અગ્રણી કંપની દવાના સંશોધનથી લઈને ઉત્પાદન સુધી AIના ઉપયોગથી કામગીરી સુધારશે. AI દવાના ઉત્પાદનને ઝડપી બનાવશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા ભારતે ફરી રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ મેળવવાની રણનીતિ તેજ કરી છે. માર્ચ ૨૦૨૬માં રશિયા પાસેથી ક્રૂડની આયાત પ્રતિદિન ૧.૯૮ મિલિયન બેરલ સુધી પહોંચી છે, જે જૂન ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી મોટો ઉછાળો છે. જોકે, એપ્રિલમાં આ આયાત ઘટીને ૧.૫૭ મિલિયન બેરલ થઈ છે, જેનું મુખ્ય કારણ માંગમાં ઘટાડો નહીં પરંતુ નાયરા એનર્જીની રિફાઇનરીમાં ચાલી રહેલું ટેકનિકલ મેન્ટેનન્સ શટડાઉન છે. ભારત સરકાર હાલ વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે રશિયન તેલ દ્વારા દેશની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

હોર્મુઝની ખાડીમાં તણાવ વચ્ચે ઈરાને ભારતીય જહાજો પાસેથી કોઈ 'ટોલ ટેક્સ' નહીં વસૂલવાનો નિર્ણય કર્યો છે. ઈરાને ભારતને પોતાનો વિશ્વસનીય સાથી ગણાવીને મુશ્કેલ સમયમાં સુરક્ષિત રસ્તો આપવાની ખાતરી આપી છે. ઈરાનના રાજદૂતે જણાવ્યું કે ભારત સરકારને પૂછી શકો છો કે શું અમે અત્યાર સુધી કોઈ રકમ વસૂલી છે?

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને હોર્મુઝ નાકાબંધીથી વૈશ્વિક બજારોમાં સંકટ આવ્યું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા, રૂપિયો તૂટ્યો, અને ઓટોમોબાઈલ, બેંકિંગ, IT, ઓઈલ-ગેસ, કેપિટલ ગુડ્ઝ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ શેરોમાં વેચવાલી થઈ. ક્રુડ ઓઈલ 100 ડોલરને પાર કરી ગયું.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અટકાવવા ગયેલા પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી નિષ્ફળ રહી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકીથી સ્થિતિ વણસી. પરિણામે, પાકિસ્તાનનું શેરબજાર ખુલતા જ ધબાય નમ: થઈ ગયું. ઈરાનના બંદરો પર નાકાબંદીના ઓર્ડર બાદ KSE-100 INDEX સોમવારે સત્રના પ્રારંભમાં જ 6000 પોઈન્ટથી વધુ તૂટી ગયો. પાકિસ્તાનના સ્ટોક એક્સચેન્જમાં ભારે વોલેટિલિટી જોવા મળી.

મુંબઈ બજારમાં મિશ્ર હવામાન હતું. વિશ્વ બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ તૂટ્યા, પરંતુ ડોલર ઉછળતાં ભાવ પર મિશ્ર અસર થઈ. Iran-US વચ્ચે યુદ્ધની મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને ડોલર ઇન્ડેક્સ ઉંચકાતાં સોનામાં વેચવાલી વધી. વૈશ્વિક સોનાના ભાવ 4749-4750 ડોલરથી ઘટી 4644 ડોલર થયા, જે 4719-4720 ડોલર રહ્યા. ચાંદીના ભાવ ઔંસના 75 ડોલર રહ્યા હતા.

યુદ્ધ અને કર્મચારી છટણીને લીધે ગ્રાહકો LUXURY ખર્ચ ઘટાડી જરૂરી ખર્ચ પર ધ્યાન આપે છે. ઈરાન-અમેરિકા શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ગ્રાહકો સાવચેત છે, મોંઘા ગારમેન્ટસ ખરીદવાનું ટાળે છે. જો કે, લગ્નસરાની સીઝનમાં માંગ વધવાની અપેક્ષા છે. Retail chain CEO અનુસાર પરિસ્થિતિ હજુ અનિશ્ચિત છે.

FY2026માં ઇલેક્ટ્રિક મોટરસાઇકલનું વેચાણ 28% વધીને 17,173 યુનિટ થયું, જે FY2025માં 13,430 યુનિટ હતું. Electric motorcycle category નવી હોવા છતાં ટુ-વ્હીલર ઉદ્યોગમાં મહત્વપૂર્ણ છે. નવી અને સ્થાપિત કંપનીઓ performance, technology અને રાઈડિંગના અનુભવના સંદર્ભમાં categoryને આકાર આપી રહી છે. હવે આ શ્રેણી શરૂઆતના લોકોથી આગળ વધી રહી છે.

પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધને લીધે ભારતીય બજારમાં આવેલા કરેક્શનનો લાભ લઈને mutual funds એ નીચા ભાવે EQUITY ખરીદી કરી. આથી, માર્ચમાં ફંડોનું CASH holding ઘટીને ૧૬ મહિનાના તળિયે પહોંચ્યું. ૬૦% ફંડોએ કરેક્શન વખતે આક્રમક ખરીદી કરી, જ્યારે ૪૦% ફંડોએ CASH holding વધાર્યું અથવા જાળવી રાખ્યું. ફેબ્રુઆરીના અંતે CASH holding રૂ. ૨.૧૦ લાખ કરોડ હતું, જે માર્ચમાં ઘટ્યું.

ચીને સ્પેસ ટેકનોલોજીમાં પ્રભુત્વ દર્શાવતા ૩૬,૦૦૦ કિમી ઊંચાઈથી જાપાનના જહાજની હાઈ રેઝોલ્યુશન તસવીરો જાહેર કરી. સિન્થેટિક અપર્ચર રડાર સેટેલાઇટમાં માઇક્રોવેવ સિગ્નલ ટેકનિકનો ઉપયોગ થાય છે. ચીનને દુનિયાના જહાજોને દરેક હવામાનમાં ૨૪ કલાક ટ્રેક કરવા ફક્ત ત્રણ સેટેલાઇટની જરૂર પડે છે. આ સાથે ચીને સ્પેસમાં USને પછાડ્યું છે.

મેટા કંપની CEO માર્ક ઝકરબર્ગનું AI આધારિત 3-D ડિજિટલ ક્લોન બનાવી રહી છે. આ ક્લોનને ઝકરબર્ગના અવાજ, બોલવાની સ્ટાઈલ, વિચારવા અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા પ્રમાણે ટ્રેઈન કરાયો છે. આ ક્લોન કર્મચારીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી શકશે. આ એક નવો અને અનોખો પ્રયોગ છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની મંત્રણા નિષ્ફળ રહ્યા બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ભારતના ધ્વજ ધરાવતા ૧૫ જહાજો ફસાયા છે, જેમાં ક્રૂડ ટેન્કર અને ગેસ જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. આ કટોકટી વચ્ચે ઈરાને ભારતને મદદની ખાતરી આપતા જણાવ્યું છે કે તેઓ ભારતીય જહાજોને સુરક્ષિત રસ્તો આપવા તૈયાર છે. ભારતમાં ઈરાનના રાજદૂત મોહમ્મદ ફતહલીએ સકારાત્મક વાતચીતની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું કે, વર્તમાન તણાવ છતાં ભારત સાથેના મજબૂત સંબંધોને કારણે તેઓ જહાજોની અવરજવરમાં કોઈ અવરોધ ઊભો નહીં થવા દે.

ભારતની ‘દુગ્ધ રાજધાની’ ગણાતા આણંદના આંગણે પણ બુલેટ ટ્રેનની રફતાર જોવા અને અનુભવવા મળશે. મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોર હેઠળ આણંદમાં બની રહેલું બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશન હવે આખરી ઓપ લઈ રહ્યું છે. બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશનનું બાહ્ય સ્વરૂપ (ફસાડ) અને આંતરિક ડિઝાઇન દૂધની બૂંદો (Milk Drops)થી પ્રેરિત રાખવામાં આવી છે. સફેદ રંગ અને તરલ પ્રકૃતિ જેવો આકાર સ્ટેશનને એક અનોખો અને ભવ્ય લુક આપે છે. આ સ્ટેશન 25.6 મીટરની ઊંચાઈ ધરાવે છે અને કુલ 44,073 ચોરસ મીટરમાં ફેલાયેલું છે.

આદિત્ય ધરની સ્પાય થ્રિલર 'ધુરંધર 2: ધ રિવેન્જ' બોક્સ ઓફિસ પર અટકવાનું નામ નથી લઈ રહી. રીલીઝના 25મા દિવસે પણ ફિલ્મે પોતાની પકડ મજબૂત રાખી છે. આ ફિલ્મે ભારતની પ્રથમ એવી ફિલ્મ ફ્રેન્ચાઈઝી બનવાનું બહુમાન મેળવ્યું છે જેણે બંને ભાગ મેળવીને વિશ્વભરમાં રૂ. 3,000 કરોડથી વધુનો બિઝનેસ કર્યો હોય. બાહુબલી ફ્રેન્ચાઈઝી (પાર્ટ 1 + 2): કુલ કમાણી અંદાજે રૂ. 2,400 કરોડની આસપાસ છે. KGF ફ્રેન્ચાઈઝી (પાર્ટ 1 + 2): કુલ કમાણી અંદાજે રૂ. 1,500 કરોડની આસપાસ છે. ભારતમાં 1000 કરોડ પાર કરનારી પ્રથમ હિન્દી ફિલ્મ બની ધુરંધર.

