મુંબઈના પૂર્વ કિનારે વિકટોરિયા ડોક અને ક્રોસ આઈલેન્ડ પરિસરમાં એક વૈશ્વિક કક્ષાનું મરિના પ્રકલ્પ નિર્માણ થવા જઈ રહ્યું છે, જેમાં એકસાથે 424 બોટ ઊભી રાખી શકાશે. એલ એન્ડ ટી કંપનીએ આ માટે સૌથી ઓછું ટેન્ડર ભર્યું છે. મુંબઈ પોર્ટ ટ્રસ્ટના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે પર્યાવરણ વિભાગની મંજૂરી મળ્યા બાદ કામ શરૂ થશે. 45 હેકટરના આ પ્રકલ્પમાં 4.5 હેકટર જમીન પર પ્રવાસીઓ માટે રહેવા અને મનોરંજનની સુવિધાઓ હશે. આ પ્રકલ્પ ત્રણ તબક્કામાં પૂર્ણ થશે, જેમાં શરૂઆતમાં 424 બોટ માટે, પછી 172 અને અંતે 8 મેગા યોટ માટે સુવિધા તૈયાર કરાશે. પ્રથમ તબક્કાના કામ માટે ₹350 કરોડ ફાળવાશે.

દરેક ધર્મનું મૂળ તેના રહસ્યવાદી (mystic) સ્વરૂપમાં રહેલું છે. ઇસ્લામનું શ્રેષ્ઠ તત્ત્વ સૂફી વિચારધારામાં, બૌદ્ધ ધર્મનું ઝેન વિચારધારામાં, અને વૈદિક ધર્મનું સાર ઉપનિષદોમાં સચવાયેલો છે. ધર્મમાં ક્રિયાકાંડ અને બાહ્યાચારને કારણે ક્યારેક તેના મર્મને ભૂલી જવાય છે. સંતોના પ્રયત્નોથી જન્મેલું રહસ્યવાદ ધર્મનો સાચો મર્મ જાળવી રાખે છે. સૂફી સંતો અલ્લાહને પ્રિયતમા સમાન ગણીને ભક્તિ અને પ્રેમ માર્ગ પર ભાર મૂકે છે. આ પ્રેમનો મારગ જ સાચો માર્ગ છે.

બનાસકાંઠાના મોહમ્મદ ઉમર હાશમી, જેઓ રામ મોહમ્મદ સિંહ આઝાદ તરીકે ઓળખાય છે, તેમણે શાળામાં નિયમિત અભ્યાસ કર્યા વિના UPSC સિવિલ સેવા પરીક્ષામાં ઓલ ઇન્ડિયા રેન્ક 549 મેળવી સફળતા હાંસલ કરી છે. ગરીબ પરિવારમાંથી આવેલા હાશમીએ સ્વ-અધ્યયન અને National Open Schooling દ્વારા દસમું-બારમું પૂર્ણ કર્યા બાદ Aligarh Muslim Universityમાં અભ્યાસ કર્યો. કોરોના દરમિયાન સખત મહેનત, સતત પ્રયાસ અને અનેક નિષ્ફળતાઓ છતાં હિંમત ન હારતા તેમણે આખરે IAS બનવાનું સપનું સાકાર કર્યું.

ઈંગ્લેન્ડ અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેની મેચ પહેલા ન્યૂઝીલેન્ડના ખેલાડીઓએ કાળી પટ્ટી બાંધી શોક વ્યક્ત કર્યો. આ શોક પૂર્વ ક્રિકેટર રોબર્ટ વિલિયમ બ્લેર, એટલે કે બોબ બ્લેર, 94 વર્ષની વયે અવસાન પામ્યા હતા. તેઓ વિશ્વના સૌથી વૃદ્ધ હયાત ટેસ્ટ ક્રિકેટરોમાંના એક હતા. તેમનું ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં યોગદાન નોંધપાત્ર ન હોવા છતાં, એક ઘટનાએ તેમને અમર બનાવ્યા. 1953-54માં સાઉથ આફ્રિકા પ્રવાસ દરમિયાન, ટાંગઇવાઇ રેલ દુર્ઘટનામાં તેમની મંગેતરનું મૃત્યુ થયું. આ અંગત આઘાત છતાં, તેમણે દેશ માટે મેદાન પર ઉતરી ખેલભાવનાનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું.

