મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રકલ્પના મહત્ત્વના તબક્કામાં, ભારતમાં રેલવે બોગદા માટેના સૌથી મોટા ટનલ બોરિંગ મશીન (ટીબીએમ) દ્વારા વિક્રોલી ખાતે બોગદાના ખોદકામની શરૂઆત થઈ છે. આ અત્યાધુનિક ટીબીએમ વિક્રોલી શાફ્ટથી મુંબઈ બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશન (બીકેસી) સુધી ભૂમિગત બોગદાનું ખોદકામ કરશે. કુલ 21 કિમીના બોગદામાંથી, 16 કિમીનો ભાગ ટીબીએમ દ્વારા જ્યારે બાકીનો 5 કિમીનો ભાગ ન્યૂ ઓસ્ટ્રિયન ટનલિંગ પદ્ધતિ (એનએટીએમ)થી પૂર્ણ કરવામાં આવશે. વિક્રોલીથી શરૂ થયેલ ટીબીએમ બુલેટ ટ્રેનના અપ અને ડાઉન માર્ગ માટે 6 કિમી લાંબા એકલ- નલિકા બોગદાનું ખોદકામ કરશે, જે અનેક મહત્વપૂર્ણ સુવિધાઓ નીચેથી પસાર થશે.

મુંબઈના પૂર્વ કિનારે વિકટોરિયા ડોક અને ક્રોસ આઈલેન્ડ પરિસરમાં એક વૈશ્વિક કક્ષાનું મરિના પ્રકલ્પ નિર્માણ થવા જઈ રહ્યું છે, જેમાં એકસાથે 424 બોટ ઊભી રાખી શકાશે. એલ એન્ડ ટી કંપનીએ આ માટે સૌથી ઓછું ટેન્ડર ભર્યું છે. મુંબઈ પોર્ટ ટ્રસ્ટના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે પર્યાવરણ વિભાગની મંજૂરી મળ્યા બાદ કામ શરૂ થશે. 45 હેકટરના આ પ્રકલ્પમાં 4.5 હેકટર જમીન પર પ્રવાસીઓ માટે રહેવા અને મનોરંજનની સુવિધાઓ હશે. આ પ્રકલ્પ ત્રણ તબક્કામાં પૂર્ણ થશે, જેમાં શરૂઆતમાં 424 બોટ માટે, પછી 172 અને અંતે 8 મેગા યોટ માટે સુવિધા તૈયાર કરાશે. પ્રથમ તબક્કાના કામ માટે ₹350 કરોડ ફાળવાશે.

દરેક ધર્મનું મૂળ તેના રહસ્યવાદી (mystic) સ્વરૂપમાં રહેલું છે. ઇસ્લામનું શ્રેષ્ઠ તત્ત્વ સૂફી વિચારધારામાં, બૌદ્ધ ધર્મનું ઝેન વિચારધારામાં, અને વૈદિક ધર્મનું સાર ઉપનિષદોમાં સચવાયેલો છે. ધર્મમાં ક્રિયાકાંડ અને બાહ્યાચારને કારણે ક્યારેક તેના મર્મને ભૂલી જવાય છે. સંતોના પ્રયત્નોથી જન્મેલું રહસ્યવાદ ધર્મનો સાચો મર્મ જાળવી રાખે છે. સૂફી સંતો અલ્લાહને પ્રિયતમા સમાન ગણીને ભક્તિ અને પ્રેમ માર્ગ પર ભાર મૂકે છે. આ પ્રેમનો મારગ જ સાચો માર્ગ છે.

બનાસકાંઠાના મોહમ્મદ ઉમર હાશમી, જેઓ રામ મોહમ્મદ સિંહ આઝાદ તરીકે ઓળખાય છે, તેમણે શાળામાં નિયમિત અભ્યાસ કર્યા વિના UPSC સિવિલ સેવા પરીક્ષામાં ઓલ ઇન્ડિયા રેન્ક 549 મેળવી સફળતા હાંસલ કરી છે. ગરીબ પરિવારમાંથી આવેલા હાશમીએ સ્વ-અધ્યયન અને National Open Schooling દ્વારા દસમું-બારમું પૂર્ણ કર્યા બાદ Aligarh Muslim Universityમાં અભ્યાસ કર્યો. કોરોના દરમિયાન સખત મહેનત, સતત પ્રયાસ અને અનેક નિષ્ફળતાઓ છતાં હિંમત ન હારતા તેમણે આખરે IAS બનવાનું સપનું સાકાર કર્યું.

