મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વચ્ચે ભારતે ઉર્જા અને સંરક્ષણ હિતોની સુરક્ષા માટે રાજદ્વારી ગતિવિધિઓ તેજ કરી છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર યુએઈની મુલાકાતે છે, જ્યારે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરી અમેરિકા બાદ હવે ફ્રાન્સ અને જર્મનીના પ્રવાસે છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધની સ્થિતિમાં ભારતની તેલ-ગેસની નિર્ભરતા સુરક્ષિત રાખવી અને સંરક્ષણ તથા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી મજબૂત કરવાનો છે, જેથી વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે ભારત આત્મનિર્ભર રહી શકે.

વૈશ્વિક રાજકારણમાં ઐતિહાસિક વળાંક સમાન ઘટનામાં, ઇસ્લામાબાદ ખાતે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ અને ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળ વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો શરૂ થઈ છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફની મધ્યસ્થીમાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં ઈરાને દાયકાઓ જૂની નીતિ તજી લવચીક અભિગમ અપનાવ્યો છે. ક્ષેત્રીય અર્થતંત્રને થયેલું નુકસાન અને ઉર્જાના વધતા ભાવો વચ્ચે, વધુ એક ભીષણ યુદ્ધ ટાળવા અને કાયમી શાંતિ સ્થાપવા બંને પક્ષો મહત્વના મુદ્દાઓ પર સમજૂતી સાધવા પ્રયત્નશીલ છે, જે હકારાત્મક સંકેત આપે છે.

અમેરિકા-ઈરાનના યુદ્ધવિરામથી ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટ્યા છે, જે ગયા અઠવાડિયે 13% ઘટ્યા, જે 2020 પછીનો સૌથી મોટો ઘટાડો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ $95 અને WTI $96 પ્રતિ બેરલ થયું. ફેબ્રુઆરીમાં યુદ્ધ પછી બજાર અસ્થિર હતું, ભાવ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરથી 30% વધારે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ઉર્જા પુરવઠો શરૂ થવાની શક્યતા છે. US ટેન્કરો પર રશિયન ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદીને મંજૂરી આપતી છૂટનો સમયગાળો લંબાવાશે કે નહીં તેના પર પણ નજર છે.

Google Pay દ્વારા નવું Pocket Money ફીચર લોન્ચ, હવે બેંક એકાઉન્ટ વગર પણ UPI પેમેન્ટ થશે. આ ફીચરથી પરિવાર કે મિત્રોને પેમેન્ટ કરી શકાશે, કંટ્રોલ મુખ્ય યુઝર પાસે રહેશે. UPI Circle હેઠળ, સેકન્ડરી યુઝર્સ બેંક એકાઉન્ટ વગર પણ પેમેન્ટ કરી શકશે, પણ ખર્ચની મંજૂરી પ્રાઈમરી યુઝરે આપવી પડશે. મુખ્ય યુઝર મંથલી ₹15,000 સુધીની લિમિટ સેટ કરી શકે છે.

મધ્ય પૂર્વમાં વિનાશ રોકવા પાકિસ્તાનમાં સંવાદ શરૂ, American પ્રતિનિધિમંડળ તૈયાર, પણ ઈરાનનું સસ્પેન્સ યથાવત છે. ઇઝરાયલની શરત મુખ્ય કારણ છે. કટ્ટર હરીફ America અને ઈરાન પાકિસ્તાનમાં સાથે બેસવા તૈયાર, ઇઝરાયલના હુમલાની તૈયારી અને પાકિસ્તાની મંત્રીના નિવેદને ઇઝરાયલને કાર્યવાહી માટે મજબૂર કર્યું.

પાકિસ્તાનમાં US-ઈરાન સીઝફાયર મંત્રણા થશે, જેમાં મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે. તેઓ ઈરાની સંસદના સ્પીકર છે અને 'પ્રેક્ટિકલ હાર્ડલાઈનર' ગણાય છે. તેઓ ભૂતપૂર્વ સૈન્ય કમાન્ડર પણ છે, અને તેઓ IRGC સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવે છે. તેઓ રાજકીય સમજ ધરાવે છે અને ઈરાનના કટ્ટરપંથી અને સુધારાવાદી જૂથો વચ્ચે કડી સમાન છે. તેમના અનુભવને કારણે શાંતિ મંત્રણામાં રસ્તો નીકળવાની આશા છે.

