ગુરુવારે સેન્સેક્સ 566 પોઈન્ટ વધી 78,678 પર કારોબાર કરી રહ્યો છે, નિફ્ટી પણ 154 પોઈન્ટ વધી 24,385 પર છે. IT, રિયલ્ટી અને ફાર્મા સેક્ટરમાં ખરીદી છે. એશિયન માર્કેટમાં તેજી અને અમેરિકી માર્કેટમાં મિશ્ર કારોબાર જોવા મળ્યો. સપોર્ટ ઝોન 23,940 અને રેઝિસ્ટેન્સ ઝોન 24,143 વેલ્થ વ્યૂ એનાલિટિક્સના રિપોર્ટ અનુસાર છે.

અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાનના યુદ્ધને પગલે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં અવરોધ દૂર થવાની આશા છે. ઈરાને ઓમાન તરફના સમુદ્રી માર્ગે જહાજોને હુમલાના જોખમ વિના પસાર થવા દેવા માટે અમેરિકા સાથે મંત્રણામાં પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. જો અમેરિકા માંગણીઓ સ્વીકારે તો ઈરાન ઓમાનના જળક્ષેત્રમાંથી જહાજોને જવા દેશે.

અમેરિકાએ જણાવ્યું કે સીઝફાયર માટે કોઈ સત્તાવાર માંગ નથી. ઈરાન સાથેની વાટાઘાટોનો આગામી રાઉન્ડ પાકિસ્તાનમાં જ થઈ શકે છે. White House મુજબ, હાલમાં પાકિસ્તાન જ એકમાત્ર mediator ની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. તેઓએ આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરી હતી.

NATIONAL STOCK EXCHANGEમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો. લગભગ ૩૫ લાખ ખાતા બંધ થયા. આ ત્રણ વર્ષમાં પ્રથમ વાર્ષિક ઘટાડો અને સૌથી મોટો ઘટાડો છે. DISCOUNT BROKERSના ગ્રાહકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ આવી છે. NSE પર ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં ૭ ટકાનો ઘટાડો થયો.

નાણાં વર્ષમાં જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરીની USA નિકાસ ઘટી, પણ Australia, Hong Kong, Canadaમાં વધારાથી અસર ઓછી થઈ. 2025-26માં ભારતની જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે ૩.૩૨% ઘટીને $27.72 Billion થઈ, જે પાંચ વર્ષમાં સૌથી નીચી છે, એમ જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલે જણાવ્યું હતું.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ ચાલુ રહે તો 2008 જેવી મંદી અને આર્થિક સંકટ આવી શકે છે. PRIVATE CREDIT MARKET એક અપારદર્શક દુનિયા છે, જ્યાં નિયમો નથી. 2020 માં આ MARKET 2 ટ્રિલિયન ડોલરનું હતું, જે વધીને 3 ટ્રિલિયન ડોલર થયું. રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઉઠી જશે તો પૈસા પાછા ખેંચવાનું શરૂ થશે, જેની શરૂઆત થઈ ગઈ છે.

ભારતનું IPO બજાર હાલમાં સ્થિર છે. આ વર્ષે માત્ર 19 કંપનીઓએ પ્રવેશ કર્યો છે, જ્યારે રૂ. 3 લાખ કરોડથી વધુના IPO અટવાયા છે, ખાસ કરીને વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણ, નબળા શેરબજાર અને ઈરાન તણાવના કારણે. કંપનીઓ તેમના ઇશ્યૂ લોન્ચ કરવામાં ખચકાટ અનુભવી રહી છે કારણ કે તેમને યોગ્ય મૂલ્યાંકન મળવાનો ડર છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં આજે સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી આગળ વધી. વિશ્વ બજારના સમાચાર તેજી બતાવતા હતા. World Market વધતાં ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ ઊંચકાઈ હોવાનું બજાર સૂત્રો જણાવી રહ્યા હતા. ઈરાન તથા અમેરિકા યુદ્ધમાં શાંતિની મંત્રણાઓ શરૂ થશે એવા સમાચાર આવી રહ્યા હતા. આના પગલે સોનાના ભાવ ઔંસના ૪૭૭૪થી વધી ૪૮૭૧ થઈ ૪૮૧૪થી ૪૮૧૫ Dollar રહ્યા હતા.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહ્યા બાદ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના યુદ્ધવિરામના નિવેદનથી વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો થયો. ક્રુડ ઓઈલના ભાવ ઘટતા, ભારતીય શેર બજારોમાં તેજી આવી. ફંડોએ કેપિટલ ગુડ્ઝ, પાવર, ઓટોમોબાઈલ, IT-સોફ્ટવેર, મેટલ, હેલ્થકેર, ઓઈલ-ગેસ અને FMCG શેરોમાં ખરીદી કરી. સ્મોલ અને મિડ કેપ શેરોમાં પણ તેજી જોવા મળી.

ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, ઇરાને ચીનના સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરી અમેરિકાના મધ્યપૂર્વના લશ્કરી થાણા પર હુમલા કર્યા. ઇરાને અમેરિકન લશ્કરી થાણાની રેકી કરી યુદ્ધમાં સફળતાપૂર્વક નિશાન બનાવ્યા. આ સેટેલાઇટનો ઉપયોગ ૨૦૨૪ના અંતિમ દિવસોમાં થયો. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે જિનપિંગ શસ્ત્ર સહાય ન આપવા સંમત થયા, પરંતુ ચીને ઇરાનને મદદ કરવાનો ઇન્કાર કર્યો છે.

ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો વપરાશ વધ્યો છે, પણ તે બેંગલુરુ, મુંબઈ, દિલ્હી, હૈદરાબાદ જેવા ટોપ-10 શહેરોમાં જ કેન્દ્રિત છે. OpenAIના રિપોર્ટ મુજબ, મોટા શહેરોમાં AIનો ઉપયોગ કોડિંગ, ડેટા એનાલિસિસ અને જટિલ સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે થાય છે. ડેવલપર્સે AI TOOLSનો સ્વીકાર કર્યો છે, જ્યારે નાના શહેરોમાં ઉપયોગ સામાન્ય પ્રશ્નો સુધી મર્યાદિત છે. ભારત AIનો ઉપયોગ કરતા ટોપ-5 દેશોમાં સામેલ છે.

હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

ઈરાને ચીનના જાસૂસી સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓની રેકી કરી હતી. આ જાસૂસીને કારણે ઈરાનને તમામ મહત્વની જાણકારી મળી ગઈ હતી અને ત્યારબાદ યુદ્ધ દરમિયાન તેને અમેરિકન ઠેકાણાઓને વીણી-વીણીને નિશાન બનાવ્યા હતા. ચીની સેટેલાઇટનો આ ઉપયોગ 2024ના છેલ્લા દિવસોમાં કરવામાં આવ્યો હતો. ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને TEE-01B સેટેલાઇટ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેને ચીની કંપની 'અર્થ આઈ' દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

બુધવારે સેન્સેક્સ 1100 પોઈન્ટ વધી 78,000 પર અને નિફ્ટી 300 પોઈન્ટ વધી 24,150 પર પહોંચ્યો. ઓટો, IT, મેટલ અને બેન્કિંગ સેક્ટરમાં ખરીદી જોવા મળી. એશિયન અને અમેરિકી માર્કેટમાં તેજી તેમજ સપોર્ટને કારણે શેરબજાર વધ્યું. સપોર્ટ ઝોન 23,940 થી 22,857 અને રેઝિસ્ટન્સ ઝોન 24,143 થી 25,002 વેલ્થ વ્યૂ એનાલિટિક્સ રિપોર્ટ અનુસાર છે.