ઈંગ્લેન્ડ અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેની મેચ પહેલા ન્યૂઝીલેન્ડના ખેલાડીઓએ કાળી પટ્ટી બાંધી શોક વ્યક્ત કર્યો. આ શોક પૂર્વ ક્રિકેટર રોબર્ટ વિલિયમ બ્લેર, એટલે કે બોબ બ્લેર, 94 વર્ષની વયે અવસાન પામ્યા હતા. તેઓ વિશ્વના સૌથી વૃદ્ધ હયાત ટેસ્ટ ક્રિકેટરોમાંના એક હતા. તેમનું ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં યોગદાન નોંધપાત્ર ન હોવા છતાં, એક ઘટનાએ તેમને અમર બનાવ્યા. 1953-54માં સાઉથ આફ્રિકા પ્રવાસ દરમિયાન, ટાંગઇવાઇ રેલ દુર્ઘટનામાં તેમની મંગેતરનું મૃત્યુ થયું. આ અંગત આઘાત છતાં, તેમણે દેશ માટે મેદાન પર ઉતરી ખેલભાવનાનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું.

૧૯૪૧માં, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ડિક્લેરેશન ઓફ ઈન્ડિપેન્ડન્સને બીજા વિશ્વયુદ્ધના સંકટથી બચાવવા, તેને ખાસ પ્લાસ્ટિક અને કન્ટેનરમાં પેક કરી, રાતના અંધકારમાં વોશિંગ્ટન યુનિયન સ્ટેશનથી લુઈસવીલે, કેન્ટકી ખાતેના ફોર્ટ નોક્સમાં સુરક્ષિત રીતે ખસેડવામાં આવ્યું. આ દસ્તાવેજ, જે અમેરિકી સ્વતંત્રતાનો આધાર છે, તેને સોનાની પાટોની સુરક્ષા વચ્ચે, ૨૧ ઈંચ જાડા અને ૨૨ ટન વજનના ટાઈમ-લોક દરવાજાવાળા રૂમમાં રખાયો હતો. આ બધી સુરક્ષા વ્યવસ્થા અમેરિકાની સ્વતંત્રતાના મૂલ્યને દર્શાવે છે.

વર્ષારાણીના રિસામણાં વચ્ચે, વિકાસના મોડેલમાં ઔદ્યોગિકીકરણ અને શહેરીકરણને કારણે વૃક્ષછેદન અનિવાર્ય બન્યું છે. વૃક્ષો કાપવામાં કલાકો લાગે છે, પણ ઘટાદાર વૃક્ષ ઉછેરવામાં દસ વર્ષ લાગે છે. કપાયેલા દરેક સામાન્ય વૃક્ષ સામે ૧૨-૧૩ વૃક્ષો અને વિશાળ વૃક્ષ સામે ૨૫ વૃક્ષો વાવીને ૪૦% ઉછેરની કાળજી લેવી પડે છે. શહેરી વિકાસ સત્તામંડળો ઝાડની જગ્યાએ ઝાંખરાં ઉછેરવા પાછળ પૈસા વેડફે છે. દર વર્ષે વૃક્ષ ગણતરી અને જાહેર આંકડા, શાળાના અભ્યાસક્રમમાં વૃક્ષ ઉછેર, અને પ્રસંગોપાત રોપા વિતરણ જેવી પહેલ દ્વારા જવાબદારી સ્વીકારવી પડશે.

૧૫મી સદીમાં હિન્દમાં તોપ બનાવવાની મથામણ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે દુનિયા બારૂદના ઉપયોગમાં આગળ વધી ચૂકી હતી. પાણીપતના મેદાનમાં બાબરે તોપના ઉપયોગથી મુઘલ સામ્રાજ્યની સ્થાપના કરી. ૧૭૬૧માં ત્રીજા પાણીપતના યુદ્ધમાં, મરાઠાઓએ આધુનિક યુદ્ધકળા અપનાવી, પરંતુ અહમદશાહ અબ્દાલીની 'ઝમ્બુરક' નામની નાની, ઊંટ પર લગાવાયેલી તોપોએ મરાઠા તોપોને નિશાન બનાવ્યા. પરંપરાગત ઘોડેસવારોની આક્રમકતા અને ઝમ્બુરકની ગોળાબારીએ મરાઠાઓનો કારમો પરાજય કર્યો, જે હિન્દના સ્વાભિમાન પર આખરી ફટકો સાબિત થયો.