૧૯૪૧માં, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ડિક્લેરેશન ઓફ ઈન્ડિપેન્ડન્સને બીજા વિશ્વયુદ્ધના સંકટથી બચાવવા, તેને ખાસ પ્લાસ્ટિક અને કન્ટેનરમાં પેક કરી, રાતના અંધકારમાં વોશિંગ્ટન યુનિયન સ્ટેશનથી લુઈસવીલે, કેન્ટકી ખાતેના ફોર્ટ નોક્સમાં સુરક્ષિત રીતે ખસેડવામાં આવ્યું. આ દસ્તાવેજ, જે અમેરિકી સ્વતંત્રતાનો આધાર છે, તેને સોનાની પાટોની સુરક્ષા વચ્ચે, ૨૧ ઈંચ જાડા અને ૨૨ ટન વજનના ટાઈમ-લોક દરવાજાવાળા રૂમમાં રખાયો હતો. આ બધી સુરક્ષા વ્યવસ્થા અમેરિકાની સ્વતંત્રતાના મૂલ્યને દર્શાવે છે.

વર્ષારાણીના રિસામણાં વચ્ચે, વિકાસના મોડેલમાં ઔદ્યોગિકીકરણ અને શહેરીકરણને કારણે વૃક્ષછેદન અનિવાર્ય બન્યું છે. વૃક્ષો કાપવામાં કલાકો લાગે છે, પણ ઘટાદાર વૃક્ષ ઉછેરવામાં દસ વર્ષ લાગે છે. કપાયેલા દરેક સામાન્ય વૃક્ષ સામે ૧૨-૧૩ વૃક્ષો અને વિશાળ વૃક્ષ સામે ૨૫ વૃક્ષો વાવીને ૪૦% ઉછેરની કાળજી લેવી પડે છે. શહેરી વિકાસ સત્તામંડળો ઝાડની જગ્યાએ ઝાંખરાં ઉછેરવા પાછળ પૈસા વેડફે છે. દર વર્ષે વૃક્ષ ગણતરી અને જાહેર આંકડા, શાળાના અભ્યાસક્રમમાં વૃક્ષ ઉછેર, અને પ્રસંગોપાત રોપા વિતરણ જેવી પહેલ દ્વારા જવાબદારી સ્વીકારવી પડશે.

૧૫મી સદીમાં હિન્દમાં તોપ બનાવવાની મથામણ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે દુનિયા બારૂદના ઉપયોગમાં આગળ વધી ચૂકી હતી. પાણીપતના મેદાનમાં બાબરે તોપના ઉપયોગથી મુઘલ સામ્રાજ્યની સ્થાપના કરી. ૧૭૬૧માં ત્રીજા પાણીપતના યુદ્ધમાં, મરાઠાઓએ આધુનિક યુદ્ધકળા અપનાવી, પરંતુ અહમદશાહ અબ્દાલીની 'ઝમ્બુરક' નામની નાની, ઊંટ પર લગાવાયેલી તોપોએ મરાઠા તોપોને નિશાન બનાવ્યા. પરંપરાગત ઘોડેસવારોની આક્રમકતા અને ઝમ્બુરકની ગોળાબારીએ મરાઠાઓનો કારમો પરાજય કર્યો, જે હિન્દના સ્વાભિમાન પર આખરી ફટકો સાબિત થયો.

નિતુલ ગજ્જર દ્વારા વર્ણવેલ, હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નૌર જિલ્લામાં 12,778 ફીટની ઊંચાઈ પર આવેલું યુલાકાંડા, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સૌથી ઊંચું મંદિર છે. આ સ્થળ 'કાંડા' તરીકે ઓળખાય છે, જેનો અર્થ સ્થાનિક ભાષામાં પાલતુ પ્રાણીઓ માટે ચરિયાણ ભૂમિ થાય છે. હિમાલયની ગોદમાં વસેલું આ સુંદર સ્થળ નાનકડા સરોવરમાં બિરાજેલા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મંદિર અને તેના પરના સાંકડા રસ્તા માટે જાણીતું છે. જન્માષ્ટમીનું અહીં વિશેષ મહત્વ છે. યુલાખાસ ગામથી શરૂ થતો 12 કિલોમીટરનો ટ્રેક, વન્યજીવન અને મનોહર દ્રશ્યો સાથે અનોખો અનુભવ પ્રદાન કરે છે.