એશિયન બજારોમાં સકારાત્મક વલણ વચ્ચે, ભારતીય શેરબજાર શુક્રવારે મજબૂત ખુલ્યું. રિલાયન્સ, HDFC, અને ICICI જેવા શેરોમાં વધારાથી બજારને ટેકો મળ્યો. BSE સેન્સેક્સ 77198 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, અને નિફ્ટી-50 23880 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો. સવારે 9.30 વાગ્યે સેન્સેક્સ 534.74 પોઇન્ટના વધારા સાથે ખુલ્યો. જોકે, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવને કારણે રોકાણકારો સાવચેત છે.

રાજકોટ ડિવિઝને 'Zero Scrap' મિશન હેઠળ નકામા રેલવે સામાન જેવા કે જૂના પાટા, બેટરીઓ E-Auction દ્વારા વેચી ₹33.11 કરોડ મેળવ્યા. આનાથી રેલવે પરિસરની સફાઈ થઈ, જગ્યા ખાલી થઈ, પ્રોપર્ટી ચોરીનો ડર ઘટ્યો અને પર્યાવરણ જળવાયું. રેલવે માટે આ કમાણી પ્રોફિટેબલ સાબિત થઈ છે.

એપ્રિલમાં હળવી ઠંડક વચ્ચે, હવામાન વિભાગે તાપમાન વધવાની આગાહી કરી છે. IMD મુજબ, ઉત્તર-પશ્ચિમ, મધ્ય અને પૂર્વી ભારતમાં તાપમાન સામાન્ય રહેશે, પરંતુ ત્યારબાદ 7 દિવસમાં વધશે. દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાનમાં ગરમી વધશે, દક્ષિણમાં હીટવેવની શક્યતા છે. પશ્ચિમી વિક્ષોભ નબળો પડતાં ગરમી વધશે, તેથી સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

છોટાઉદેપુર જિલ્લાના તાલુકાઓમાં નદી કિનારે તડબૂચની ખેતી થાય છે. ઉનાળામાં 150 ટન વેચાણનો અંદાજ છે. લોકો પેટની ઠંડક માટે સેવન કરે છે, અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ supply થાય છે. ઓરસંગ નદીમાં તડબૂચની ખેતી famous છે, ગરમીથી જલ્દી તૈયાર થાય છે. તડબૂચ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે, બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે. જેમાં રહેલું લાઈકોપીન અને સિદ્રુલીન હૃદય માટે લાભદાયી છે.

અરવલ્લી જિલ્લામાં કમોસમી વરસાદથી મોડાસા પંથકમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ થયો. દધાલિયા, ઉમેદપુર, જંબુસરમાં ભારે વરસાદ થયો. માવઠા બાદ મોડાસા શહેર અને ગામોમાં વીજળી ગુલ થતાં હાલાકી થઈ, પછી પુરવઠો શરૂ થતાં હાશકારો થયો.

બાયડ સબડિવિઝનના ડેમાઇ, વારેણા સહિતના ગામોમાં વૃક્ષો પડવાથી આશરે 13 જેટલા વીજથાંભલા તૂટી ગયા હતા. UGVCL ચોઇલા સબડિવિઝનના ડાભા પંથકમાં આશરે 8 જેટલા વીજથાંભલા ધરાશાયી થયા હતા. ડેમાઇ સબ સ્ટેશનના ગામોમાં વીજપુરવઠો કાર્યરત કરવા ટીમો કાર્યરત થઈ, મોડી રાત્રે વીજપુરવઠો પૂર્વવત કરાયો. વાવાઝોડાથી UGVCLને મોટું નુક્સાન થયું.