નિતુલ ગજ્જર દ્વારા વર્ણવેલ, હિમાચલ પ્રદેશના કિન્નૌર જિલ્લામાં 12,778 ફીટની ઊંચાઈ પર આવેલું યુલાકાંડા, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સૌથી ઊંચું મંદિર છે. આ સ્થળ 'કાંડા' તરીકે ઓળખાય છે, જેનો અર્થ સ્થાનિક ભાષામાં પાલતુ પ્રાણીઓ માટે ચરિયાણ ભૂમિ થાય છે. હિમાલયની ગોદમાં વસેલું આ સુંદર સ્થળ નાનકડા સરોવરમાં બિરાજેલા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના મંદિર અને તેના પરના સાંકડા રસ્તા માટે જાણીતું છે. જન્માષ્ટમીનું અહીં વિશેષ મહત્વ છે. યુલાખાસ ગામથી શરૂ થતો 12 કિલોમીટરનો ટ્રેક, વન્યજીવન અને મનોહર દ્રશ્યો સાથે અનોખો અનુભવ પ્રદાન કરે છે.

વડોદરામાં ગુજરાતની સૌપ્રથમ કોન્સેપ્ટ સ્કૂલ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 હેઠળ બની રહી છે. આ સ્કૂલોમાં KG થી 12 સુધીનો અભ્યાસ એક જ કેમ્પસમાં ગુજરાતી, હિન્દી અને અંગ્રેજી માધ્યમમાં ઉપલબ્ધ થશે. અંદાજે 15 કરોડના ખર્ચે અદ્યતન સુવિધાઓ જેવી કે AI અને રોબોટિક્સ લેબ, સાયન્સ લેબ, કોમ્પ્યુટર લેબ, વિશાળ ઓડિટોરીયમ, અને ડિજિટલ આઈ-કાર્ડ આધારિત પ્રવેશ વ્યવસ્થા હશે. દિવ્યાંગ બાળકો માટે ખાસ રિસોર્સ રૂમ અને રેમ્પ પણ બનશે. આ સ્કૂલ પ્રાઇવેટ શાળાઓને ટક્કર આપશે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના સાણંદમાં CG સેમી આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી એન્ડ ટેસ્ટ (OSAT) ફેસિલિટીનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ પ્રોજેક્ટ રૂ.7600 કરોડના રોકાણ સાથે શરૂ થયો છે અને 5000 થી વધુ રોજગારીનું સર્જન કરશે. આ સુવિધા વાર્ષિક 5 અબજ સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ સુધીનું ઉત્પાદન કરશે. જાપાનની રેનેસાસ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને થાઈલેન્ડની સ્ટાર માઈક્રોઇલેક્ટ્રોનિક્સ આ પ્રોજેક્ટમાં ભાગીદાર છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતના સેમિકન્ડક્ટર મિશનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે દેશને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવશે.

માત્ર 14 વર્ષની ઉંમરે ભારતીય મૂળના જૈનમ ધીરજ જૈને દુનિયાની સૌથી ઊંચી ઈમારત 'બુર્જ ખલીફા'માં પોતાની AI માર્કેટિંગ સ્ટાર્ટ-અપ માટે ઓફિસ શરૂ કરી છે. 10મું ધોરણ પાસ કર્યા બાદ અભ્યાસને વિરામ આપીને, તેણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે પગ માંડ્યો. YouTube પર વીડિયો બનાવવાથી શરૂ થયેલી તેની સફર આજે એક સફળ બિઝનેસમેન તરીકે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી રહી છે. UAEના નિયમો મુજબ, કંપની તેના પિતાના નામે રજિસ્ટર્ડ છે, પરંતુ જૈનમ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