માત્ર 14 વર્ષની ઉંમરે ભારતીય મૂળના જૈનમ ધીરજ જૈને દુનિયાની સૌથી ઊંચી ઈમારત 'બુર્જ ખલીફા'માં પોતાની AI માર્કેટિંગ સ્ટાર્ટ-અપ માટે ઓફિસ શરૂ કરી છે. 10મું ધોરણ પાસ કર્યા બાદ અભ્યાસને વિરામ આપીને, તેણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે પગ માંડ્યો. YouTube પર વીડિયો બનાવવાથી શરૂ થયેલી તેની સફર આજે એક સફળ બિઝનેસમેન તરીકે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહી છે. UAEના નિયમો મુજબ, કંપની તેના પિતાના નામે રજિસ્ટર્ડ છે, પરંતુ જૈનમ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

મૂળ અમદાવાદના અને સાબરકાંઠાના રેસિડેન્ટ એડિશનલ કલેક્ટર (RAC) ક્રિષ્નાબા વાઘેલા, માસ્ટર ઓફ કોમર્સ અને ફ્રેન્ચ ભાષાના જાણકાર છે. તેમણે ગુજરાત સિવિલ સર્વિસમાં પસંદગી થતાં લોકસેવાનો હેતુ પાર પાડ્યો. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન PPCM અને બે વાર બ્રેસ્ટ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓનો સામનો પરિવારના સહકારથી કર્યો. કેન્સર સર્જરીના 21 દિવસમાં ઓફિસ જોઈન કરી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં રિટર્નિંગ ઓફિસર તરીકે પણ ફરજ બજાવી. તેમનો ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય લોકોને મદદ કરવાનો અને સમાજના નાના માણસને ન્યાય મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

રક્ષા અધિગ્રહણ પરિષદ (DAC) એ ભારતીય સેનાની ક્ષમતા વધારવા માટે ₹52000 કરોડના ખરીદ પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપી છે. આમાં આકાશ તરંગ એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ, MPATGM, MRSAM, V-SHORADS, ટેન્કો માટે એક્ટિવ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ અને જેટ આધારિત કામિકાઝે ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે. સ્વદેશી કામિકાઝે ડ્રોન 1,000 કિલોમીટર સુધી ઉડી શકે છે. નૌકાદળ માટે MIGM અને NSUAS, તેમજ વાયુસેના માટે FW-HAPS પણ મંજૂર થયા છે. આ ખરીદી ત્રણેય સેનાઓની યુદ્ધ તૈયારીને મજબૂત બનાવશે.

રાજ્યના 26 RTOમાં AI આધારિત ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ શરૂ થયા બાદ ચોંકાવનારા પરિણામો સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને LMV (ફોર વ્હીલર) કેટેગરીમાં 76.81% ઉમેદવારો નિષ્ફળ રહ્યા છે, જ્યારે ટુ-વ્હીલરમાં 82.94% સફળતા મળી છે. પાર્કિંગ, સિગ્નલ અને ઢાળ ચઢવામાં મુશ્કેલી મુખ્ય કારણો છે. AI સિસ્ટમ ટેસ્ટને વધુ કઠિન બનાવે છે અને નિયમોના સંપૂર્ણ પાલન પર ભાર મૂકે છે. આ નવા ટ્રેકથી લાઇસન્સ મેળવવાની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક અને ચોકસાઇપૂર્ણ બની છે.

નાસાનું વોયેજર-1 અવકાશયાન 50 વર્ષથી -180 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનમાં કાર્યરત છે. 1977માં લોન્ચ થયેલ આ યાન, 25 ઓગસ્ટ, 2012ના રોજ હેલિયોસ્ફિયરને પાર કરીને ઇન્ટરસ્ટેલર સ્પેસમાં પહોંચ્યું, જે માનવજાત દ્વારા નિર્મિત બ્રહ્માંડમાં સૌથી દૂર પહોંચેલી વસ્તુ છે. તે પૃથ્વીથી 25 અબજ કિલોમીટર દૂર છે. પોતાની સાથે તે "ગોલ્ડન રેકોર્ડ" લઈને ગયું છે, જેમાં પૃથ્વી અને માનવજાત વિશેની માહિતી છે, જે એલિયન્સ માટે સંદેશ છે.