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધ્યો, સીઝફાયર બાદ ઈરાને Strait of Hormuz બંધ કર્યું. લેબનાન પર ઈઝરાયલી હુમલા ચાલુ રહેતા આ નિર્ણય લેવાયો, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા સર્જાઈ. ઈરાન, ઇઝરાયેલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે સીઝફાયર થયું હતું, પણ ઇઝરાયલના વડાપ્રધાને કહ્યું કે આ સીઝફાયર લેબનાન માટે લાગુ પડતું નથી. હાલ પરિસ્થિતિ પર વિશ્વભરના દેશો નજર રાખી રહ્યા છે.

નવા સંશોધન મુજબ, ચોમાસાના ISO ની પેટર્નમાં બદલાવથી પૂરની આવૃત્તિમાં 44% વધારો થયો છે. Global warming ને લીધે દક્ષિણ એશિયાના ઉત્તરપશ્ચિમ ભાગમાં ભારે વરસાદ અને પૂર આવી રહ્યા છે. 2022માં પાકિસ્તાનમાં આવેલા પૂરમાં ઘણું નુકસાન થયું. ISO સિગ્નલ હવે 20°N અક્ષાંશથી આગળ વધી ઉત્તરપશ્ચિમ દક્ષિણ એશિયાના આંતરિક ભાગમાં પહોંચી રહ્યું છે.

Strait Of Hormuz પર નાકાબંધીથી તેલના ભાવ વધ્યા હતા. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ બાદ જહાજોને સુરક્ષિત રીતે પસાર થવાની મંજૂરી મળી છે. ઈરાને યુદ્ધમાં કેટલાક જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલ્યો હતો, જેનાથી અંદાજે $4.5 billion સુધીની કમાણી થઈ શકે છે. ભારતને ઓમાન અને ઈરાન સાથેના સારા સંબંધોને કારણે કરમાં છૂટ મળવાની શક્યતા છે, અને પરિસ્થિતિ સરળ બની શકે છે.

યુએસ ડિફેન્સ સેક્રેટરી પીટ હેગસેથના જણાવ્યા અનુસાર, ઓપરેશન એપિક ફ્યુરીમાં યુએસએ 800થી વધુ હવાઈ હુમલાઓથી ઈરાનના લશ્કરી માળખાને નુકસાન પહોંચાડ્યું. ઈરાનની 80% એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને 90 જેટલા હથિયાર કારખાનાઓનો નાશ થયો. બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ બાદ, બંને દેશો વચ્ચે ઇસ્લામાબાદમાં વાટાઘાટો શરૂ થશે. US president ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લશ્કરી કાર્યવાહી બંધ કરી.

સીઝફાયર પછી પાકિસ્તાનનો જોશ હાઈ છે. પાકિસ્તાનને કયા ફાયદા મળશે તેના પર સૌની નજર છે. પાકિસ્તાને 'થેન્ક ગિવિંગ ડે'ની ઉજવણી જાહેર કરી. નિષ્ણાંતોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાને આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા માટે આ પગલું લીધું. આનાથી મીડલ ઇસ્ટમાં તેની ઉપસ્થિતિ વધશે. જો કે, UAE નારાજ છે, કેમ કે પાકિસ્તાને તેમને સીઝફાયર વિશે માહિતી આપી ન હતી અને સંબધો ખરાબ થતા વ્યાજ ચુકવવું પડશે.

ઓડિશા પૂર્વ ભારતનું ગેટ વે બની રહ્યું છે, જ્યાં Adani Ports દ્વારા રૂ. 33,081 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરાયા. જેમાં ડેટા સેન્ટર, થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ અને સિમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત AI અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ માટે ભુવનેશ્વરમાં ડેટા સેન્ટર સ્થપાશે અને કટક નજીક થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ બનશે. જેનાથી હજારો લોકોને રોજગારી મળશે અને ઓડિશાના $1.5 ટ્રિલિયનના અર્થતંત્રના સ્વપ્નને સાકાર કરવામાં મદદ મળશે.