મૂળ અમદાવાદના અને સાબરકાંઠાના રેસિડેન્ટ એડિશનલ કલેક્ટર (RAC) ક્રિષ્નાબા વાઘેલા, માસ્ટર ઓફ કોમર્સ અને ફ્રેન્ચ ભાષાના જાણકાર છે. તેમણે ગુજરાત સિવિલ સર્વિસમાં પસંદગી થતાં લોકસેવાનો હેતુ પાર પાડ્યો. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન PPCM અને બે વાર બ્રેસ્ટ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓનો સામનો પરિવારના સહકારથી કર્યો. કેન્સર સર્જરીના 21 દિવસમાં ઓફિસ જોઈન કરી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં રિટર્નિંગ ઓફિસર તરીકે પણ ફરજ બજાવી. તેમનો ઉદ્દેશ્ય સામાન્ય લોકોને મદદ કરવાનો અને સમાજના નાના માણસને ન્યાય મળે તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

રક્ષા અધિગ્રહણ પરિષદ (DAC) એ ભારતીય સેનાની ક્ષમતા વધારવા માટે ₹52000 કરોડના ખરીદ પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપી છે. આમાં આકાશ તરંગ એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ, MPATGM, MRSAM, V-SHORADS, ટેન્કો માટે એક્ટિવ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ અને જેટ આધારિત કામિકાઝે ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે. સ્વદેશી કામિકાઝે ડ્રોન 1,000 કિલોમીટર સુધી ઉડી શકે છે. નૌકાદળ માટે MIGM અને NSUAS, તેમજ વાયુસેના માટે FW-HAPS પણ મંજૂર થયા છે. આ ખરીદી ત્રણેય સેનાઓની યુદ્ધ તૈયારીને મજબૂત બનાવશે.

મધ્યપ્રદેશના ધાર જિલ્લામાં સ્થિત માંડુ, 'સિટી ઓફ જોય' તરીકે જાણીતું છે, જે વિંધ્યાચલ પર્વત પર વસેલું છે. બાજ બહાદુર અને રાણી રૂપમતીના પ્રેમની ગાથા સાથે જોડાયેલું આ શહેર, જેનું જૂનું નામ 'શાદિયાબાદ' એટલે કે ખુશીઓનું નગર હતું, તે તેની અદ્ભુત વાસ્તુકલા અને 12 પ્રવેશદ્વારો માટે પ્રખ્યાત છે. 82 કિલોમીટરના વિશાળ વિસ્તારમાં ફેલાયેલો માંડુનો કિલ્લો, જેને 'અભેદ ગઢ' પણ કહેવાય છે, તે ભારતના સૌથી મોટા કિલ્લાઓમાંનો એક છે. રાણી રૂપમતીનો મહેલ, બાજ બહાદુર મહેલ, હિંડોળા મહેલ, જહાજ મહેલ અને જામા મસ્જિદ જેવી અનેક ઐતિહાસિક ઇમારતો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.

બાળકો, AI સ્માર્ટ ગોગલ્સ એ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સથી સજ્જ ચશ્માં છે જે અદ્ભુત ક્ષમતાઓ ધરાવે છે. આ ચશ્માં કેમેરા અને પ્રોસેસરની મદદથી વસ્તુઓ, પ્રાણીઓ અને ભાષાઓને ઓળખી શકે છે અને માહિતી પ્રદર્શિત કરી શકે છે. દાખલા તરીકે, જંગલમાં પ્રાણીનું નામ જાણવું કે વિદેશી લખાણનું ગુજરાતીમાં ભાષાંતર કરવું શક્ય બને છે. આ ગોગલ્સ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે અને તેના ઓગ્મેન્ટેડ રિયાલિટી, વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી, સ્માર્ટ ઓડિયો ગ્લાસીસ અને આસિસ્ટિવ સ્માર્ટ ગોગલ્સ જેવા ચાર મુખ્ય પ્રકારો વિશે વિસ્તૃત જાણકારી આ લેખમાં આપવામાં આવી છે.

રંગબેરંગી `લેગો' બ્લોક્સને જોડીને મનગમતી આકૃતિઓ બનાવવાની રમત માત્ર બાળકો માટે જ નહીં, પણ મોટાઓ માટે પણ લોકપ્રિય છે. આ રમત સર્જનાત્મકતા અને ધીરજ વિકસાવે છે. ડેન્માર્કના ઓલે કિર્ક ક્રિશ્ચિયનસેને 1932માં `LEGO' નામની કંપની શરૂ કરી, જેનો અર્થ 'સારી રીતે રમો' થાય છે. 1947માં પ્લાસ્ટિકનાં રમકડાં અને 1949માં `ઓટોમેટિક બાઈન્ડિંગ બ્રિક્સ' જેવા આધુનિક લેગો બ્લોક્સની શરૂઆત થઈ. 1958માં `સ્ટડ એન્ડ ટ્યૂબ' ડિઝાઇનને પેટન્ટ મળવાથી બ્લોક્સની મજબૂતાઈ વધી.

