હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

ઈરાને ચીનના જાસૂસી સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓની રેકી કરી હતી. આ જાસૂસીને કારણે ઈરાનને તમામ મહત્વની જાણકારી મળી ગઈ હતી અને ત્યારબાદ યુદ્ધ દરમિયાન તેને અમેરિકન ઠેકાણાઓને વીણી-વીણીને નિશાન બનાવ્યા હતા. ચીની સેટેલાઇટનો આ ઉપયોગ 2024ના છેલ્લા દિવસોમાં કરવામાં આવ્યો હતો. ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને TEE-01B સેટેલાઇટ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેને ચીની કંપની 'અર્થ આઈ' દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

બુધવારે સેન્સેક્સ 1100 પોઈન્ટ વધી 78,000 પર અને નિફ્ટી 300 પોઈન્ટ વધી 24,150 પર પહોંચ્યો. ઓટો, IT, મેટલ અને બેન્કિંગ સેક્ટરમાં ખરીદી જોવા મળી. એશિયન અને અમેરિકી માર્કેટમાં તેજી તેમજ સપોર્ટને કારણે શેરબજાર વધ્યું. સપોર્ટ ઝોન 23,940 થી 22,857 અને રેઝિસ્ટન્સ ઝોન 24,143 થી 25,002 વેલ્થ વ્યૂ એનાલિટિક્સ રિપોર્ટ અનુસાર છે.

એશિયન બજારોના સકારાત્મક વલણો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં મજબૂત વધારો થયો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષનો અંત આવવાની આશાએ રોકાણકારોના ભાવના પર અસર કરી. સેન્સેક્સ 77981 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, 1.67 ટકાનો વધારો થયો. NSE નિફ્ટી-૫૦ પણ 24163 પર ખુલ્યો, 24000 પોઈન્ટની મનોવૈજ્ઞાનિક થ્રેશોલ્ડ પાર થઈ ગઈ, અને 1.59 ટકાનો વધારો નોંધાયો.

IDFએ દાવો કર્યો છે કે તેણે દક્ષિણ લેબનોનના બિંત જ્બીલ શહેરને ઘેરી લીધું છે અને નિયંત્રણમાં લેશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલી સેનાએ ઘરો તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. ઈઝરાયેલના આ દાવા વચ્ચે, પાકિસ્તાનમાં US-Iranની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. સેનાએ હિઝબુલ્લાહના 100 આતંકવાદીઓના મોતનો દાવો કર્યો છે. હિઝબુલ્લાહે લોહિયાળ જંગ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને રોકવા માટે બીજા રાઉન્ડની વાતચીતની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન અને ઈજિપ્તના પ્રયાસોથી પ્રથમ બેઠક ઈસ્લામાબાદમાં યોજાઈ હતી, જે અનિર્ણિત રહી હતી. આ દરમિયાન ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત અને ટ્રમ્પના નજીકના સર્જિયો ગોરે યુદ્ધ રોકવામાં ભારતની ભૂમિકા અંગે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે અમેરિકા ભારતની ભાગીદારીનું સ્વાગત કરશે.

US દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નૌસેનિક નાકાબંધીની અસર વર્તાઈ. ઈરાનના બંદરોથી જહાજ નીકળ્યા નહિ, વેપારી જહાજો પાછા ફર્યા. છેલ્લા 24 કલાકમાં 20થી વધુ જહાજો પસાર થયા. ટ્રમ્પે ઈન્ટરવ્યૂમાં યુદ્ધ ખતમ થવાની નજીક હોવાનું કહ્યું.

ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે રોકાણકારો જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ગોલ્ડ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ગોલ્ડ ETF)માં રૂ. 31,561 કરોડનું રોકાણ કર્યું, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા લગભગ છ ગણું વધારે છે. એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના ડેટા અનુસાર, ત્રિમાસિક પ્રવાહ 36% વધીને રૂ. 23,132 કરોડ થયો હતો.

ઈરાન હોર્મુઝની ખાડી ખોલવા તૈયાર છે, પણ અમેરિકા દબાણ કરે છે, જેથી મુદ્દો ગુંચવાશે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા ટાર્ગેટેડ બ્લોકેજ કરશે, જે ઈરાનના જહાજોને રોકશે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાનો મહત્વનો ચોક પોઈન્ટ છે, જેની પહોળાઈ માત્ર ૩૩ કિલોમીટર છે પણ જહાજો માટે માત્ર ૩ કિલોમીટર છે.