જાપાનની MUFG બેન્કે શ્રીરામ ફાઈનાન્સમાં રૂ. 39,618 કરોડનું રોકાણ કરી 20% ભાગીદારી મેળવી. આ ભારતના ફાઈનાન્સિયલ સેક્ટરમાં મોટું રોકાણ છે. કંપની મેનેજમેન્ટે MUFGને પ્રિફરેન્શિયલ ઈશ્યૂ દ્વારા શેર આપવાની મંજૂરી આપી, જેમાં MUFGએ રૂ. 840.93 પ્રતિ શેરના ભાવે 47.11 કરોડ શેર ખરીદ્યા. આ રોકાણથી MUFG ભારતમાં મજબૂત થશે અને SFLને વિકાસમાં મદદ મળશે.

સીઝફાયર બાદ Donald Trumpએ કહ્યું કે યુરેનિયમ સંવર્ધન ન થાય. તેઓએ જાહેરાત કરી કે, ઇરાનને હથિયાર આપનાર દેશ પર 50% ટેરિફ લાગશે. Iranમાં સકારાત્મક સત્તા પરિવર્તન થયું છે અને ઘણી શરતો પર સહમત થયું છે. અમેરિકા હવે ઈરાન સાથે કામ કરશે અને પરમાણુ અવશેષોનું ખોદકામ કરશે. US ઈરાનને શસ્ત્રો આપનાર દેશ સામે કાર્યવાહી કરશે.

સીઝફાયર બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ યુરેનિયમ સંવર્ધન બંધ થવાની વાત કરી અને ઈરાન સાથે કામ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. તેમણે ઈરાનને હથિયાર સપ્લાય કરનારા દેશો પર 50% ટેરિફ લગાવવાની ચેતવણી આપી. Trumpએ પરમાણુ અવશેષોનું ખોદકામ કરવાની અને ટેરિફ મુદ્દે ઈરાન સાથે વાટાઘાટો ચાલુ હોવાની પણ વાત કરી. અમેરિકા આવા દેશોથી આવતા માલ પર 50% ટેરિફ લાદશે.

વોશિંગ્ટન તેહરાનની શરતો પર સંમત; ઈરાને 39 દિવસમાં USને હરાવ્યું, $40 billion ખર્ચ છતાં નિષ્ફળ. ટ્રમ્પની ટીકા વધી, પણ વ્હાઇટ હાઉસ યુદ્ધવિરામને વિજય ગણાવે છે. અમેરિકાની હારના કારણોમાં યુરેનિયમ ટ્રાન્સફરની શરત બદલાઈ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનનું નિયંત્રણ અને મધ્ય પૂર્વના સાથીઓ સાથે સલાહ ન કરી તે સામેલ છે. હવે વાટાઘાટોમાં યુદ્ધની ધમકી નકામી, ફક્ત વ્યાપારી હિતોથી સમાધાન શક્ય.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જાહેરાત અને RBIની નીતિને પગલે રૂપિયો મજબૂત થયો છે. બજાર ખુલતા સમયે રૂપિયો 92.92 હતો, જે ટ્રેડિંગમાં 92.56 સુધી પહોંચ્યો અને અંતે 92.59 પર સ્થિર થયો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને ડોલર નબળો પડતા રૂપિયાને ફાયદો થયો. સેન્સેક્સ 2,946 પોઈન્ટ ઉછળ્યો અને નિફ્ટી 23,997 પર પહોંચ્યો. RBIના અંદાજ મુજબ FY27માં ક્રૂડ ઓઈલ $85 અને ડોલર સામે રૂપિયો 94 રહેશે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ પછી, ઈરાનના લાવન આઈલેન્ડમાં ઓઈલ રિફાઈનરીમાં બ્લાસ્ટ થયો છે. સીઝફાયર પછી આ પહેલી ઘટના છે, કારણ અજ્ઞાત છે. લાવન દ્વીપ રણનીતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ છે, જ્યાંથી તેલની નિકાસ થાય છે. 15 દિવસ માટે હુમલો ન કરવા પર સહમતિ થઈ છે. યુદ્ધવિરામનું પાલન જરૂરી છે. બ્લાસ્ટનો સોર્સ હજુ સુધી જાણી શકાયો નથી.

