Iran's Proposal for Safe Passage in Strait of Hormuz: અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાનના યુદ્ધને પગલે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં અવરોધ દૂર થવાની આશા છે. ઈરાને ઓમાન તરફના સમુદ્રી માર્ગે જહાજોને હુમલાના જોખમ વિના પસાર થવા દેવા માટે અમેરિકા સાથે મંત્રણામાં પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. જો અમેરિકા માંગણીઓ સ્વીકારે તો ઈરાન ઓમાનના જળક્ષેત્રમાંથી જહાજોને જવા દેશે.

ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, ઇરાને ચીનના સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરી અમેરિકાના મધ્યપૂર્વના લશ્કરી થાણા પર હુમલા કર્યા. ઇરાને અમેરિકન લશ્કરી થાણાની રેકી કરી યુદ્ધમાં સફળતાપૂર્વક નિશાન બનાવ્યા. આ સેટેલાઇટનો ઉપયોગ ૨૦૨૪ના અંતિમ દિવસોમાં થયો. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે જિનપિંગ શસ્ત્ર સહાય ન આપવા સંમત થયા, પરંતુ ચીને ઇરાનને મદદ કરવાનો ઇન્કાર કર્યો છે.

ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો વપરાશ વધ્યો છે, પણ તે બેંગલુરુ, મુંબઈ, દિલ્હી, હૈદરાબાદ જેવા ટોપ-10 શહેરોમાં જ કેન્દ્રિત છે. OpenAIના રિપોર્ટ મુજબ, મોટા શહેરોમાં AIનો ઉપયોગ કોડિંગ, ડેટા એનાલિસિસ અને જટિલ સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે થાય છે. ડેવલપર્સે AI TOOLSનો સ્વીકાર કર્યો છે, જ્યારે નાના શહેરોમાં ઉપયોગ સામાન્ય પ્રશ્નો સુધી મર્યાદિત છે. ભારત AIનો ઉપયોગ કરતા ટોપ-5 દેશોમાં સામેલ છે.

હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

ઈરાને ચીનના જાસૂસી સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓની રેકી કરી હતી. આ જાસૂસીને કારણે ઈરાનને તમામ મહત્વની જાણકારી મળી ગઈ હતી અને ત્યારબાદ યુદ્ધ દરમિયાન તેને અમેરિકન ઠેકાણાઓને વીણી-વીણીને નિશાન બનાવ્યા હતા. ચીની સેટેલાઇટનો આ ઉપયોગ 2024ના છેલ્લા દિવસોમાં કરવામાં આવ્યો હતો. ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને TEE-01B સેટેલાઇટ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેને ચીની કંપની 'અર્થ આઈ' દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

IDFએ દાવો કર્યો છે કે તેણે દક્ષિણ લેબનોનના બિંત જ્બીલ શહેરને ઘેરી લીધું છે અને નિયંત્રણમાં લેશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલી સેનાએ ઘરો તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. ઈઝરાયેલના આ દાવા વચ્ચે, પાકિસ્તાનમાં US-Iranની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. સેનાએ હિઝબુલ્લાહના 100 આતંકવાદીઓના મોતનો દાવો કર્યો છે. હિઝબુલ્લાહે લોહિયાળ જંગ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને રોકવા માટે બીજા રાઉન્ડની વાતચીતની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન અને ઈજિપ્તના પ્રયાસોથી પ્રથમ બેઠક ઈસ્લામાબાદમાં યોજાઈ હતી, જે અનિર્ણિત રહી હતી. આ દરમિયાન ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત અને ટ્રમ્પના નજીકના સર્જિયો ગોરે યુદ્ધ રોકવામાં ભારતની ભૂમિકા અંગે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે અમેરિકા ભારતની ભાગીદારીનું સ્વાગત કરશે.

US દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નૌસેનિક નાકાબંધીની અસર વર્તાઈ. ઈરાનના બંદરોથી જહાજ નીકળ્યા નહિ, વેપારી જહાજો પાછા ફર્યા. છેલ્લા 24 કલાકમાં 20થી વધુ જહાજો પસાર થયા. ટ્રમ્પે ઈન્ટરવ્યૂમાં યુદ્ધ ખતમ થવાની નજીક હોવાનું કહ્યું.