અમેરિકા-ઈરાન મંત્રણા નિષ્ફળ થતા વૈશ્વિક બજારની અસરથી ભારતીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવ ઘટ્યા. રોકાણકારો માટે આંચકાજનક દિવસે સોનામાં પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,195 અને ચાંદીમાં પ્રતિ કિલો ₹6,084નો કડાકો બોલાયો. MCX Goldમાં સોનાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થયો.

અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ થતા, ટ્રમ્પ પ્રશાસને ઈરાની બંદરોની નાકેબંધીની જાહેરાત કરી. આના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો. સોમવારે Crude Oilના ભાવ 8% વધીને ફરી $100 પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયા, જેની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી રહી છે.

ચીનમાં ગોલ્ડ ATMની માંગ વધી રહી છે, જ્યાં લોકો સોનું જમા કરાવીને તાત્કાલિક રૂપિયા મેળવી શકે છે. ATMમાં સોનાને 1200 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાને પીગાળીને શુદ્ધતા ચકાસાય છે અને તે મુજબ ભાવ નક્કી થાય છે. ચીન ટેકનોલોજીમાં આગળ વધી રહ્યું છે, અને આ અનોખું ATM સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યું છે.

યુગાન્ડાના આર્મી ચીફે તુર્કીયે પાસે 30 દિવસમાં એક અબજ ડોલર (ONE BILLION DOLLARS) અને દેશની સૌથી સુંદર મહિલા સાથે લગ્ન કરવાની માંગ કરી છે. જનરલ કાઈનેરુગાબાએ ધમકી આપી છે કે જો આ શરતો પૂરી નહીં થાય તો તુર્કીયે સાથેના રાજકીય સંબંધો તોડી નાખવામાં આવશે અને દૂતાવાસ બંધ કરી દેવામાં આવશે. આ માંગણીને કારણે વિવાદ ઉભો થયો છે.

પાકિસ્તાનમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની ૨૦ કલાક લાંબી હાઈ-લેવલ બેઠક પરમાણુ મુદ્દે નિષ્ફળ રહેતા મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધનું જોખમ વધ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાનની જિદ બાદ અમેરિકી નેવીને ઈરાની સમુદ્રી સીમામાં નાકાબંધી કરવાના આદેશ આપ્યા છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરજવર કરતા જહાજો પર કડક નજર રખાશે અને ઈરાનને ગેરકાયદે ટોલ ચૂકવનાર દેશોને સુરક્ષિત રસ્તો મળશે નહીં. આ આદેશથી હોર્મુઝમાં ગમે ત્યારે ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષ અને વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ સર્જાવાની દહેશત છે.

અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ થવા છતાં હજુ પણ વિશ્વના અનેક દેશો ક્રૂડ ઓઈલના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. જ્યારે ઈરાને હોર્મુઝ જળમાર્ગ બંધ કર્યો, યુદ્ધના કારણે ભારતના સૌથી મોટા સપ્લાયર કતરથી પણ સપ્લાય ચેન અટકી પડી ત્યારે ભારત પોતાના પ્લાન મુજબ ગેસ પુરવઠો વધારવામાં સફળ થયું છે, જેના કારણે વિશ્વમાં ગેસ સપ્લાય કરતી સૌથી મોટી કંપની શેલ પબ્લિક લિમિટેડ કંપની (Shell PLC) દેશની સૌથી મોટી ગેસ સપ્લાયર બની છે. મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવ છતાં શેલે ભારતને અનેકઘણો પુરવઠો પુરો પાડ્યો છે.

બર્નબી શહેરમાં ઓફિસ કે જાહેર સ્થળો પર 'નો-સ્મોકિંગ' બોર્ડ હોય છે, જ્યાં સિગારેટનો એક કશ પણ જેલ કરાવી શકે છે. કેનેડાના British Columbiaમાં આવેલું આ શહેર તેના કડક anti-smoking કાયદાથી વિશ્વભરમાં ચર્ચામાં છે. જાહેર બાગ, દરિયા કિનારા કે મેદાનમાં સિગારેટ પીવા પર સખત પ્રતિબંધ છે.

Strait of Hormuzથી ભારત માટે સારા સમાચાર, બીજું LPG ટેન્કર ‘જગ વિક્રમ’ સુરક્ષિત પસાર થયું. શનિવારે કુલ 16 જહાજોએ માર્ગ પાર કર્યો, જે વૈશ્વિક બજાર માટે હકારાત્મક સંકેત છે. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે જણાવ્યું કે ભારતીય જહાજ 'જગ વિક્રમ', જેમાં 24 ક્રૂ મેમ્બર્સ છે, તે પર્શિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર નીકળી ગયું.