દર વર્ષે 7મી જુલાઇના રોજ `વર્લ્ડ ચોકલેટ ડે' ઊજવવામાં આવે છે. ચોકલેટનો ઇતિહાસ 4000 વર્ષ જૂનો છે, જે મધ્ય અમેરિકાની `ઓલ્મેક', `માયા' અને `એઝટેક' સભ્યતાથી શરૂ થયો. તે સમયે, કોકોના બીજમાંથી પાણી, મરચું અને તેજાના ઉમેરીને `ઝોકોઆટલ' નામનું કડવું પીણું બનાવવામાં આવતું. 7 જુલાઇ, 1550ના રોજ સ્પેનિશ સંશોધકોએ ચોકલેટને યુરોપમાં લાવી, જેણે તેના વૈશ્વિક વ્યાપારીકરણનો માર્ગ મોકળો કર્યો. 19મી સદીમાં ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ દરમિયાન `કોકો પ્રેસ' અને સોલિડ ચોકલેટ બારની શોધથી તેના સ્વરૂપમાં મોટો બદલાવ આવ્યો.

પૃથ્વી પર અદ્ભુત પક્ષીઓની ભરમાર છે, પરંતુ આકાશમાં લાંબી મુસાફરી અને સમુદ્ર પર રાજ કરવાની ક્ષમતામાં `આલ્બાટ્રોસ' (Albatross) શ્રેષ્ઠ છે. આ વિશાળકાય પક્ષી તેની અદ્ભુત શારીરિક રચના, વજન અને ઊડવાની અદભૂત ક્ષમતા માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે. 7 થી 12.7 કિલોગ્રામ વજન હોવા છતાં, તેની 11-12 ફૂટ લાંબી પાંખો પવનનો ઉપયોગ કરીને કલાકો સુધી ગ્લાઈડ કરવાની ક્ષમતા આપે છે. આલ્બાટ્રોસ મોટાભાગે ખુલ્લા સમુદ્રમાં, ખાસ કરીને દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં જોવા મળે છે.

ખગોળશાસ્ત્ર એ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે પૃથ્વીની બહારના બ્રહ્માંડ અને તેમાં રહેલી આકાશીય વસ્તુઓ, જેમ કે સૂર્ય, ચંદ્ર, તારાઓ, ગ્રહો, આકાશગંગા અને બ્લેક હોલનો અભ્યાસ કરે છે. આ પ્રાચીન વિદ્યાને મુખ્યત્વે અવલોકન અને સૈદ્ધાંતિક ખગોળશાસ્ત્ર એમ બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે. અવલોકન ખગોળશાસ્ત્રમાં ઉપકરણો વડે નિરીક્ષણ કરાય છે, જ્યારે સૈદ્ધાંતિક ખગોળશાસ્ત્ર ભૌતિકશાસ્ત્ર અને ગણિતના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. ખગોળશાસ્ત્રે સમય, કેલેન્ડર, દિશા નિર્દેશન અને આધુનિક ટેકનોલોજી જેવી કે GPS, સેટેલાઇટ ટીવી અને હવામાન આગાહીના વિકાસમાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે.

પેંગ્વિન પક્ષી હોવા છતાં આકાશમાં ઊડી શકતા નથી, જેનું મુખ્ય કારણ તેમના શરીરની અસાધારણ રચના અને ઉત્ક્રાંતિ છે. ઉડતા પક્ષીઓના હાડકાં પોલાં અને હલકાં હોય છે, જ્યારે પેંગ્વિનના હાડકાં નક્કર અને ભારે હોય છે, જે તેમને ઊડવામાં અસમર્થ બનાવે છે. તેમની પાંખો પણ હવામાં ઊડવાને બદલે પાણીમાં તરવા માટે અનુકૂળ થઈને ફ્લિપર્સમાં રૂપાંતરિત થઈ ગઈ છે. આ ફ્લિપર્સ તેમને પાણીની અંદર શિકાર શોધવામાં મદદ કરે છે.