૨૦૨૬માં નબળા ચોમાસાને લીધે કઠોળ, સોયાબીન તથા કપાસના ઉત્પાદન પર અસર થઈ શકે છે, કારણ કે આ પાક સિંચાઈ વગરના વિસ્તારોમાં થાય છે. ચોખાના ઉત્પાદન પર મોટી અસર નહીં થાય. યુદ્ધને કારણે ફુગાવો વધ્યો છે ત્યારે નબળો વરસાદ ભારત જેવા દેશમાં સ્થિતિ કઠીન કરી શકે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગે વરસાદનું પ્રમાણ સરેરાશના ૯૨ ટકા રહેવાનું અનુમાન લગાવ્યું છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજાર આંબેડકર જયંતિના કારણે બંધ હોવા છતાં, વિશ્વ બજારના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવ વધ્યા. ડોલર ઈન્ડેક્સ તૂટ્યો અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ સમજૂતીની વાતોથી બજારમાં ઉછાળો આવ્યો.

ભારતીય શેર બજાર ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર જયંતી નિમિત્તે બંધ રહ્યું. વૈશ્વિક બજારોમાં રિલીફ રેલી આવી. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેની પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી પસાર થનારા ઈરાની જહાજોને રોકવાની અમેરિકાની ચીમકી અને ઈરાનના લડી લેવાના મૂડથી વિશ્વ પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા. મિડલ ઈસ્ટના દેશો શાંતિ મંત્રણા માટે આગળ આવતા વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો જોવા મળ્યો.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમની ચેતવણી અનુસાર, ઇરાન યુદ્ધથી ભારતમાં ઊર્જાના ભાવ વધશે, કોલસા આધારિત વીજઉત્પાદન વધશે, મધ્ય-પૂર્વમાંથી રેમિટન્સની આવક ઘટશે. યુરિયા ઉત્પાદન માટે આયાતી ગેસ પર નિર્ભરતા ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધારશે અને ગરીબીમાં રહેનારા લોકોની સંખ્યા વધશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

PM નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આજે(14 એપ્રિલ) ટેલિફોનિક વાતચીત થઈ છે. આશરે 40 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ લાંબી ચર્ચામાં બંને નેતાઓ વચ્ચે વૈશ્વિક મુદ્દાઓ અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર ઊંડાણપૂર્વક મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. PM મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ટ્રમ્પે હોર્મુઝને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાનું એલાન કર્યું છે. PM મોદીએ ટ્રમ્પ સાથે થયેલી વાતચીતની માહિતી આપતા કહ્યું કે, આ વાતચીત દરમિયાન દ્વિપક્ષીય સહયોગમાં થયેલી મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રગતિની સમીક્ષા કરાઈ. આ સિવાય બંને વચ્ચે મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ પર પણ ચર્ચા થઈ.

આજે (14 એપ્રિલ) મેષ સંક્રાંતિ, સૂર્ય મેષ રાશિમાં પ્રવેશતા ખરમાસ સમાપ્ત થયો. ધર્મ અને જ્યોતિષમાં સૂર્યના રાશિ પરિવર્તનનું મહત્વ છે. સૂર્ય જ્યારે રાશિ બદલે તેને સંક્રાંતિ કહેવાય. ઉજ્જૈનના જ્યોતિષાચાર્ય પં. મનીષ શર્માના મતે, હવે લગ્ન, ગૃહ પ્રવેશ જેવા માંગલિક કાર્યો થશે. નદીમાં સ્નાન, પૂજા, સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું, દાન-પુણ્ય કરવાની પરંપરા છે. પાણી, માટલું, છત્રી, જૂતા-ચપ્પલનું દાન કરો. સૂર્ય સિદ્ધાંત, ભવિષ્ય પુરાણમાં મેષ સંક્રાંતિનો ઉલ્લેખ છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોપના ઈરાન નીતિ પરના નિવેદનોને ખોટા ઠેરવ્યા અને માફી માંગવાનો ઈન્કાર કર્યો. ટ્રમ્પે પોપને રાજકારણથી દૂર રહી ધાર્મિક કાર્યો પર ધ્યાન આપવાનું કહ્યું. પોપ લિયોની નિમણૂંક માટે Trumpએ દાવો કર્યો અને ગુનાખોરીમાં પોપના વલણને નબળું ગણાવ્યું. પોપે Trump સાથે દલીલોમાં પડવાનો ઈન્કાર કર્યો.