એશિયન બજારોના સકારાત્મક વલણો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં મજબૂત વધારો થયો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષનો અંત આવવાની આશાએ રોકાણકારોના ભાવના પર અસર કરી. સેન્સેક્સ 77981 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, 1.67 ટકાનો વધારો થયો. NSE નિફ્ટી-૫૦ પણ 24163 પર ખુલ્યો, 24000 પોઈન્ટની મનોવૈજ્ઞાનિક થ્રેશોલ્ડ પાર થઈ ગઈ, અને 1.59 ટકાનો વધારો નોંધાયો.

IDFએ દાવો કર્યો છે કે તેણે દક્ષિણ લેબનોનના બિંત જ્બીલ શહેરને ઘેરી લીધું છે અને નિયંત્રણમાં લેશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલી સેનાએ ઘરો તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. ઈઝરાયેલના આ દાવા વચ્ચે, પાકિસ્તાનમાં US-Iranની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. સેનાએ હિઝબુલ્લાહના 100 આતંકવાદીઓના મોતનો દાવો કર્યો છે. હિઝબુલ્લાહે લોહિયાળ જંગ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને રોકવા માટે બીજા રાઉન્ડની વાતચીતની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન અને ઈજિપ્તના પ્રયાસોથી પ્રથમ બેઠક ઈસ્લામાબાદમાં યોજાઈ હતી, જે અનિર્ણિત રહી હતી. આ દરમિયાન ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત અને ટ્રમ્પના નજીકના સર્જિયો ગોરે યુદ્ધ રોકવામાં ભારતની ભૂમિકા અંગે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે અમેરિકા ભારતની ભાગીદારીનું સ્વાગત કરશે.

US દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નૌસેનિક નાકાબંધીની અસર વર્તાઈ. ઈરાનના બંદરોથી જહાજ નીકળ્યા નહિ, વેપારી જહાજો પાછા ફર્યા. છેલ્લા 24 કલાકમાં 20થી વધુ જહાજો પસાર થયા. ટ્રમ્પે ઈન્ટરવ્યૂમાં યુદ્ધ ખતમ થવાની નજીક હોવાનું કહ્યું.

ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે રોકાણકારો જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ગોલ્ડ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ગોલ્ડ ETF)માં રૂ. 31,561 કરોડનું રોકાણ કર્યું, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા લગભગ છ ગણું વધારે છે. એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના ડેટા અનુસાર, ત્રિમાસિક પ્રવાહ 36% વધીને રૂ. 23,132 કરોડ થયો હતો.

ઈરાન હોર્મુઝની ખાડી ખોલવા તૈયાર છે, પણ અમેરિકા દબાણ કરે છે, જેથી મુદ્દો ગુંચવાશે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા ટાર્ગેટેડ બ્લોકેજ કરશે, જે ઈરાનના જહાજોને રોકશે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાનો મહત્વનો ચોક પોઈન્ટ છે, જેની પહોળાઈ માત્ર ૩૩ કિલોમીટર છે પણ જહાજો માટે માત્ર ૩ કિલોમીટર છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજાર આંબેડકર જયંતિના કારણે બંધ હોવા છતાં, વિશ્વ બજારના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવ વધ્યા. ડોલર ઈન્ડેક્સ તૂટ્યો અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ સમજૂતીની વાતોથી બજારમાં ઉછાળો આવ્યો.