ઈરાન હોર્મુઝની ખાડી ખોલવા તૈયાર છે, પણ અમેરિકા દબાણ કરે છે, જેથી મુદ્દો ગુંચવાશે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા ટાર્ગેટેડ બ્લોકેજ કરશે, જે ઈરાનના જહાજોને રોકશે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાનો મહત્વનો ચોક પોઈન્ટ છે, જેની પહોળાઈ માત્ર ૩૩ કિલોમીટર છે પણ જહાજો માટે માત્ર ૩ કિલોમીટર છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નોવો નોર્ડિસ્કના દવા સંશોધન, ઉત્પાદન અને કોમર્શિયલ ઓપરેશનમાં ક્રાંતિ લાવશે. OpenAI સાથે મળીને, કંપની ડેટા વિશ્લેષણ, નવી દવાની શોધ અને ઉત્પાદનને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા AIનો ઉપયોગ કરશે. વજન ઘટાડવાની દવા બનાવતી યુરોપની આ અગ્રણી કંપની દવાના સંશોધનથી લઈને ઉત્પાદન સુધી AIના ઉપયોગથી કામગીરી સુધારશે. AI દવાના ઉત્પાદનને ઝડપી બનાવશે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમની ચેતવણી અનુસાર, ઇરાન યુદ્ધથી ભારતમાં ઊર્જાના ભાવ વધશે, કોલસા આધારિત વીજઉત્પાદન વધશે, મધ્ય-પૂર્વમાંથી રેમિટન્સની આવક ઘટશે. યુરિયા ઉત્પાદન માટે આયાતી ગેસ પર નિર્ભરતા ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધારશે અને ગરીબીમાં રહેનારા લોકોની સંખ્યા વધશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

PM નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આજે(14 એપ્રિલ) ટેલિફોનિક વાતચીત થઈ છે. આશરે 40 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ લાંબી ચર્ચામાં બંને નેતાઓ વચ્ચે વૈશ્વિક મુદ્દાઓ અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર ઊંડાણપૂર્વક મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. PM મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ટ્રમ્પે હોર્મુઝને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાનું એલાન કર્યું છે. PM મોદીએ ટ્રમ્પ સાથે થયેલી વાતચીતની માહિતી આપતા કહ્યું કે, આ વાતચીત દરમિયાન દ્વિપક્ષીય સહયોગમાં થયેલી મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રગતિની સમીક્ષા કરાઈ. આ સિવાય બંને વચ્ચે મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ પર પણ ચર્ચા થઈ.

આજે (14 એપ્રિલ) મેષ સંક્રાંતિ, સૂર્ય મેષ રાશિમાં પ્રવેશતા ખરમાસ સમાપ્ત થયો. ધર્મ અને જ્યોતિષમાં સૂર્યના રાશિ પરિવર્તનનું મહત્વ છે. સૂર્ય જ્યારે રાશિ બદલે તેને સંક્રાંતિ કહેવાય. ઉજ્જૈનના જ્યોતિષાચાર્ય પં. મનીષ શર્માના મતે, હવે લગ્ન, ગૃહ પ્રવેશ જેવા માંગલિક કાર્યો થશે. નદીમાં સ્નાન, પૂજા, સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું, દાન-પુણ્ય કરવાની પરંપરા છે. પાણી, માટલું, છત્રી, જૂતા-ચપ્પલનું દાન કરો. સૂર્ય સિદ્ધાંત, ભવિષ્ય પુરાણમાં મેષ સંક્રાંતિનો ઉલ્લેખ છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોપના ઈરાન નીતિ પરના નિવેદનોને ખોટા ઠેરવ્યા અને માફી માંગવાનો ઈન્કાર કર્યો. ટ્રમ્પે પોપને રાજકારણથી દૂર રહી ધાર્મિક કાર્યો પર ધ્યાન આપવાનું કહ્યું. પોપ લિયોની નિમણૂંક માટે Trumpએ દાવો કર્યો અને ગુનાખોરીમાં પોપના વલણને નબળું ગણાવ્યું. પોપે Trump સાથે દલીલોમાં પડવાનો ઈન્કાર કર્યો.

Hormuz Strait પર ઈરાનના કબજા બાદ, ટ્રમ્પે જહાજોને બ્લોક કરવાની જાહેરાત કરી. ચીનના અધિકારીએ અમેરિકાને ચેતવણી આપી કે ઈરાન સાથેના સંબંધોમાં દખલ ન કરે. એડમિરલ ડોંગ જૂનની ચેતવણી નાકાબંધી શરૂ થતા જ આવી. ચીન માટે હોર્મુઝ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે તેલ અને LNG જરૂરિયાતો પૂરી પાડે છે. ચીને યુદ્ધવિરામનું સમર્થન કર્યું છે.

