અમેરિકા-ઈરાનની શાંતિ વાર્તા વચ્ચે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને લઈ ખુલાસો થયો છે. ઈરાને યુદ્ધમાં બિછાવેલી દરિયાઈ સુરંગોના લીધે તે ખોલી શકે તેમ નથી. ઈરાન પાસે પણ સુરંગોના ચોક્કસ લોકેશન નથી. ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, અસ્તવ્યસ્ત રીતે માઈન્સ બિછાવી હતી. જહાજો ડૂબવાનો ખતરો વધ્યો છે.

US-Iran Peace Talks 2026 પહેલાં ટ્રમ્પે ઇરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ ન કરવાની ચેતવણી આપી. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ છે અને તેના પર ટેક્સ વસૂલાત સાંખી લેવાશે નહીં. આ દરિયાઈ માર્ગની સુરક્ષા માટે અમેરિકા મક્કમ છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં યુદ્ધ વચ્ચે, US-Iran Peace Talks 2026 માટે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતામાં ઈસ્લામાબાદ ખાતે આજે શાંતિ વાર્તા શરૂ થશે. બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ પહોંચી ગયા છે. પાકિસ્તાનની મોટી ભૂમિકા રહેશે. તાજેતરમાં, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બે સપ્તાહના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ વાર્તાથી શાંતિ સ્થપાવાની શક્યતા છે.

1982માં ઈઝરાયેલે શિયા મુસ્લિમોને હરાવ્યા બાદ, ઈરાનની મદદથી હિઝબુલ્લાહનું નેટવર્ક ઉભું થયું, જે આજે પણ ઈઝરાયેલને હંફાવે છે. હિઝબુલ્લાહ કોઈ સેના નથી, પરંતુ શિયા સમુદાયનું એક હથિયારબંધ સંગઠન છે. તેઓ હોસ્પિટલો, સ્કૂલો ચલાવે છે, અને નગરપાલિકાઓમાં દખલ દઈને લોકોના કામ કરાવે છે. લેબેનોનની સંસદમાં પણ હિઝબુલ્લાહના સાંસદો છે. 2000માં હિઝબુલ્લાહએ પહેલી જીત મેળવી.

ઇલોન મસ્કે xAIમાં નવી ભરતી કરી જેમાં દેવેન્દ્ર ચાપલોટ, અમન મદાન અને આદિત્ય ગુપ્તા જેવા ભારતીય મૂળના ત્રણ યુવાનોને ટોચની જોબ્સ મળી. સિલિકોન વેલીથી ટેસ્લા, સ્પેસએક્સ સુધી ભારતીય આઇટી પ્રોફેશનલ્સની હંમેશા ડિમાન્ડ રહી છે. ભારતીય એન્જિનિયરો તેમની IT skillથી મોટો પ્રભાવ પાડી રહ્યા છે. યુએસ ટેક ઉદ્યોગમાં તેઓ સૌથી વિશ્વસનીય અને ઝડપથી વિકસતા ટેલેન્ટ ગ્રુપમાં સામેલ છે.

ઇરાને જણાવ્યું કે હોર્મુઝની ખાડીમાંથી પસાર થનારા જહાજોએ ટ્રાન્ઝિટ ફી ઇરાનીયન ચલણ રિયાલમાં ચૂકવવી પડશે, જે માટે સંસદમાં પ્રસ્તાવ રજૂ થયો છે. હોર્મુઝ પર નિયંત્રણ મજબૂત કરવાના ભાગ રૂપે આ પ્રસ્તાવ છે. હોર્મુઝની રક્ષા અને વિકાસ માટે ઇરાન સરકાર જરૂર પડે ઓમાન સાથે સમજૂતી પણ કરી શકે છે. અમેરિકાએ ઇરાનને રમત રમશે તો ભારે પડશે એવી ચેતવણી આપી છે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધથી ઊર્જા સંકટ સાથે ખાદ્યાન્નની અનિશ્ચિતતા વધશે. ઓછી આવકવાળા અને અનાજ આયાત કરતા દેશોમાં ભૂખમરાનું જોખમ વધશે. તેલ અને ગેસના ભાવ વધારાથી સપ્લાય ચેઈન પર અસર થશે. IMF, World Bank અને WFPએ અનાજના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થવાની ચેતવણી આપી છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે સ્થાનિક એરલાઇન્સને આશરે Rs. 2500 કરોડની આવકનું નુકસાન થયું છે. જો યુદ્ધ ચાલુ રહેશે અને ઈરાન, ખાસ કરીને પાકિસ્તાનનું એરસ્પેસ બંધ રહેશે તો પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે. આનાથી નફાકારક ભારત-યુરોપ રૂટના આર્થિક સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર પડશે. એરલાઇન્સને દૈનિક ફ્લાઇટોની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો કરવાની ફરજ પડી છે, પરિણામે આવક ઘટી છે.

US, ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ પછી ક્રૂડ તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ વિશ્લેષકોના મતે ભાવ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરથી ઉપર રહેશે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ તેલના ભાવ ૧૨૮ ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઘટીને ૯૫ અને ૯૭ ડોલરની વચ્ચે આવી ગયા છે. સપ્લાય ચેઇનમાં નુકસાનને કારણે ભાવ ઊંચા રહેશે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધવિરામથી ભારત અને ખાડી દેશોમાં વસતા ભારતીયો પર વ્યાપક અસર થઈ છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર હુમલા નહીં થાય, પરંતુ હોર્મુઝની ખાડીનો રસ્તો ખોલવામાં આવશે. જહાજોની અવરજવર સામાન્ય થશે. રાંધણગેસની અછત સર્જાવાની શક્યતા છે. આ મુદ્દે 10 એપ્રિલે ચર્ચા થશે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો હતો પરંતુ તે ટકી શક્યો નહોતો અને ભાવ ફરી તૂટ્યા હતા. World Marketના સમાચાર પ્રમાણે ફંડોનું સેલીંગ થયું હતું. World Market ઘટતાં ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ ઘટવાથી ઝવેરી બજારોમાં વેચનારા વધુ અને લેનારા ઓછા રહ્યા હતા. અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થયો હતો.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત બાદ શાંતિમંત્રણા પાકિસ્તાનમાં શુક્રવારથી શરૂ થશે. ઇઝરાયેલે લેબનોનના બૈરૂત પર હુમલો કરતાં 254 લોકોનાં મોત થયાં અને 1,165 ઘાયલ થયા. ઇરાનએ હોર્મુઝની ખાડીમાંથી માઈન્સ ન હટાવતા Trump ગુસ્સે થયા, NATO દેશોને સાથ આપવા જણાવ્યું. હિઝબુલ્લા સામે કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે: Netanyahu.

UAEની એક મોટી તેલ કંપનીના પ્રમુખે ગુરુવારે(9 એપ્રિલ, 2026) સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ બંધ કરાતા આપત્તિ વ્યક્ત કરી છે. જેમાં UAEની કંપનીએ ઈરાન વિરુદ્ધ કડક શબ્દોમાં નિવેદન જારી કરીને કહ્યું કે, 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ જળમાર્ગનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ, કોઈપણ સ્વરૂપમાં સહન કરી શકાતો નથી. હોર્મુઝ કોઈની જાગીર નથી'. UAEની સરકારી કંપની અબૂ ધાબી નેશનલ ઓઈલ કંપનીના CEO સુલ્તાન અલ-જાબેર મોટું નિવેદન આપતા કહ્યું કે, 'તેલથી ભરેલા લગભગ 230 જહાજો સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝથી પસાર થવા માટે તૈયાર ઊભા છે. આ જહાજો પર હવે ઈરાનનું નિયંત્રણ છે.'

મધ્યપૂર્વના યુદ્ધ બાબતે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફની એક સોશ્યલ મીડિયા પોસ્ટ ચર્ચાસ્પદ બની છે. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે થયેલા કામચલાઉ યુદ્ધવિરામમાં તેમની ભૂમિકા પર પ્રશ્નો થયા છે. સોશ્યલ મીડિયા પર તેમણે ટીખળ અને ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેમણે US પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઇરાન સમક્ષ કાર્યવાહીની સમય મર્યાદા લંબાવવા અપીલ કરી હતી.

હોર્મુઝની ખાડી આસપાસ ઈરાને બિછાવેલી મરિન MINES દૂર કરતા 6 મહિના અને કરોડો રૂપિયા લાગશે. સી MINES પાણી અંદર છુપાવેલા વિસ્ફોટકો છે, જહાજ સંપર્કમાં આવતા જ ફૂટે છે. તે કોઈપણ હલનચલન વગર મહિનાઓ સુધી પાણીમાં રહે છે. નેવલ MINES સમુદ્ર સપાટી, તળિયે અથવા પાણી અંદર તરતા મોતના દૂત છે. MINES હન્ટિંગ મુશ્કેલ છે.