Hormuz Strait પર ઈરાનના કબજા બાદ, ટ્રમ્પે જહાજોને બ્લોક કરવાની જાહેરાત કરી. ચીનના અધિકારીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી કે ઈરાન સાથેના સંબંધોમાં દખલ ન કરે. એડમિરલ ડોંગ જૂનની ચેતવણી નાકાબંધી શરૂ થતા જ આવી. ચીન માટે હોર્મુઝ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે તેલ અને LNG જરૂરિયાતો પૂરી પાડે છે. ચીને યુદ્ધવિરામનું સમર્થન કર્યું છે.

US-Iran Tension વચ્ચે ટ્રમ્પે 'ઓપરેશન બ્લોકેડ' શરૂ કર્યું. અમેરિકી નૌકાદળના 15થી વધુ જહાજો હોર્મુઝની ખાડીમાં તૈનાત છે. F-35B જેવા ફાઈટર જેટ્સ ઈરાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખશે. અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ મુજબ, USS ત્રિપોલી (LHA 7) ને હવાઈ હુમલા અને નાકાબંધી માટે અરબ સાગરમાં તૈનાત કરાયું છે.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને હોર્મુઝ નાકાબંધીથી વૈશ્વિક બજારોમાં સંકટ આવ્યું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા, રૂપિયો તૂટ્યો, અને ઓટોમોબાઈલ, બેંકિંગ, IT, ઓઈલ-ગેસ, કેપિટલ ગુડ્ઝ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ શેરોમાં વેચવાલી થઈ. ક્રુડ ઓઈલ 100 ડોલરને પાર કરી ગયું.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અટકાવવા ગયેલા પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી નિષ્ફળ રહી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકીથી સ્થિતિ વણસી. પરિણામે, પાકિસ્તાનનું શેરબજાર ખુલતા જ ધબાય નમ: થઈ ગયું. ઈરાનના બંદરો પર નાકાબંદીના ઓર્ડર બાદ KSE-100 INDEX સોમવારે સત્રના પ્રારંભમાં જ 6000 પોઈન્ટથી વધુ તૂટી ગયો. પાકિસ્તાનના સ્ટોક એક્સચેન્જમાં ભારે વોલેટિલિટી જોવા મળી.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ઈરાને ભારત તરફ નજર ફેરવી. એમ્બેસેડર સૈયદ રઝા મોસીએબ મોતલાઘએ શાંતિ સ્થાપવામાં ભારતની રચનાત્મક ભૂમિકાને વખાણી. ભારતે ચીન અને રશિયા સાથે મળી વૈશ્વિક શાંતિને પ્રાથમિકતા આપી છે. અમેરિકાના યુદ્ધોન્માદને રોકવા ભારત, રશિયા, અને ચીનની ભૂમિકા અગત્યની. આ દેશોએ અમેરિકાના હુમલાને સમર્થન આપ્યું નથી.

મુંબઈ બજારમાં મિશ્ર હવામાન હતું. વિશ્વ બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ તૂટ્યા, પરંતુ ડોલર ઉછળતાં ભાવ પર મિશ્ર અસર થઈ. Iran-US વચ્ચે યુદ્ધની મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને ડોલર ઇન્ડેક્સ ઉંચકાતાં સોનામાં વેચવાલી વધી. વૈશ્વિક સોનાના ભાવ 4749-4750 ડોલરથી ઘટી 4644 ડોલર થયા, જે 4719-4720 ડોલર રહ્યા. ચાંદીના ભાવ ઔંસના 75 ડોલર રહ્યા હતા.

યુદ્ધ અને કર્મચારી છટણીને લીધે ગ્રાહકો LUXURY ખર્ચ ઘટાડી જરૂરી ખર્ચ પર ધ્યાન આપે છે. ઈરાન-અમેરિકા શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ગ્રાહકો સાવચેત છે, મોંઘા ગારમેન્ટસ ખરીદવાનું ટાળે છે. જો કે, લગ્નસરાની સીઝનમાં માંગ વધવાની અપેક્ષા છે. Retail chain CEO અનુસાર પરિસ્થિતિ હજુ અનિશ્ચિત છે.