ભારતીય શેર બજાર ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર જયંતી નિમિત્તે બંધ રહ્યું. વૈશ્વિક બજારોમાં રિલીફ રેલી આવી. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેની પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી પસાર થનારા ઈરાની જહાજોને રોકવાની અમેરિકાની ચીમકી અને ઈરાનના લડી લેવાના મૂડથી વિશ્વ પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા. મિડલ ઈસ્ટના દેશો શાંતિ મંત્રણા માટે આગળ આવતા વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો જોવા મળ્યો.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નોવો નોર્ડિસ્કના દવા સંશોધન, ઉત્પાદન અને કોમર્શિયલ ઓપરેશનમાં ક્રાંતિ લાવશે. OpenAI સાથે મળીને, કંપની ડેટા વિશ્લેષણ, નવી દવાની શોધ અને ઉત્પાદનને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા AIનો ઉપયોગ કરશે. વજન ઘટાડવાની દવા બનાવતી યુરોપની આ અગ્રણી કંપની દવાના સંશોધનથી લઈને ઉત્પાદન સુધી AIના ઉપયોગથી કામગીરી સુધારશે. AI દવાના ઉત્પાદનને ઝડપી બનાવશે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમની ચેતવણી અનુસાર, ઇરાન યુદ્ધથી ભારતમાં ઊર્જાના ભાવ વધશે, કોલસા આધારિત વીજઉત્પાદન વધશે, મધ્ય-પૂર્વમાંથી રેમિટન્સની આવક ઘટશે. યુરિયા ઉત્પાદન માટે આયાતી ગેસ પર નિર્ભરતા ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધારશે અને ગરીબીમાં રહેનારા લોકોની સંખ્યા વધશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

PM નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આજે(14 એપ્રિલ) ટેલિફોનિક વાતચીત થઈ છે. આશરે 40 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ લાંબી ચર્ચામાં બંને નેતાઓ વચ્ચે વૈશ્વિક મુદ્દાઓ અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર ઊંડાણપૂર્વક મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. PM મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ટ્રમ્પે હોર્મુઝને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાનું એલાન કર્યું છે. PM મોદીએ ટ્રમ્પ સાથે થયેલી વાતચીતની માહિતી આપતા કહ્યું કે, આ વાતચીત દરમિયાન દ્વિપક્ષીય સહયોગમાં થયેલી મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રગતિની સમીક્ષા કરાઈ. આ સિવાય બંને વચ્ચે મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ પર પણ ચર્ચા થઈ.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોપના ઈરાન નીતિ પરના નિવેદનોને ખોટા ઠેરવ્યા અને માફી માંગવાનો ઈન્કાર કર્યો. ટ્રમ્પે પોપને રાજકારણથી દૂર રહી ધાર્મિક કાર્યો પર ધ્યાન આપવાનું કહ્યું. પોપ લિયોની નિમણૂંક માટે Trumpએ દાવો કર્યો અને ગુનાખોરીમાં પોપના વલણને નબળું ગણાવ્યું. પોપે Trump સાથે દલીલોમાં પડવાનો ઈન્કાર કર્યો.

Hormuz Strait પર ઈરાનના કબજા બાદ, ટ્રમ્પે જહાજોને બ્લોક કરવાની જાહેરાત કરી. ચીનના અધિકારીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી કે ઈરાન સાથેના સંબંધોમાં દખલ ન કરે. એડમિરલ ડોંગ જૂનની ચેતવણી નાકાબંધી શરૂ થતા જ આવી. ચીન માટે હોર્મુઝ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે તેલ અને LNG જરૂરિયાતો પૂરી પાડે છે. ચીને યુદ્ધવિરામનું સમર્થન કર્યું છે.

US-Iran Tension વચ્ચે ટ્રમ્પે 'ઓપરેશન બ્લોકેડ' શરૂ કર્યું. અમેરિકી નૌકાદળના 15થી વધુ જહાજો હોર્મુઝની ખાડીમાં તૈનાત છે. F-35B જેવા ફાઈટર જેટ્સ ઈરાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખશે. અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ મુજબ, USS ત્રિપોલી (LHA 7) ને હવાઈ હુમલા અને નાકાબંધી માટે અરબ સાગરમાં તૈનાત કરાયું છે.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને હોર્મુઝ નાકાબંધીથી વૈશ્વિક બજારોમાં સંકટ આવ્યું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા, રૂપિયો તૂટ્યો, અને ઓટોમોબાઈલ, બેંકિંગ, IT, ઓઈલ-ગેસ, કેપિટલ ગુડ્ઝ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ શેરોમાં વેચવાલી થઈ. ક્રુડ ઓઈલ 100 ડોલરને પાર કરી ગયું.