ભારતની AI નીતિ માત્ર ટેક્નોલોજી સુધી સીમિત નથી, પરંતુ શિક્ષણ, આરોગ્ય, કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોમાં માનવકેન્દ્રિત વિકાસ પર ભાર મૂકે છે. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020, India AI Mission દ્વારા આ વિચારને વધુ મજબૂત બનાવાય છે. AI નો ઉપયોગ જીવનની ગુણવત્તા સુધારવા, જ્ઞાન સર્જન, નવીનતા અને કુશળ માનવબળના નિર્માણ માટે થશે. પારદર્શિતા, જવાબદારી અને માનવ અધિકારોને પ્રાધાન્ય આપી, ભારત વિશ્વને જવાબદાર AI નો માર્ગ બતાવશે.

રાજ્યના 26 RTOમાં AI આધારિત ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટ શરૂ થયા બાદ ચોંકાવનારા પરિણામો સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને LMV (ફોર વ્હીલર) કેટેગરીમાં 76.81% ઉમેદવારો નિષ્ફળ રહ્યા છે, જ્યારે ટુ-વ્હીલરમાં 82.94% સફળતા મળી છે. પાર્કિંગ, સિગ્નલ અને ઢાળ ચઢવામાં મુશ્કેલી મુખ્ય કારણો છે. AI સિસ્ટમ ટેસ્ટને વધુ કઠિન બનાવે છે અને નિયમોના સંપૂર્ણ પાલન પર ભાર મૂકે છે. આ નવા ટ્રેકથી લાઇસન્સ મેળવવાની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક અને ચોકસાઇપૂર્ણ બની છે.

ભારત સરકાર દ્વારા 2026માં શરૂ થનાર વસ્તી ગણતરી, 2027માં પૂરી થશે. જન્મદર, મૃત્યુદર અને સ્થળાંતર જેવા પરિબળો વસ્તીને અસર કરે છે. તાજેતરના આંકડા મુજબ, કુલ પ્રજનન દર (Total Fertility Rate) ઘટી રહ્યો છે, જે 2.1 ના replacement rate થી ઓછો છે. આ ઘટાડાના ઘણા સૂચિતાર્થો છે, જેમાં આર્થિક વૃદ્ધિ, શહેરીકરણ અને સામાજિક પરિવર્તનોનો સમાવેશ થાય છે. મહિલા શિક્ષણ અને મુક્તિ પણ પ્રજનન દર ઘટાડવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. આગામી દાયકાઓમાં ભારતીય સમાજમાં મોટા ફેરફારો જોવા મળશે.

નાસાનું વોયેજર-1 અવકાશયાન 50 વર્ષથી -180 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનમાં કાર્યરત છે. 1977માં લોન્ચ થયેલ આ યાન, 25 ઓગસ્ટ, 2012ના રોજ હેલિયોસ્ફિયરને પાર કરીને ઇન્ટરસ્ટેલર સ્પેસમાં પહોંચ્યું, જે માનવજાત દ્વારા નિર્મિત બ્રહ્માંડમાં સૌથી દૂર પહોંચેલી વસ્તુ છે. તે પૃથ્વીથી 25 અબજ કિલોમીટર દૂર છે. પોતાની સાથે તે "ગોલ્ડન રેકોર્ડ" લઈને ગયું છે, જેમાં પૃથ્વી અને માનવજાત વિશેની માહિતી છે, જે એલિયન્સ માટે સંદેશ છે.

ઝડપથી બદલાતી દુનિયામાં, વ્યવસાયોએ સર્જનાત્મક વિનાશ અને ગતિશીલ ક્ષમતાઓને અપનાવીને ટકી રહેવું જોઈએ. સર્જનાત્મક વિનાશ, જોસેફ શુમ્પીટર દ્વારા રજૂ કરાયેલ, સ્પર્ધકો કરતા પહેલા જૂના ઉત્પાદનો અને વ્યવસાય મોડેલોને નવીન સાથે બદલવાનો ઉલ્લેખ કરે છે. ગતિશીલ ક્ષમતાઓ, ડેવિડ ટીસ દ્વારા વિકસિત, ઝડપથી બદલાતા વાતાવરણમાં તેની મુખ્ય ક્ષમતાઓને એકીકૃત કરવા, બનાવવા અને ફરીથી ગોઠવવાની કંપનીની ક્ષમતા છે. રિલાયન્સ, ટાઇટન અને બજાજ ઓટો જેવા ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે કેવી રીતે કંપનીઓ પરિવર્તનને સ્વીકારીને અને નવીનતા લાવીને સફળ રહી શકે છે. મેનેજરોએ નિયમિતપણે ભવિષ્યના ઉત્પાદનો, ગ્રાહક અપેક્ષાઓ અને તકનીકી ફેરફારો વિશે પ્રશ્નો પૂછીને "ભવિષ્યની તૈયારી સમીક્ષા" કરવી જોઈએ.