કચ્છ જિલ્લાની સરહદ ડેરીએ 2025-26માં રૂ. 1,264 કરોડનું ટર્નઓવર કરીને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો, જે 4.64%નો વધારો દર્શાવે છે. ડેરીએ સરેરાશ 4.47 લાખ લિટર પ્રતિદિન દૂધ સંપાદન કર્યું. ચેરમેને 1350 કરોડનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આઇસ્ક્રીમમાં 80% ગ્રોથ થયો છે, જ્યારે ઊંટડીના દૂધમાં પણ સારું કમાણી થઈ છે. અમૂલ મટકા કુલ્ફી અને આઇસ્ક્રીમ કેક જેવી નવી વેરાયટીઓ લોન્ચ કરી છે.

શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં મફત શિક્ષણ આપવા RTE હેઠળ પ્રવેશ પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. કચ્છમાં અત્યાર સુધીમાં 3700 જેટલા ફોર્મ ભરાયા છે. વાલીઓ 17 એપ્રિલ સુધી અરજી કરી શકશે. આ વર્ષે જિલ્લાની 353 શાળાઓમાં 2539 બેઠકો પર RTE under પ્રવેશ મળશે.

પશ્ચિમ એશિયા યુદ્ધને લીધે ભારતીય બજારમાં આવેલા કરેક્શનનો લાભ લઈને mutual funds એ નીચા ભાવે EQUITY ખરીદી કરી. આથી, માર્ચમાં ફંડોનું CASH holding ઘટીને ૧૬ મહિનાના તળિયે પહોંચ્યું. ૬૦% ફંડોએ કરેક્શન વખતે આક્રમક ખરીદી કરી, જ્યારે ૪૦% ફંડોએ CASH holding વધાર્યું અથવા જાળવી રાખ્યું. ફેબ્રુઆરીના અંતે CASH holding રૂ. ૨.૧૦ લાખ કરોડ હતું, જે માર્ચમાં ઘટ્યું.

અમેરિકન લશ્કરે સોમવારથી ઈરાનના તમામ બંદરો અને દરિયાઈ વિસ્તારોની ઘેરાબંધી શરૂ કરી છે. Trumpના દબાણ લાવવાના પગલાંથી ઓઇલના ભાવ વધ્યા અને યુદ્ધની શક્યતા વધી છે. ઈરાને ધમકી આપી છે કે ઘેરાબંધી કરી તો ખાડીમાં એકપણ બંદર સલામત નહીં રહે. મધ્યપૂર્વમાં બધા બંદરો સલામત રહેશે, નહીં તો એકપણ સુરક્ષિત નહીં રહે.

ઑસ્ટ્રેલિયાએ સ્ટુડન્ટ વિઝા પ્રક્રિયા કડક કરી, જેમાં ભારતને હાઈએસ્ટ રિસ્ક કેટેગરીમાં મૂક્યું. પરિણામે, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની લગભગ 40% વિઝા અરજીઓ રિજેક્ટ થઈ છે. ખોટા દસ્તાવેજો અને નકલી ફાઈનાન્શિયલ માહિતી આપનાર સામે કાર્યવાહી થઈ રહી છે. આ સમાચાર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ચિંતાજનક છે જેઓ Australia માં અભ્યાસ કરવા ઇચ્છે છે.

અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના બોમ્બમારાથી ઈરાનમાં ભયનો માહોલ હતો, જ્યાં દક્ષિણ ગુજરાતના 300થી વધુ ફીશરમેનો ફસાયા હતા. હોર્મુઝ ખાડી બંધ થતાં તેઓની મુશ્કેલી વધી હતી. ભારત સરકાર, વિદેશ મંત્રી અને સાંસદ ધવલ પટેલના પ્રયાસોથી 13 એપ્રિલે 70 જેટલા વલસાડના ફીશરમેનો ચેન્નઈથી વતન પરત ફર્યા. તેઓએ ઈરાનમાં ભારતીય એમ્બેસી અને સરકારના સહકારનો આભાર માન્યો, અને વીડિયો બનાવી મદદ માટે અપીલ કરી હતી.