વ્યૂહાત્મક બિઝનેસ સલાહકાર હિરવ શાહ કહે છે કે વેચાણ માત્ર સારી પ્રોડક્ટ કે કિંમત પર આધારિત નથી, પરંતુ ગ્રાહક ખરીદીના નિર્ણયો કેવી રીતે લે છે તે સમજવા પર નિર્ભર છે. ઘણા વ્યવસાયો દરેક ગ્રાહક માટે એક જ સેલ્સ પિચ વાપરે છે, જે તકો ગુમાવે છે. ખરીદનારના મનોવિજ્ઞાનને સમજવું એ દરેક ઉદ્યોગસાહસિક માટે આવશ્યક છે. આ લેખ ખરીદદારોના 5 મુખ્ય પ્રકારો, તેમને ઓળખવાની રીતો અને તેમની સાથે અસરકારક રીતે કેવી રીતે વાતચીત કરવી તે સમજાવશે, જે વેચાણ, માર્કેટિંગ અને ગ્રાહક સંબંધોમાં સુધારો કરશે.

ઉમરેઠમાં જન્મી સુરતને કર્મભૂમિ બનાવનાર વિષ્ણુપ્રસાદ રણછોડલાલ ત્રિવેદી ગુજરાતી ભાષાના એક પ્રમુખ વિવેચક હતા. બાળપણથી જ સાહિત્યમાં રસ ધરાવતા, તેમણે 'બ્રધર્સ ક્લબ' અને 'સાત ભાઇઓનું મંડળ' જેવી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી. આનંદશંકર ધ્રુવ જેવા મહાનુભાવો પાસેથી તેમને પ્રેરણા મળી. 'પ્રેરિત' ઉપનામે 'વસંત'માં લખીને અને 'સરસ્વતીચંદ્ર' જેવી કૃતિઓના વિવેચનથી તેમણે પોતાની ઓળખ બનાવી. સુરતમાં સંસ્કૃતના પ્રાધ્યાપક તરીકે પણ સેવા આપી. તેમના યોગદાન બદલ તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત થયો હતો.

વાંચન માનવ મનને પ્રજ્વલિત રાખવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે, જે દીર્ઘાયુષ્ય અને જીવનની ગુણવત્તા વધારે છે. 101 વર્ષીય મહિલાનો કિસ્સો દર્શાવે છે કે નિયમિત વાંચન વૃદ્ધાવસ્થામાં અલ્ઝાઈમર્સ, એકલતા અને નિરાશા સામે રક્ષણ આપે છે. પુસ્તકો જ્ઞાન, આનંદ અને માનસિક સક્રિયતા આપે છે, જે જીવનને ઉત્સાહપૂર્ણ બનાવે છે. સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં, વાંચન માનસિક શાંતિ અને યુવાવસ્થા જાળવવા માટે અદ્ભુત ઉપાય છે.

ભારતીય પોસ્ટકાર્ડ તેનો ૧૪૭મો જન્મદિવસ ઉજવી રહ્યું છે, જે સમય સાથે ભલે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયું હોય, પણ તેનો યુગ અવિસ્મરણીય હતો. પોસ્ટકાર્ડ માત્ર સંદેશાવાહક નહોતું, પરંતુ આખા ગામને એક ગ્રુપ ચેટની જેમ જોડતું હતું. મર્યાદિત શબ્દોમાં અખૂટ લાગણીઓ વ્યક્ત થતી હતી. આઝાદીની લડતમાં મહાત્મા ગાંધી જેવા નેતાઓ તેનો ઉપયોગ સામાન્ય જનતા સાથે જોડાવા માટે કરતા હતા. યુદ્ધ સમયે સૈનિકો માટે પણ તે જીવાદોરી સમાન હતું, જ્યાં "હું હેમખેમ છું" જેવા સંદેશાઓ આશા જગાવતા હતા.