પ્રશાંત મહાસાગરની અસામાન્ય હવામાન પરિસ્થિતિઓ, અલ નીનો (El Niño) અને લા નીના (La Niña) વૈશ્વિક હવામાન પર ગંભીર અસર કરે છે. અલ નીનો દરમિયાન, પ્રશાંત મહાસાગરના સપાટીના પાણી ગરમ થાય છે, જ્યારે લા નીના દરમિયાન તે ઠંડા થઈ જાય છે. આ પરિવર્તનો વેપારી પવનો, વરસાદી પેટર્ન અને તાપમાનમાં ફેરફાર લાવીને દુષ્કાળ, પૂર અને અન્ય કુદરતી આપત્તિઓને નોતરે છે. આ ઘટનાઓ દર બે થી પાંચ વર્ષે પુનરાવર્તિત થાય છે અને તેની ભયાનકતા વધી રહી છે.

વ્યૂહાત્મક બિઝનેસ સલાહકાર હિરવ શાહ કહે છે કે વેચાણ માત્ર સારી પ્રોડક્ટ કે કિંમત પર આધારિત નથી, પરંતુ ગ્રાહક ખરીદીના નિર્ણયો કેવી રીતે લે છે તે સમજવા પર નિર્ભર છે. ઘણા વ્યવસાયો દરેક ગ્રાહક માટે એક જ સેલ્સ પિચ વાપરે છે, જે તકો ગુમાવે છે. ખરીદનારના મનોવિજ્ઞાનને સમજવું એ દરેક ઉદ્યોગસાહસિક માટે આવશ્યક છે. આ લેખ ખરીદદારોના 5 મુખ્ય પ્રકારો, તેમને ઓળખવાની રીતો અને તેમની સાથે અસરકારક રીતે કેવી રીતે વાતચીત કરવી તે સમજાવશે, જે વેચાણ, માર્કેટિંગ અને ગ્રાહક સંબંધોમાં સુધારો કરશે.

ઉમરેઠમાં જન્મી સુરતને કર્મભૂમિ બનાવનાર વિષ્ણુપ્રસાદ રણછોડલાલ ત્રિવેદી ગુજરાતી ભાષાના એક પ્રમુખ વિવેચક હતા. બાળપણથી જ સાહિત્યમાં રસ ધરાવતા, તેમણે 'બ્રધર્સ ક્લબ' અને 'સાત ભાઇઓનું મંડળ' જેવી સંસ્થાઓની સ્થાપના કરી. આનંદશંકર ધ્રુવ જેવા મહાનુભાવો પાસેથી તેમને પ્રેરણા મળી. 'પ્રેરિત' ઉપનામે 'વસંત'માં લખીને અને 'સરસ્વતીચંદ્ર' જેવી કૃતિઓના વિવેચનથી તેમણે પોતાની ઓળખ બનાવી. સુરતમાં સંસ્કૃતના પ્રાધ્યાપક તરીકે પણ સેવા આપી. તેમના યોગદાન બદલ તેમને રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક એનાયત થયો હતો.

વાંચન માનવ મનને પ્રજ્વલિત રાખવાનું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ છે, જે દીર્ઘાયુષ્ય અને જીવનની ગુણવત્તા વધારે છે. 101 વર્ષીય મહિલાનો કિસ્સો દર્શાવે છે કે નિયમિત વાંચન વૃદ્ધાવસ્થામાં અલ્ઝાઈમર્સ, એકલતા અને નિરાશા સામે રક્ષણ આપે છે. પુસ્તકો જ્ઞાન, આનંદ અને માનસિક સક્રિયતા આપે છે, જે જીવનને ઉત્સાહપૂર્ણ બનાવે છે. સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં, વાંચન માનસિક શાંતિ અને યુવાવસ્થા જાળવવા માટે અદ્ભુત ઉપાય છે.