અમેરિકાના પ્રમુખ DONALD TRUMPએ યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરતા વિશ્વએ રાહત અનુભવી. હોર્મુઝની ખાડી પરના ઇરાનના નિયંત્રણે બાજી પલટી નાખી હતી. શેરબજારમાં ભારતીય રોકાણકારોની સંપત્તિમાં ૧૬.૨ લાખ કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો હતો. DONALD TRUMP અને મોજતાબા ખામૈનીના કારણે તણાવ હતો પણ યુદ્ધવિરામથી શાંતિ થઈ.

બૈરૂતમાં ઇઝરાયેલના હુમલામાં 90 લોકોનાં મોત અને 700થી વધુ ઘાયલ થયા, IDF નો દાવો છે કે હીઝબુલ્લાહના 100 મથકો પર 10 મિનિટમાં હુમલો કર્યો. Iran સાથેના યુદ્ધવિરામમાં લેબનોનનો સમાવેશ નહીં: Trump. ઇરાને હોર્મુઝની ખાડી બંધ કરી, કારણ કે ઇઝરાયેલે યુદ્ધવિરામનો ભંગ કર્યો. યુદ્ધવિરામ પછી ગણતરીના કલાકોમાં હુમલો થયો.

FBI સહિતની એજન્સીઓએ ચેતવણી આપી છે કે ઇરાન સાથે જોડાયેલા સાઇબર ગ્રુપ અમેરિકા પર સાઇબર એટેક કરી રહ્યા છે. અમેરિકાની પાણી પુરવઠા વ્યવસ્થા, એનર્જી સેક્ટર અને મહત્વના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. આ સાઇબર ગ્રુપને ઇરાની સૈન્યનું સમર્થન છે. જાહેર જનતા માટેની વ્યવસ્થા ખોરવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને શસ્ત્રો આપનારા દેશો પર 50 ટકા ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે જે દેશોએ ઈરાનને શસ્ત્રો આપ્યા અને મદદ કરી અમે તેના પર ટેરિફ લગાવી રહ્યા છીએ. યુદ્ધવિરામની વચ્ચે ટ્રમ્પે આ નિવેદન આપ્યું હતું. અમેરિકા ઈરાન સાથે મળીને કામ કરશે, બીજા દેશો પર પ્રતિબંધ પણ લગાવશે.

અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે 40 દિવસના યુદ્ધ પછી બે સપ્તાહનો યુદ્ધવિરામ થયો છે. અમેરિકા-ઇરાન 'આતંકવાદી દેશ' પાકિસ્તાનમાં શાંતિ મંત્રણા કરશે. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે અમેરિકા-ઇરાન ભેગા મળીને બોમ્બમારામાં નાશ પામેલી સાઇટ પરથી પરમાણુ સામગ્રી કાઢશે, પણ ઇરાનનો નનૈયો છે. યુદ્ધ પછી ઇરાનને હોર્મુઝની ખાડી પર નિયંત્રણ મળશે અને ટોલ ટેક્સ વસૂલવાની છૂટ મળશે. ઇરાનનો દાવો છે કે અમેરિકા યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાન બદલ વળતર ચૂકવશે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ પછી પરિસ્થિતિ વણસી. હુમલાથી યુદ્ધવિરામ ભંગ થયો. ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજો અટકાવ્યા, વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર અસરની શક્યતા. નેતન્યાહુએ 'મિશન અધૂરું' કહીને પરિસ્થિતિ વધુ વણસાવી.

Israel-Lebanon Conflictમાં ઇઝરાયલી હુમલાથી લેબેનોનમાં તબાહી થઈ છે, જેમાં 254 લોકોના મોત થયા છે. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ બાદ હવે ઇઝરાયલ અને લેબેનોન વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. ઇઝરાયલ લેબેનોનમાં હુમલા કરી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકા આ મુદ્દે ચુપ છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાતના 24 કલાકમાં જ ઈરાનની ધમકી: જો Israel લેબનાન પર હુમલા કરશે તો કરારમાંથી બહાર નીકળી જશે. Israelના હુમલાના કારણે ઈરાન સંઘર્ષ વિરામ કરારમાંથી બહાર નીકળવા વિચારી રહ્યું છે, કારણ કે યુદ્ધવિરામ યોજનાનો ભાગ યુદ્ધની સમાપ્તિની શરત હતી, જે અમેરિકાએ સ્વીકારી હતી.

ઇરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસની એડવાઈઝરી: દૂતાવાસને જાણ વગર આંતરરાષ્ટ્રીય સીમા પાસે ન જવું. સીઝ ફાયર પછી પણ ભારતીયોને જલ્દી ઇરાન છોડવા અને સ્વદેશ પાછા ફરવા સલાહ. અગાઉ 48 કલાક સતર્ક રહેવાની સલાહ હતી. ઈરાન અને અમેરિકા હુમલા રોકવા સહમત થયા બાદ એડવાઇઝરી જાહેર કરાઈ. Situation is tense, leave ASAP.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે બે સપ્તાહનો યુદ્ધ વિરામ થયો છે, પરંતુ ટ્રમ્પની શરતો જેમ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેઇટસ ખોલવા અને વ્યાપક શાંતિ સમજૂતી પર ચર્ચા જેવા પાંચ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો હજુ પણ અનુત્તર છે. ઇરાને ટ્રમ્પની 8 શરતો માનવા તૈયારી દર્શાવી છે, પરંતુ આ શરતો અને પ્રશ્નો યુદ્ધવિરામની સફળતા પર અસર કરી શકે છે.

40 દિવસ બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધ વિરામ બાદ હવે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. રિપોર્ટમાં કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પર પ્રતિ બેરલ ૧ ડોલરનો 'ટ્રાન્ઝિટ ટોલ' વસૂલવાની જાહેરાત કરી છે. આ ટેક્સની ચુકવણી ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં કરવાની રહેશે. ઈરાનના તેલ, ગેસ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન નિકાસકાર સંઘના પ્રવક્તા હામિદ હુસૈનીએ જણાવ્યું હતું કે, જહાજો પાસેથી ક્રિપ્ટો-આધારિત ટોલ લેવામાં આવશે કારણ કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી અવરજવર કરતી વસ્તુઓ પર નજર રાખવા માંગે છે.

વર્ષોથી ખુલ્લી 'Straits' બંધ કેમ? મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, ઈરાન ઓમાન સાથે મળી 'Straits' પર દાવો કરે છે, જહાજો પર 'દાણ' લેવા માંગે છે. ટ્રમ્પ અને ઈરાન બંને દાવો કરે છે. યુદ્ધવિરામ માટે અમેરિકાના ૧૦ મુદ્દાઓમાં ઈરાનનો 'Straits' પરનો દાવો મુખ્ય છે, જે યુદ્ધનું કારણ હતું.

રશિયાના મતે, અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર ઉશ્કેરણી વગર હુમલો કર્યો, જેમાં તેઓને પછડાટ મળી. Russia એ આ હુમલાને અકારણ ગણાવ્યો છે. મારિયા ઝાખારોવાએ જણાવ્યું કે ઇરાન Russia નું મિત્ર છે. Russia એ આ આક્રમણ બંધ કરવાની અપીલ કરી છે. US અને ઇઝરાયલને આ યુદ્ધમાં નિષ્ફળતા મળી છે.

અમેરિકાની શરતો પર યુદ્ધવિરામની જાહેરાતના થોડા કલાકો બાદ અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. પ્રમુખ ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનની પ્રક્રિયા અત્યંત 'ફળદાયી' રહી છે અને હવે અમેરિકા ઈરાન સાથે મળીને કામ કરવા તૈયાર છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન હવે યુરેનિયમનું કોઈ સંવર્ધન કરી શકશે નહીં. આ અગાઉ તેમણે લખ્યું હતું કે, જે દેશ ઈરાનને લશ્કરી શસ્ત્રો સપ્લાય કરશે, તેના પર યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ અમેરિકામાં વેચાતા કોઈપણ અને તમામ સામાન પર તાત્કાલિક અસરથી 50% ટૅરિફ લાદવામાં આવશે.

UBT MP Sanjay Rautએ US-Iran યુદ્ધવિરામમાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકા પર નિવેદન આપ્યું. રાઉતે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતા મામલે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને વિદેશ મંત્રી એસ.જયશંકર પર પ્રહારો કર્યા. તેમના મત મુજબ, પાકિસ્તાનને મળેલા શ્રેય માટે મોદી જવાબદાર છે. વિદેશ મંત્રીએ પાકિસ્તાનને દલાલ દેશ કહ્યો, પરંતુ દેશની ભૂમિકા સ્પષ્ટ કરી નથી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખે પાકિસ્તાનનો આભાર માન્યો.