દર વર્ષે 1 જુલાઈના રોજ 'ડૉક્ટર્સ ડે' ઉજવાય છે. સમાજમાં ડૉક્ટરોનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે. નવસારીના ઘણા પ્રતિષ્ઠિત ડૉક્ટરોએ ફક્ત તબીબી ક્ષેત્રે જ નહીં, પણ જાહેરજીવન અને રાજકારણમાં પણ નોંધપાત્ર સેવાઓ આપી છે. જેમાં ડો. ખંડુભાઈ ભીમભાઈ દેસાઈ, ડો. નવનીતભાઈ દેસાઈ, ડો. ઠાકોરભાઈ રાણા અને ડો. રણધીરજી દેસાઈ જેવા નામો સામેલ છે. આ ડૉક્ટરોએ નવસારી પાલિકામાં પ્રમુખ જેવા પદો શોભાવીને વિકાસ કાર્યોમાં પણ ફાળો આપ્યો હતો.

રસથાળમાં રજૂ થઈ રહી છે કેટલીક અનોખી અને સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ. જેમાં વિનેગરવાળા અથાણાં બનાવવાની સરળ રીત, મખાણાને ચીઝી અને લસણના સ્વાદ સાથે કેવી રીતે તૈયાર કરવા, સ્ટફ્ડ કાકડી બોટ્સની બનાવટ અને બીટરૂટ દહીં ડીપ જેવી આરોગ્યપ્રદ વાનગીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ બધી જ વાનગીઓ ઘરે બનાવવામાં સરળ છે અને પરિવાર માટે નવીનતમ સ્વાદનો અનુભવ કરાવશે.

રસોઈમાં વપરાતો સામાન્ય અજમો માત્ર સ્વાદ જ નહીં, આરોગ્ય માટે પણ એક અતિ પ્રભાવશાળી ઔષધિ છે. આયુર્વેદમાં ‘દીપન’, ‘પાચન’, ‘કફહર’, ‘શ્વાસ-કાસ હર’ જેવા ગુણોથી ભરપૂર, તે શ્વાસ, પાચન, સંધિવા, ચામડીના રોગો, અને તણાવ જેવા અનેક રોગોમાં અસરકારક છે. અજમો વાયુ અને કફ દોષ નાશક છે, જે શરીરને ગરમી અને ઉર્જા આપે છે. આ સરળ, સસ્તી અને શ્રેષ્ઠ આયુર્વેદિક દવા રસોડામાં ઉપલબ્ધ છે.

ડો. વિજય દવે સ્તન કેન્સરના વિવિધ પ્રકારો, જેમ કે ડકટલ કાર્સીનોમાં, લોબ્યુલર કાર્સિનોમા અને ટ્રીપલ નેગેટીવ બ્રેસ્ટ કેન્સરની વિસ્તૃત માહિતી આપે છે. કેન્સરના સ્ટેજ 0 થી 4 અને તેની સારવાર પદ્ધતિઓ જેવી કે ટાર્ગેટેડ થેરાપી અને ઇમ્યુનોથેરાપી વિશે સમજાવે છે. ઓન્કોપ્લાસ્ટિક સર્જરી અને પુરુષોમાં થતા સ્તન કેન્સર વિશે પણ માહિતી આપવામાં આવી છે, જેથી સ્તન કેન્સર અસાધ્ય નથી તે સ્પષ્ટ થાય છે.

પાલનપુર તાલુકાના વાસણ (ધા) ગામે આવેલું પૌરાણિક હાથીપગા તળાવ, જે એક સમયે બારેમાસ ભરેલું રહેતું હતું, હાલ 30 વર્ષથી સુકાઈ ગયું છે. આ તળાવની ઊંડાઈ ઘણી વધારે હતી તેવી લોકવાયકા છે. વર્ષો પહેલાં તળાવમાં આગ લાગ્યા બાદ તેમાંથી પ્રાચીન મૂર્તિઓ મળી હતી, જે ગ્રામ પંચાયતમાં સચવાયેલી છે. આ ગામ 50 ગામો વચ્ચે એકમાત્ર હરિહરધામ તરીકે પણ ઓળખાય છે, જ્યાં શિવ પરિવાર, શ્રીકૃષ્ણ અને રામલલ્લાના દર્શન થાય છે.