ભારતીય શેરબજારમાં 8 એપ્રિલે રેકોર્ડ તેજી થઈ, પણ IT શેરો જેવા કે Infosys, Wipro માં મંદી જોવા મળી. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટવાથી અને યુદ્ધનું જોખમ ઓછું થવાથી રોકાણકારોએ બેંકિંગ અને ઓટો સેક્ટર તરફ ધ્યાન આપ્યું. પરિણામે IT શેરોમાં પ્રોફિટ બુકિંગ થયું. હવે TCS ના પરિણામો પર સૌની નજર છે.

LIC તેના રોકાણકારોને બોનસ શેરની ભેટ આપશે. 8 એપ્રિલે LICના શેરમાં ખરીદી થઈ, શેર 7% ઉછળ્યો. શેરધારકો આ દિવસની રાહ જોઈ રહ્યા છે. 2022થી LIC ડિવિડન્ડ ચૂકવે છે, પણ આ પહેલીવાર બોનસ શેર આપશે. 13 એપ્રિલે ડિરેક્ટર બોર્ડની બેઠકમાં વિચારણા થશે. રેકોર્ડ ડેટ સુધી શેર હશે તેને લાભ મળશે. કંપની પેઈડ-અપ મૂડી વધારવા અને EPSને સંતુલિત કરવા માટે શેર વહેંચે છે.

UAE પાકિસ્તાનથી નારાજ છે, કારણ કે પાકિસ્તાને સંદેશવાહકની ભૂમિકા ભજવી હતી. ઈરાને UAE પર હુમલા કર્યા, જેમાં ડ્રોન અને મિસાઈલોનો સમાવેશ થાય છે. UAE યુદ્ધવિરામથી ગુસ્સે છે કારણ કે, Pakistanએ તેમને વિશ્વાસમાં લીધું ન હતું અને યુદ્ધવિરામમાં UAEને અવગણવામાં આવ્યું. UAE યુદ્ધની તૈયારી કરી રહ્યું હતું અને હોર્મુઝને નિયંત્રિત કરવા માંગતું હતું.

એશિયન બજારોમાં તેજી અને US-ઇરાન યુદ્ધવિરામની જાહેરાતથી ભારતીય શેરબજારમાં તેજી જોવા મળી. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટવાથી અને HDFC બેંક, ICICI બેંક, L&T અને રિલાયન્સ જેવા શેરોમાં વધારાથી બજારને સારો ટેકો મળ્યો. સેન્સેક્સ 2947 પોઇન્ટ વધીને 77,562.90 પર અને નિફ્ટી 873.70 પોઇન્ટ વધીને 23997.35 પર બંધ થયો. RBI એ વ્યાજ દર 5.25 % પર સ્થિર રાખ્યો.

RBI દ્વારા MSMEs માટે ટ્રેડ રિસીવેબલ્સ ડિસ્કાઉન્ટિંગ સિસ્ટમ (TReDS) પ્લેટફોર્મ પર onboarding પ્રક્રિયા સરળ કરાઈ. આ પગલાંથી નાના ઉદ્યોગોને વર્કિંગ કેપિટલ ઝડપથી મળશે. TReDS ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ MSMEsને invoice ડિસ્કાઉન્ટ કરીને બેન્કો પાસેથી ધિરાણ મેળવવામાં મદદ કરે છે. 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ' વધારવા ડ્યૂ ડિલિજન્સ પ્રક્રિયા દૂર કરાશે.

વૈશ્વિક રાજકારણમાં Trumpના યુદ્ધવિરામની જાહેરાતથી રૂપિયો મજબૂત થયો છે. બુધવારે રૂપિયો ડોલર સામે 50 પૈસા મજબૂત થઈને 92.56 પર પહોંચ્યો. શેરબજારમાં પણ તેજી જોવા મળી. રૂપિયાની મજબૂતીથી પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તા થશે, મોંઘવારી ઘટશે, ELECTRONICS સસ્તા થશે અને વિદેશ અભ્યાસ/પ્રવાસમાં બચત થશે, તથા રસોડાનું બજેટ સુધરશે.