US-Iran Tension વચ્ચે ટ્રમ્પે 'ઓપરેશન બ્લોકેડ' શરૂ કર્યું. અમેરિકી નૌકાદળના 15થી વધુ જહાજો હોર્મુઝની ખાડીમાં તૈનાત છે. F-35B જેવા ફાઈટર જેટ્સ ઈરાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખશે. અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ મુજબ, USS ત્રિપોલી (LHA 7) ને હવાઈ હુમલા અને નાકાબંધી માટે અરબ સાગરમાં તૈનાત કરાયું છે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ઈરાને ભારત તરફ નજર ફેરવી. એમ્બેસેડર સૈયદ રઝા મોસીએબ મોતલાઘએ શાંતિ સ્થાપવામાં ભારતની રચનાત્મક ભૂમિકાને વખાણી. ભારતે ચીન અને રશિયા સાથે મળી વૈશ્વિક શાંતિને પ્રાથમિકતા આપી છે. અમેરિકાના યુદ્ધોન્માદને રોકવા ભારત, રશિયા, અને ચીનની ભૂમિકા અગત્યની. આ દેશોએ અમેરિકાના હુમલાને સમર્થન આપ્યું નથી.

યુદ્ધ અને કર્મચારી છટણીને લીધે ગ્રાહકો LUXURY ખર્ચ ઘટાડી જરૂરી ખર્ચ પર ધ્યાન આપે છે. ઈરાન-અમેરિકા શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ગ્રાહકો સાવચેત છે, મોંઘા ગારમેન્ટસ ખરીદવાનું ટાળે છે. જો કે, લગ્નસરાની સીઝનમાં માંગ વધવાની અપેક્ષા છે. Retail chain CEO અનુસાર પરિસ્થિતિ હજુ અનિશ્ચિત છે.

માતા અને બાળકને રેડિયેશનથી બચાવવા MSU ના વિદેશી વિદ્યાર્થીએ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ માઈક્રોફાઈબર મેટરનિટી બેલ્ટ બનાવ્યો. આ બેલ્ટ 99.9% રેડિયેશનને અટકાવે છે અને વાઇ-ફાઇથી પણ બચાવે છે, જે ગર્ભવતી મહિલાઓ માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે. ડો. સત્યજીત ચૌધરીએ આ પ્રોજેક્ટમાં માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.

અમેરિકન લશ્કરે સોમવારથી ઈરાનના તમામ બંદરો અને દરિયાઈ વિસ્તારોની ઘેરાબંધી શરૂ કરી છે. Trumpના દબાણ લાવવાના પગલાંથી ઓઇલના ભાવ વધ્યા અને યુદ્ધની શક્યતા વધી છે. ઈરાને ધમકી આપી છે કે ઘેરાબંધી કરી તો ખાડીમાં એકપણ બંદર સલામત નહીં રહે. મધ્યપૂર્વમાં બધા બંદરો સલામત રહેશે, નહીં તો એકપણ સુરક્ષિત નહીં રહે.

ચીને સ્પેસ ટેકનોલોજીમાં પ્રભુત્વ દર્શાવતા ૩૬,૦૦૦ કિમી ઊંચાઈથી જાપાનના જહાજની હાઈ રેઝોલ્યુશન તસવીરો જાહેર કરી. સિન્થેટિક અપર્ચર રડાર સેટેલાઇટમાં માઇક્રોવેવ સિગ્નલ ટેકનિકનો ઉપયોગ થાય છે. ચીનને દુનિયાના જહાજોને દરેક હવામાનમાં ૨૪ કલાક ટ્રેક કરવા ફક્ત ત્રણ સેટેલાઇટની જરૂર પડે છે. આ સાથે ચીને સ્પેસમાં USને પછાડ્યું છે.

મેટા કંપની CEO માર્ક ઝકરબર્ગનું AI આધારિત 3-D ડિજિટલ ક્લોન બનાવી રહી છે. આ ક્લોનને ઝકરબર્ગના અવાજ, બોલવાની સ્ટાઈલ, વિચારવા અને નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા પ્રમાણે ટ્રેઈન કરાયો છે. આ ક્લોન કર્મચારીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી શકશે. આ એક નવો અને અનોખો પ્રયોગ છે.

અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના બોમ્બમારાથી ઈરાનમાં ભયનો માહોલ હતો, જ્યાં દક્ષિણ ગુજરાતના 300થી વધુ ફીશરમેનો ફસાયા હતા. હોર્મુઝ ખાડી બંધ થતાં તેઓની મુશ્કેલી વધી હતી. ભારત સરકાર, વિદેશ મંત્રી અને સાંસદ ધવલ પટેલના પ્રયાસોથી 13 એપ્રિલે 70 જેટલા વલસાડના ફીશરમેનો ચેન્નઈથી વતન પરત ફર્યા. તેઓએ ઈરાનમાં ભારતીય એમ્બેસી અને સરકારના સહકારનો આભાર માન્યો, અને વીડિયો બનાવી મદદ માટે અપીલ કરી હતી.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની મંત્રણા નિષ્ફળ રહ્યા બાદ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ભારતના ધ્વજ ધરાવતા ૧૫ જહાજો ફસાયા છે, જેમાં ક્રૂડ ટેન્કર અને ગેસ જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. આ કટોકટી વચ્ચે ઈરાને ભારતને મદદની ખાતરી આપતા જણાવ્યું છે કે તેઓ ભારતીય જહાજોને સુરક્ષિત રસ્તો આપવા તૈયાર છે. ભારતમાં ઈરાનના રાજદૂત મોહમ્મદ ફતહલીએ સકારાત્મક વાતચીતની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું કે, વર્તમાન તણાવ છતાં ભારત સાથેના મજબૂત સંબંધોને કારણે તેઓ જહાજોની અવરજવરમાં કોઈ અવરોધ ઊભો નહીં થવા દે.

પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદમાં 21 કલાક સુધી યોજાયેલી બેઠક અનિર્ણાયક સાબિત થયા બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી તણાવ વધી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આજથી (13મી એપ્રિલ) હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના નાકાબંધીની જાહેરાત કરી છે. તેમની ધમકીનો ઈરાને પણ કડક જવાબ આપ્યો છે. આ દરમિયાન ચીને પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે મોટું નિવેદન આપતા કહ્યું કે, 'હોર્મુઝ અમારા માટે ખુલ્લુ છે. આ મામલે કોઈ દખલગીરી ના કરે.'

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે હાલ બે અઠવાડિયાનું યુદ્ધ વિરામ ચાલી રહ્યો છે. પાકિસ્તાનમાં બંને દેશો વચ્ચે થયેલી બેઠક કોઈ પરિણામ વગર પૂરી થઈ છે. છેલ્લા 40 દિવસથી ચાલી રહેલા આ યુદ્ધમાં અમેરિકા અને ઈરાન બંનેના સૈન્ય કાફલામાં મોટું નુકસાન થયું છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે કેનેડાએ અમેરિકાને મોટો આંચકો આપ્યો છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે કેનેડા તેના સંરક્ષણ બજેટનો 70 ટકા હિસ્સો અમેરિકન કંપનીઓને નહીં મોકલે. કેનેડાએ અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે આર્થિક પ્રતિબંધ જેવો નિર્ણય લીધો છે.

રાતા સમુદ્ર અને હોર્મુઝમાં જહાજો પર થઈ રહેલા હુમલાઓએ વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર માટે મોટું સંકટ ઊભું કર્યું છે. ઈરાને કડક ચેતવણી આપી છે કે જો તેની સરહદો અથવા હિતોને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવશે, તો તે આ મહત્ત્વપૂર્ણ જળમાર્ગો પર નિયંત્રણ મેળવી શકે છે. એક તરફ અમેરિકા હોર્મુઝમાં નાકાબંધી કરવા જઈ રહ્યું છે, બીજી તરફ રાતા સમુદ્રમાં પણ જહાજો પર ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. રવિવારે યુનાઈટેડ કિંગડમ મેરિટાઈમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (UKMTO)ના અનુસાર, યમનના અલ હુદૈદા કિનારાથી અંદાજિત 54 નોટિકલ માઈલ દૂર એક જહાજને 10-12 લોકોના હથિયારબંધ સમૂહે ઘેરી લીધું.

ગુજરાત પોલીસ ભરતી બોર્ડ દ્વારા PSI કેડર (જાહેરાત ક્રમાંક: GPRB/202526/1) ની આગામી રવિવારે (19 એપ્રિલ, 2026) યોજાનાર લેખિત પરીક્ષા માટેના કોલ લેટર પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે. પરીક્ષા આપનાર ઉમેદવારો OJAS વેબસાઇટ પર જઈને પોતાની વિગતો ભરી હોલ ટિકિટ ડાઉનલોડ કરી શકે છે. પરીક્ષા કેન્દ્ર અને સમયની વિગતવાર માહિતી કોલ લેટરમાં ઉપલબ્ધ રહેશે, જેની ઉમેદવારોએ ખાસ નોંધ લેવી.

આ નાકાબંધી ઈરાનના બંદરો અને તટીય વિસ્તારોમાં આવતા-જતા જહાજો સામે લાગુ થશે. CENTCOMએ કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિના આદેશથી ઈરાનના બંદરોમાં આવનારા જનાર તમામ ટ્રાફિક પર નાકાબંધી લાગુ થશે. હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી ગેર-ઈરાની બંદરો તરફ જતા જહાજોને અવરોધ નહીં. અમેરિકા ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા જહાજોને રોકવાનું શરૂ કરશે અને ચીન અને ઈરાન બંને સામે કડક વલણ દાખવશે.