1950-60ના દાયકામાં ભારતીય ફૂટબોલનો સુવર્ણકાળ હતો, જ્યાં ભારતે એશિયાડ અને ‘મેલબોર્ન ઓલિમ્પિક્સ’માં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. 1962ના ‘જકાર્તા એશિયાડ’માં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો. ત્યારબાદ, પ્રદર્શન સતત ઘટ્યું અને આજે ફીફા (FIFA) રેન્કિંગમાં ભારત 136મા ક્રમે છે. આગામી 10 વર્ષમાં વિશ્વની ટોચની 50-60 ટીમોમાં સ્થાન મેળવવા માટે, ઉત્તર-પૂર્વની પ્રતિભાઓનો ઉપયોગ, પ્રોફેશનલ કોચિંગ, સુપર લીગનું વિસ્તરણ અને ખેલાડીઓએ કમ્ફર્ટ ઝોન તોડવાની જરૂર છે. નબળું માર્કેટિંગ, ક્રિકેટનું પ્રભુત્વ અને સતત નબળા પ્રદર્શનને કારણે ફૂટબોલ પાછળ રહી ગયું.

સોશિયલ મીડિયા આજે આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે, જેણે સંચારમાં ક્રાંતિ લાવી છે. ‘મેટા’ દ્વારા ભારતીય ફિનટેક કંપની CREDમાં મોટા રોકાણ અને CREDના ફાઉન્ડર કુણાલ શાહની ‘વ્હોટ્સએપ’ના ગ્લોબલ હેડ તરીકે નિમણૂક જેવી ઘટનાઓ પ્રેરણાદાયક છે. ‘વોટ્સએપ’ જેવી એપના વિકાસથી લઈને ડિજિટલ માર્કેટિંગના નવા દરવાજા સુધી, સોશિયલ મીડિયાએ અનેક પરિવર્તનો લાવ્યા છે. જોકે, આ માધ્યમના અતિ-ઉપયોગથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર, ખોટી માહિતીનો પ્રસાર અને અંગત ડેટાની સુરક્ષા જેવા પ્રશ્નો પણ ઊભા થયા છે. સોશિયલ મીડિયાનો સંતુલિત ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.

જૂનાગઢના ઓમ પટેલ, જેમણે લંડન, યુ.એસ.એ. જેવી જગ્યાએ અભ્યાસ કર્યો અને Amazon જેવી કંપનીમાં નોકરી મેળવી, છતાં વતન પ્રેમ તેમને પાછા ખેંચી લાવ્યો. સમાજ સેવા અને લોકોના જીવન પર સકારાત્મક અસર છોડવાની ઈચ્છાથી તેમણે અમેરિકાની નોકરી છોડી સિવિલ સેવા પરીક્ષાનો પંથ અપનાવ્યો. પોતાની અંગત પસંદગી અને મહેનતથી, Sociology જેવા વિષયમાં નિપુણતા મેળવી, પ્રથમ પ્રયાસમાં જ પ્રીલિમિનરી અને મેન્સમાં સફળ થઈ પર્સનાલિટી ટેસ્ટ સુધી પહોંચ્યા. ઓમ પટેલની આ પ્રેરણાદાયી ગાથા અનેક યુવાનો માટે માર્ગદર્શક બની રહેશે.

આચાર્ય વિનોબા ભાવેની પુસ્તિકા ‘આચાર્યકુળ’માંથી પ્રેરણા લઈને, લેખક વર્તમાન સમયમાં સાચા આચાર્યત્વની ઘટતી જતી ગાથા વર્ણવે છે. આચાર્ય જ્યારે જાગૃત થાય ત્યારે શાળા તીર્થભૂમિ બને છે, પરંતુ આજના સમયમાં અનેક આચાર્યો માત્ર અર્થોપાર્જનમાં વ્યસ્ત રહે છે. સમયપાલન માટે કડક બનનાર આચાર્યને સોશિયલ મીડિયા પર બદનામ કરતી વૃત્તિની ટીકા કરવામાં આવી છે. વાલીઓએ સમજવું જોઈએ કે શિક્ષકો તેમના સંતાનોના ઘડવૈયા છે, દુશ્મન નહીં. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આચાર્ય પદ પવિત્ર છે અને સમાજે આવા વિદ્વાનોને સ્વીકારવા પરિપક્વ બનવું જોઈએ.

1509 માં દીવના દરિયાકાંઠે થયેલું યુદ્ધ દરિયાઈ યુદ્ધનો ઇતિહાસ બદલી નાખનારું સાબિત થયું. ગુજરાતના સુલતાન મહંમદ બેગડા, કાલિકટના રાજા ઝામોરિન અને મિસરના મામલૂક જેવા શક્તિશાળી ગઠબંધનને પોર્ટુગીઝોએ તોપોના જોરે હરાવ્યા. પોર્ટુગીઝોએ 'કેરાક', 'કેરેવલ' અને 'બારકસ' જેવા અદ્યતન જહાજોનો ઉપયોગ કર્યો, જે દરિયાઈ યુદ્ધની રણનીતિમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવ્યા. આ યુદ્ધે ભારતમાં બારૂદ અને તોપોના આગમન અને તેના ઉપયોગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો.

એશિયાના સૌથી મોટા રણ, મોંગોલિયા સ્થિત ગોબી રણ, તેના ઠંડા વાતાવરણ અને અનન્ય ભૂગોળ માટે જાણીતું છે. અહીં પરંપરાગત ‘યુર્ટ’ ઘરોમાં રહેવાનો રોમાંચક અનુભવ મળે છે. આ આધુનિક સુવિધાઓ સાથે સજ્જ લૉજ સૂર્યપ્રકાશ અને પવનચક્કીથી ઊર્જા મેળવે છે, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. રાત્રે ખુલ્લી છત નીચે તારાઓ જોવાનો અનુભવ અવિસ્મરણીય છે. બાયન્ઝાગ, ખોંગોરીન એલ્સ અને યોલિન એમ જેવા સ્થળો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આદિજાતિઓના જીવનને નજીકથી જોવાનો અને તેમના હાથે બનેલા ભોજનનો સ્વાદ માણવાનો મોકો મળે છે.

સમીર ઓકાશાના 'Philosophy of Science' પુસ્તક દ્વારા વિજ્ઞાનની ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપવામાં આવી છે. વિજ્ઞાન માત્ર ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર કે જીવવિજ્ઞાન નથી, પરંતુ તે તર્ક, અવલોકન (Observations), પ્રયોગો (Experiments) અને સિદ્ધાંતોના નિર્માણ (Theory Construction) જેવી પદ્ધતિઓ પર આધારિત છે. કોપરનિકસ, કેપ્લર, ગેલિલિયો, ન્યૂટન, આઈન્સ્ટાઈન, ડાર્વિન, વોટસન અને ક્રિક જેવા વૈજ્ઞાનિકોના યોગદાન દ્વારા વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ અને તેના વિકાસને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો છે. વિજ્ઞાન ઘટનાઓના 'કેમ' પાછળના કારણો સમજાવે છે, જ્યારે ફિલસૂફી જીવનના અર્થ અને નૈતિકતા જેવા પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે.

કિરણ બેદીએ 76 વર્ષની ઉંમરે ભારત સ્કિલ એક્સચેન્જ શરૂ કરીને સાબિત કર્યું કે કંઈક નવું કરવા માટે ઉંમર ક્યારેય અવરોધ નથી. યુવાનોની રોજગારી માટે ટીકા કરવાને બદલે નક્કર પગલાં લેવા જોઈએ. આજની પેઢી વહેલા નિવૃત્ત થઈ શકે છે, પરંતુ ભૌતિક સુખ જ સર્વસ્વ ન બની જાય તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. કારકિર્દી દરમિયાન સર્વાંગી જીવન જીવનાર જ નિવૃત્તિ બાદ પણ સક્રિય રહી શકે છે. ઘર સંભાળતી મહિલાઓ પણ જીવનના પાંચમા દાયકામાં પ્રવૃત્તિનો વિચાર કરી શકે છે.